Sau khi sáp nhập, các tiêu chí được tính lại trên quy mô lớn hơn với mặt bằng phát triển không đồng đều, do đó xã mới chỉ đạt 12/19 tiêu chí. Những tiêu chí bị “rớt chuẩn” chủ yếu là tiêu chí khó, đòi hỏi nguồn lực lớn, như: Thu nhập, hộ nghèo, điện nông thôn, cơ sở vật chất văn hóa, nhà ở dân cư. Ông Đinh Đức Thắng, Chủ tịch UBND xã Phù Yên, cho biết: Bắt tay vào xây dựng nông thôn mới, xã đã rà soát lại các tiêu chí làm cơ sở xây dựng kế hoạch, giải pháp duy trì các tiêu chí đã đạt, xác định lộ trình đối với các tiêu chí chưa đạt, đặc biệt là huy động nguồn lực triển khai các tiêu chí.

Phát huy thế mạnh, xã Phù Yên phát triển kinh tế theo từng vùng: Các bản, tiểu khu ở trung tâm phát triển sản xuất nông nghiệp, kinh doanh dịch vụ, sản xuất công nghiệp, tạo cơ sở thu hút các dự án đầu tư, xây dựng các nhà máy sản xuất công nghiệp và sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ hiện đại, gắn với bảo vệ môi trường; còn 4 bản vùng cao định hướng phát triển chăn nuôi đại gia súc, trồng rừng.

Hằng năm, nhân dân trong xã gieo trồng 2.050 ha cây lương thực, trong đó 1.818 ha lúa (570 ha lúa sản xuất theo hướng hữu cơ); 232 ha ngô lai; 388 ha cây ăn quả. Chăn nuôi phát triển theo hướng tập trung, hơn 206.600 con gia súc, gia cầm. Toàn xã có 28 hợp tác xã, với 4.427 thành viên, hoạt động đa dạng trong các lĩnh vực nông nghiệp, dịch vụ tổng hợp và tín dụng, tạo việc làm và thu nhập cho lao động địa phương. Xã duy trì và xây dựng 10 sản phẩm OCOP, tiêu biểu, như: Cao an xoa, viên Khôi Tía, Tinh dầu long não, sản phẩm cốc gỗ, thịt trâu gác bếp, trà sống Thiên Hỷ... Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo ở xã giảm còn 2,2%.

Với lợi thế cánh đồng rộng lớn, nguồn nước dồi dào từ suối Tấc, xã Phù Yên đã định hướng nhân dân phát triển nông nghiệp hữu cơ theo chuỗi giá trị. Trong đó, gạo hữu cơ Phù Yên là sản phẩm chủ lực, gắn với phát triển thương hiệu, xây dựng sản phẩm OCOP và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, toàn xã có hơn 500 ha lúa được trồng theo hướng hữu cơ. Bà Cầm Thị Ngân, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Quang Huy, xã Phù Yên, cho biết: Hiện nay, HTX có 160 thành viên canh tác hơn 130 ha lúa hữu cơ. Khi gieo trồng, chăm sóc, các thành viên của HTX tuân theo quy trình kỹ thuật sản xuất lúa hữu cơ, sử dụng phân hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Trồng lúa theo hướng hữu cơ, giúp HTX tạo ra sản phẩm gạo chất lượng cao và an toàn, được người tiêu dùng ưa chuộng, làm gia tăng giá trị cho sản phẩm. Hằng năm, doanh thu của HTX đạt trên 1 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động và 30 lao động thời vụ tại địa phương.

Tạo động lực xây dựng nông thôn mới, xã Phù Yên còn quan tâm đầu tư xây dựng hạ tầng, toàn xã có 86% tỷ lệ đường xã, trên 76% tỷ lệ đường bản, tiểu khu và đường liên bản, tiểu khu được nhựa hóa hoặc bê tông hóa, cứng hóa đảm bảo ô tô đi lại; 61/61 bản, tiểu khu có nhà văn hóa sinh hoạt văn hóa, thể thao phục vụ cộng đồng; 100% hộ dân sử dụng điện lưới quốc gia; 98% hộ có nhà ở kiên cố hoặc bán kiên cố. Hệ thống trường lớp học được đầu tư khang trang, với 19/19 trường đạt chuẩn quốc gia. Trạm Y tế xã đạt chuẩn quốc gia, đảm bảo việc khám, chữa bệnh ban đầu cho nhân dân.

Đến tiểu khu Chiềng Thượng, đi trên con đường bê tông sạch đẹp, hai bên đường là tuyến đường hoa rực rỡ, nhà văn hóa, hệ thống kênh mương thủy lợi kiên cố. Năm 2023, tiểu khu được chọn xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu về môi trường sống. Tiểu khu vận động nhân dân giữ vệ sinh môi trường xanh - sạch - đẹp. Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước trên 1,4 tỷ đồng, nhân dân đóng góp hơn 104 triệu đồng và hiến 3.000 m2 đất mở rộng mặt đường. Triển khai trồng 1,2 km tuyến đường hoa và giao cho các đoàn thể phân công chăm sóc. Đến đầu năm 2024, tiểu khu được công nhận nông thôn mới kiểu mẫu.

Bà Đinh Thị Việt, tiểu khu Chiềng Thượng, xã Phù Yên, nói: Gia đình tôi tự nguyện hiến 40 m2 đất, tháo dỡ hàng rào, chặt bỏ cây cối trên đất để lùi vào 1m làm đường giao thông. Đường rộng ra, việc đi lại dễ dàng hơn. Tôi rất tự hào, bởi việc làm của tôi đã góp sức xây dựng nông thôn mới.

Giai đoạn 2026-2030, Phù Yên duy trì các tiêu chí và phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới, riêng năm 2026, xã phấn đấu hoàn thiện tiêu chí về quy hoạch và nhà ở dân cư. Xã đang tập trung nghiên cứu xây dựng điều chỉnh quy hoạch chung của xã sau khi sát nhập với các xã Huy Thượng, Huy Tân, Huy Tường, Huy Hạ và Thị trấn Quang Huy. Đồng thời, kêu gọi sự hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân chung tay giúp đỡ hộ nghèo, cận nghèo; thực hiện xã hội hóa xóa 47 hộ còn ở nhà tạm, nhà dột nát.

Với sự quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo các cấp, các ngành, sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền xã, cùng sự quyết tâm, đồng lòng của nhân dân, tin tưởng xã Phù Yên sẽ sớm hoàn thành nông thôn mới.