Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sau sáp nhập, xã Mường Khiêng có tổng diện tích tự nhiên là 20.420 ha, với tổng dân số trên 24.500 người, thuộc 4 dân tộc Thái, La Ha, Kháng, Kinh cùng chung sống. Xã có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế, như điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển cây ăn quả, trồng rừng và trồng cây dược liệu... Ngoài ra, còn có 1.030 ha diện tích mặt nước lòng hồ thủy điện Sơn La để nuôi thủy sản. Nhất là, xã còn có lợi thế khá lớn trong việc thu hút đầu tư du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nuôi thủy sản.

Tiếp chúng tôi tại trụ sở UBND xã, đồng chí Lường Văn Quyết, Chủ tịch UBND xã Mường Khiêng, chia sẻ: Sau khi bước vào hoạt động theo mô hình mới, Đảng ủy, UBND xã đã lãnh đạo, chỉ đạo nhân dân tiếp tục khai thác tiềm năng, thế mạnh phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đồng thời, thu hút các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân đầu tư vào nông nghiệp, xây dựng chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu... Xã phấn đấu giai đoạn 2026 - 2030, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân khoảng 3%/năm; đến năm 2030 không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025.

Hiện nay, nhân dân trong xã đang chăm sóc tốt trên 1.052 ha cây ăn quả các loại, sản lượng đạt khoảng 4.000 tấn quả/năm; hơn 247 ha cây cà phê (63,6 ha chưa cho thu hoạch quả), sản lượng đạt hơn 165 tấn quả tươi/năm; duy trì chăm sóc 236 ha cây cao su, sản lượng mủ thu hoạch đạt 569 tấn/năm. Đồng thời, tiếp tục gieo trồng trên 2.773 ha cây lương thực có hạt, sản lượng đạt gần 6.218 tấn; trồng gần 490 ha sắn, khoai sọ và rau màu các loại... Về lĩnh vực chăn nuôi, nhân dân duy trì và phát triển cả về số lượng và chất lượng theo hướng gia trại, hộ gia đình. Thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh và phòng, chống đói rét cho đàn gia súc, gia cầm... Hiện nay, toàn xã có gần 26.400 con gia súc và trên 91.800 con gia cầm.

Đến thăm bản Pục Tứn, xã Mường Khiêng, ông Lò Văn Thanh, Bí thư, Trưởng bản, cho hay: Ban quản lý bản đã vận động bà con đẩy mạnh việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Hiện nay, cả bản có 50 ha cây ăn quả, sản lượng đạt gần 300 tấn/năm. Ngoài ra, bà con còn trồng lúa, ngô, sắn với diện tích khoảng 600 ha; chăn nuôi trên 9.000 con gia súc, gia cầm. Cả bản phấn đấu đến năm 2030, 100% số hộ dân có mức sống từ trung bình trở lên.

Thăm khu vườn trồng cây bí đao rộng khoảng 3.000 m² của anh Lò Văn Cương, bản Luống Há, xã Mường Khiêng, cảm nhận được sự năng động trong việc phát triển sản xuất của nông dân nơi đây. Anh Cương tâm sự: Năm 2024, từ diện tích trồng cây lúa một vụ, tôi bàn với gia đình chuyển đổi sang trồng và chăm sóc cây bí đao theo hướng sản phẩm sạch, nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Vụ năm 2025, sản lượng bí đao đạt khoảng 30 tấn quả, thu trên 100 triệu đồng.

Ngoài đẩy mạnh sản xuất, bức tranh kinh tế của Mường Khiêng đa dạng hơn với các hoạt động kinh doanh dịch vụ phát triển, thị trường hàng hóa phong phú, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của nhân dân. Hiện nay, xã có trên 300 hộ kinh doanh dịch vụ, chủ yếu là kinh doanh hàng tạp hóa, quần áo, giày dép, đồ gia dụng, dịch vụ ăn uống; kinh doanh vật liệu xây dựng, nông sản, đặc sản địa phương; cung cấp giống cây trồng, vật tư nông nghiệp; sửa chữa xe máy... với doanh thu bình quân đạt 150 triệu đồng/hộ, đáp ứng nhu cầu của nhân dân, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho các hộ kinh doanh.

Về định hướng phát triển kinh tế trong thời gian tới, đồng chí Chủ tịch UBND xã Mường Khiêng, cho biết thêm: Xã đang khuyến khích thành lập HTX, tổ chức sản xuất khép kín, liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị để giảm chi phí, tăng hiệu quả. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết sản xuất - thương mại, phối hợp hỗ trợ cho các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất các sản phẩm nông sản xây dựng thương hiệu. Đặc biệt, phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch xây dựng Đề án phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm vùng lòng hồ thủy điện Sơn La; lập hồ sơ đề nghị công nhận “Khu du lịch quốc gia vùng lòng hồ Thủy điện Sơn La” theo chủ trương của tỉnh. Từ đó, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

Chia tay Mường Khiêng trong cái nắng tháng 3, tin rằng với lộ trình phát triển rõ ràng và những bước đi vững chắc, mục tiêu không còn hộ nghèo vào năm 2030 sẽ sớm trở thành hiện thực. Sự cộng hưởng giữa tiềm năng lòng hồ thủy điện, thế mạnh cây ăn quả và tư duy kinh tế nhạy bén của người dân đang tạo nên một diện mạo mới cho vùng đất này.