Theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới và xã nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025 quy định: Các xã đạt chuẩn nông thôn mới phải có tỷ lệ số hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn đạt từ 45% trở lên (trong đó từ 20% trở lên số hộ được sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung). Đối với các xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao có từ 55% trở lên số hộ gia đình được sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung.

Để đạt tỷ lệ đó, xã Mường Lầm đã liên hệ với các đơn vị cung cấp nước tập trung trên địa bàn để khảo sát, đầu tư xây dựng thêm các công trình cấp nước sạch tập trung và nâng cấp các điểm cấp nước tập trung; đầu tư hệ thống lọc, đảm bảo chất lượng nguồn nước đạt tiêu chuẩn theo quy định để nhân dân sử dụng. Hiện nay, xã có 2 công trình cấp nước tập trung, 2 công trình cấp nước hộ gia đình, 120 giếng khoan, giếng đào, 780 lu, bể chứa nước và có 400 hộ tự dẫn nước từ các khe, mó nước về để phục vụ sinh hoạt, tưới tiêu.

Ông Lò Văn Tướng, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Các công trình cấp nước tập trung được xây dựng từ trước năm 2010, sau khi nhận bàn giao, UBND xã đã họp với các bản, thống nhất giao cho ban quản lý các bản vận hành, bảo dưỡng. Hiện nay, các công trình đều hoạt động, đảm bảo nước sinh hoạt cho các hộ dân trong xã. Ngoài ra, nhân dân còn mua sắm bồn nước nhựa, inox để dự trữ nước sử dụng khi thời tiết nắng nóng kéo dài, lượng nước tự chảy vào mùa khô thấp.

Bên cạnh đó, xã tăng cường tuyên truyền đến các hộ dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước tập trung đối với đời sống và sức khỏe người dân. Vận động bà con bảo vệ, phát triển rừng để giữ nguồn nước; thường xuyên vệ sinh các bể nước, nơi dẫn, diệt lăng quăng, bọ gậy, lọc bụi bẩn, đảm bảo nước hợp vệ sinh. Cử cán bộ xã cùng tổ vận hành, bảo dưỡng nước sinh hoạt ở các bản kiểm tra chất lượng các bể nước, đường ống dẫn, các khe, mó nước, nơi đầu nguồn. Phát quang cây cỏ, đặt biển cấm thả gia súc, cấm đổ rác, đốt nương làm rẫy tại nơi dẫn nước; phát hiện, báo cáo sự cố hỏng hóc để có biện pháp khắc phục. Đối với các bản muốn nối trực tiếp nước từ các mó, khe nước về gia đình, xã cử cán bộ địa chính - xây dựng hướng dẫn làm đường đặt ống dẫn; liên hệ với các đại lý uy tín cung cấp ống dẫn nước chất lượng để đưa nước về sử dụng.

Đến thăm bản Mường Nưa, chúng tôi thấy, nước sạch đã được dẫn về từng hộ dân, gia đình nào cũng có téc đựng nước, bể nước riêng phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Chị Lường Thị Phấn, bản Mường Nưa, chia sẻ: Từ khi có hệ thống cấp nước sạch tập trung, gia đình tôi và nhân dân trong bản rất phấn khởi. Chúng tôi không còn phải lo lắng khi đến mùa khô thiếu nước và nguồn nước không đảm bảo. Nước sạch được dẫn về tận nhà, khi có sự cố xảy ra, cán bộ xã và tổ quản lý hệ thống cấp nước có mặt kịp thời để khắc phục.

Điều đáng mừng là nguồn nước nơi đây còn đủ cho tưới tiêu rau màu, vệ sinh chuồng trại, giúp tăng năng suất lao động. Ông Quàng Văn Soạn, bản Mường Tợ, nói: Cùng với sử dụng hệ thống nước sạch tập trung của xã, gia đình tôi còn dẫn nước từ mó về để vệ sinh chuồng trại, nuôi hơn 30 con lợn, hàng trăm con gia cầm. Với nguồn nước dồi dào, thuận lợi trong việc sản xuất, kinh tế của gia đình tôi ngày càng ổn định hơn.

Hiện nay, xã Mường Lầm tiếp tục rà soát, kiểm tra các công trình nước tập trung, hệ thống bể nước, đường ống dẫn, nâng cấp, sửa chữa kịp thời. Vận động nhân dân sử dụng tiết kiệm, vệ sinh môi trường, giữ gìn tài nguyên nước. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân, duy trì bền vững tiêu chí môi trường đã đạt chuẩn trong xây dựng nông thôn mới, tiến tới xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.