Mường Lầm là xã vùng III khó khăn của huyện Sông Mã. Thời điểm bắt đầu xây dựng nông thôn mới, Mường Lầm có tỷ lệ hộ nghèo cao, thu nhập bình quân đầu người thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu đồng bộ... Nhưng đến hết năm 2022, xã hoàn thành 19/19 tiêu chí, kết cấu hạ tầng được đầu tư xây dựng đồng bộ, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.

Ông Lò Văn Duyến, Chủ tịch UBND xã, chia sẻ: Bắt tay vào xây dựng nông thôn mới, cấp ủy, chính quyền địa phương huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân; phát động các phong trào thi đua, đồng thời phát huy quy chế dân chủ, công khai minh bạch các nguồn lực để “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” trong thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Nhất là huy động nội lực của nhân dân trên địa bàn để xây dựng các công trình điện, đường, trường, trạm, nhà văn hóa, bê tông hóa đường giao thông nông thôn. 

Xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong xây dựng nông thôn mới, tạo tiền đề, động lực để thực hiện các tiêu chí khác, xã vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập. Ngày càng xuất hiện nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả, như: Mô hình trồng cây ăn quả trên đất dốc tại bản Phèn Sàng, Hịa, Nà Và, Mường Tợ; mô hình nuôi bò cái sinh sản tại bản Mường Nưa; mô hình trồng bí đao tại bản Mường Cang, Mường Tợ, Nà Và, Mường Nưa; mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ tại bản Mường Tợ, Mường Nưa, bản Lấu, bản Phèn, bản Mường Cang. Toàn xã hiện có gần 400 ha nhãn, xoài, 45 ha quế, tổng diện tích cây lương lực có hạt duy trì khoảng 400 ha; tổng đàn gia súc, gia cầm trên 71 nghìn con... thu nhập bình quân đầu người năm 2022 đạt 39,03 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn 11,58%.

Nông thôn mới bắt đầu từ thay đổi nhận thức và tư duy của nhân dân, không còn tư tưởng trông chờ, ỉ lại nguồn vốn Nhà nước, nhân dân trên địa bàn xã đóng góp hơn 2,4 tỷ đồng, hiến 1.200 m² đất, chặt bỏ trên 500 cây cối, hoa màu, đóng góp trên 2.000 ngày công để tham gia xây dựng nông thôn mới. Đến nay, 100% đường xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa; 80% đường nội bản và đường liên bản được cứng hóa, đảm bảo ô tô đi lại thuận tiện quanh năm; 97% số hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn; 100% số hộ được sử dụng nước hợp vệ sinh...

Bản Phèn Sàng mặc dù nằm gần trung tâm xã nhưng nhiều năm qua vẫn chưa có nhà văn hóa để sinh hoạt. Năm 2022, bản được Nhà nước phê duyệt đầu tư xây dựng nhà văn hóa bản, nhưng bản không có quỹ đất để xây dựng. Trước khó khăn của bản, gia đình anh Cầm Pha Viêng đã tự nguyện hiến đất để xây dựng nhà văn hóa và khuôn viên. Anh Cầm Pha Viêng chia sẻ: Trước giờ bà con trong bản luôn mong mỏi có nhà văn hóa để làm nơi sinh hoạt cộng đồng, bởi vậy khi biết Nhà nước sẽ đầu tư xây dựng, tôi đã bàn bạc và thống nhất với gia đình hiến 368 m² đất, 19 cây nhãn trên 10 tuổi để xây dựng nhà văn hóa bản. Tôi mong nhân dân có nhà văn hóa để sinh hoạt cộng đồng, sẽ tăng tình đoàn kết và góp phần vào chương trình xây dựng nông thôn mới của xã.

Mường Lầm là xã thứ 3 của huyện Sông Mã hoàn thành chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Theo kế hoạch, xã Mường Lầm sẽ tổ chức Lễ đón Bằng công nhận đạt chuẩn nông thôn mới vào đầu tháng 3, nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập huyện Sông Mã (7/3/1953-7/3/2023). Đến nay, xã đang tập trung cho công tác chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất để buổi lễ diễn ra thành công tốt đẹp. Cùng với đó, các phong trào thi đua, phong trào văn nghệ, thể dục thể thao chào mừng đang được cán bộ, nhân dân xã Mường Lầm hưởng ứng và tích cực tham gia, tạo không khí sôi nổi, hân hoan để đón nhận nông thôn mới.

Bộ mặt nông thôn Mường Lầm đang từng ngày khởi sắc, đời sống người dân phát triển ổn định nhờ những thành quả từ xây dựng nông thôn mới. Những kết quả đạt được là tiền đề vững chắc để xây dựng Mường Lầm ngày càng giàu đẹp, văn minh.