Từ trung tâm xã sau gần 30 phút đi xe máy, chúng tôi đến bản Sam Quảng. Bản được bao quanh bởi màu xanh của rừng, của những bãi cỏ chăn thả gia súc và những ruộng lúa bậc thang. Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Giàng A Dệnh, chia sẻ: Đường đến bản rất khó khăn, không có điện sinh hoạt, sản xuất của bà con chủ yếu trồng ngô, sắn giống địa phương, chăn nuôi nhỏ lẻ, thu nhập bấp bênh. Từ năm 2016, Chi bộ, Ban quản lý bản cùng với Đội sản xuất số 6 (Đoàn kinh tế quốc phòng 326) tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; đưa cây giống, con giống có giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Mừng nhất là từ năm 2020 đường đến bản đã được Nhà nước đầu tư rải nhựa, kéo điện lưới quốc gia; xây dựng điểm trường mầm non, tiểu học khang trang, được hỗ trợ gần 300 tấn xi măng cùng với nhân dân đóng góp đổ bê tông các tuyến đường nội bản và làm đường lên khu sản xuất thuận tiện cho việc đi lại và vận chuyển sản phẩm nông sản.

Bây giờ, đến Sam Quảng, chúng tôi không còn thấy những nương ngô, nương sắn kém hiệu quả như trước, mà thay vào đó là những giàn chanh leo xanh mướt, sắp cho thu hoạch quả lứa đầu, những đồi cây bạch đàn, thông trải dài trên các sườn núi đã cao quá đầu người. Đến nay, các hộ dân trong bản đã trồng 18 ha bưởi, cam, nhãn, xoài ghép; hơn 14 ha chanh leo; 60 ha cây lương thực có hạt, 10 ha sắn. Ngoài ra, còn trồng hơn 40 ha thông mã vĩ và bảo vệ hơn 1.000 ha rừng tự nhiên. Nhiều hộ vươn lên có mức sống khá.

Trong chăn nuôi, bà con đã quan tâm tiêm vắc xin phòng bệnh; làm chuồng trại kiên cố, chăn thả trên những phiêng bãi khi thời tiết thuận lợi, chống rét cho gia súc vào mùa đông, phun thuốc khử trùng khu vực chuồng trại định kỳ 4 lần/năm. Đồng thời, trồng  hơn 2 ha cỏ voi để lấy thức ăn chăn nuôi trên 400 con gia súc. Ngoài ra, còn nuôi hơn 300 con lợn giống địa phương và trên 1.500 con gia cầm...

Trên bãi chăn thả rộng gần 1ha, được bao quanh bằng rào thép, đàn ngựa, bò của gia đình anh Giàng Chứ Mang đang thong dong gặm cỏ. Anh Mang chia sẻ: Gia đình tôi trồng gần 3 ha sắn cao sản; nuôi 50 con trâu, bò, ngựa sinh sản, trồng gần 1 ha táo sơn tra và trồng rừng. Ngoài bán gia súc cho các thương lái, gia đình tôi còn cung cấp giống cho các hộ gia đình trong bản và các bản lân cận có nhu cầu phát triển chăn nuôi. Nhận thấy ngựa bạch có giá trị kinh tế cao, nên tôi đã đầu tư nuôi 4 con ngựa bạch sinh sản. Mỗi năm, gia đình bán 10-12 con trâu, bò, ngựa giống, tổng thu nhập gần 300 triệu đồng.

Còn gia đình anh Hạng Vạng Chia trồng hơn 1 ha cây chanh leo sắp cho thu hoạch quả, nuôi 40 con trâu, bò, ngựa sinh sản. Anh Chia cho biết: Mỗi năm, trừ chi phí, gia đình tôi thu trên 200 triệu đồng. Cuộc sống của gia đình đã ổn định hơn, không phải trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước như trước đây nữa.

Kinh tế phát triển, bản có trên 35% số hộ khá, nhiều hộ có thu nhập từ 120-200 triệu đồng/năm; bản có 59 hộ, từ 2020 đến nay, mỗi năm có 4-6 hộ thoát nghèo, cả bản chỉ còn 14 hộ nghèo.  Bên cạnh đó, bà con trong bản đã tích cực hưởng ứng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Việc tổ chức lễ cưới ở bản mang bản sắc văn hóa dân tộc Mông, nhưng văn minh, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện kinh tế của mỗi gia đình. Đám hiếu được tổ chức gọn nhẹ, không tốn kém. Bản đã thành lập 3 nhóm liên gia tự quản về an ninh trật tự, 1 tổ hòa giải hoạt động hiệu quả. 100% số hộ dân được sử dụng điện, nước sinh hoạt hợp vệ sinh, được xem truyền hình. Lớp học cắm bản từ mẫu giáo đến tiểu học, nhà văn hóa bản được xây dựng kiên cố; có sân thể thao, đáp ứng nhu cầu văn hóa của bà con.

Thay đổi cách nghĩ, cách làm trong phát triển kinh tế, cuộc sống của nhân dân bản Sam Quảng đã có nhiều chuyển biến tích cực, diện mạo nông thôn mới đang khởi sắc, bà con đoàn kết, đồng lòng xây dựng bản giàu đẹp.