Vườn cây chanh leo của gia đình anh Quàng Văn Liến, bản Ý Lường, xã Chiềng Lương (Mai Sơn).

Đầu năm 2018, cây chanh leo được đưa vào trồng thử nghiệm ở Chiềng Lương, từ nguồn vốn của Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc, sau 5 tháng trồng và chăm bón, chanh leo đã cho thu hoạch quả, mang lại nguồn thu nhập khá cho người dân, không ít hộ gia đình thu nhập từ 100 - 200 triệu đồng/năm. Để mở rộng diện tích cây chanh leo, xã Chiềng Lương phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện cung ứng giống cho người dân; chỉ đạo cán bộ khuyến nông hướng dẫn bà con nhân dân quy trình kỹ thuật trồng, chăm bón và thu hoạch... Nhờ vậy mà diện tích trồng chanh leo đã tăng lên, hiện cả xã có trên 86 ha, trong đó 70 ha đã cho thu hoạch.

Theo các hộ dân ở Chiềng Lương, chanh leo có thể trồng quanh năm, nhưng thích hợp nhất vẫn là từ tháng 4 đến tháng 6, thời điểm này là đầu mùa mưa, giúp cây sinh trưởng tốt hơn và giảm công tưới tiêu. Cây chanh leo cần nhiều nước, nhưng không chịu được ngập úng nên cần thường xuyên kiểm tra độ ẩm và tưới nước kịp thời; đặc biệt là giai đoạn cây nảy chồi sau thu hoạch và thời gian từ lúc cây đậu quả đến khi thu hoạch, nếu thiếu nước, cây sẽ bị rụng hoa đồng loạt, quả sẽ bị teo. Khi cây bắt đầu phủ giàn, phải chú ý cắt tỉa các cành yếu, có dấu hiệu sâu bệnh, vặt bỏ các lá già, lá sát gốc để tăng khả năng quang hợp, giúp cây ra nhiều hoa hơn; sau thu hoạch cần cắt bỏ các cành đã ra quả ở vụ trước, để lại thân và các cành từ mặt đất tới giàn...

Đến bản Lù thời điểm này, trên các phiêng bãi, sườn đồi, cây chanh leo đang trong vụ thu hoạch quả. Những chiếc xe ô-tô đợi sẵn để nhập hàng chuyển đi tiêu thụ. Ông Lò Văn Núy, Trưởng bản giới thiệu: Trên thực tế, cứ 1 ha trồng chanh leo trong một năm sẽ thu được khoảng 100 triệu đồng. Ích lợi đã thấy rõ nên nhiều gia đình trong bản đã chuyển đổi diện tích đất trồng mía, ngô, sắn năng suất, sản lượng thấp sang trồng cây chanh leo. Sản phẩm quả được thương lái thu mua tại vườn. Cả bản hiện có tới 32 ha cây chanh leo.

Gia đình anh Quàng Văn Thoái (bản Ý Lường) là một trong những hộ có thu nhập khá cao từ chanh leo. Gia đình anh trồng 1 ha chanh leo, nay đã có 7.000 m2 cho thu hoạch. Riêng  6.000 m2 cây chanh leo, gia đình anh trồng từ tháng 3/2018, đến cuối tháng 8 đã thu hoạch hơn 14 tấn quả, trị giá trên 100 triệu đồng.

Cây chanh leo ở xã Chiềng Lương không chỉ khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội so với các loại cây khác mà còn mở ra hướng đi, cách chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho người dân. Dù vậy, xã Chiềng Lương rất mong được các cấp, các ngành hỗ trợ liên kết, tìm kiếm và ổn định thị trường tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện cho người dân thoát nghèo bền vững.