Thành lập tháng 9/2021 với 9 thành viên, HTX Dược liệu núi hoạt động trong lĩnh vực thu mua, sản xuất, chế biến các sản phẩm từ dược liệu như hà thủ ô, sâm, linh chi, sơn tra, mướp đắng, bồ kết, mật ong... Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương, HTX chú trọng nghiên cứu, đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú của người tiêu dùng.

Bà Lò Thị Chuông, Giám đốc HTX Dược liệu núi, cho biết: Xã Mường La có gần 200 ha cây sơn tra (táo mèo), tuy nhiên, việc tiêu thụ quả tươi có thời điểm chưa ổn định, giá trị kinh tế chưa cao. Xuất phát từ mong muốn nâng cao giá trị loại nông sản này, HTX đã nghiên cứu chế biến trà táo mèo, kéo dài thời gian bảo quản và giúp nâng cao giá trị nông sản địa phương. Quả táo mèo sau khi tuyển chọn được cắt lát, làm khô, tiếp tục sấy, nghiền mịn và đóng gói thành phẩm. Sản phẩm có hương thơm tự nhiên, vị chua nhẹ, ngọt thanh, thuận tiện cho người sử dụng. Năm 2023, sản phẩm trà táo mèo được công nhận đạt OCOP 3 sao và năm 2025 tiếp tục được công nhận lại, tạo thêm cơ sở để HTX quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng.

Không dừng lại ở các sản phẩm trà từ dược liệu, HTX tiếp tục nghiên cứu, kết hợp các loại thảo dược để phát triển dòng sản phẩm chăm sóc tóc và cơ thể, nổi bật là dầu gội thảo dược được chế biến từ quả sơn tra. Qua nhiều lần thử nghiệm, HTX hoàn thiện quy trình sản xuất và đưa sản phẩm đóng chai ra thị trường. Cùng với đó, HTX còn sản xuất dầu xả, xà bông, sữa rửa mặt, xịt dưỡng tóc và nhiều sản phẩm khác từ dược liệu tự nhiên.

HTX đầu tư xây dựng nhà xưởng, mua máy nghiền, máy chiết rót tự động, nồi nấu, nồi khuấy, đầu tư thiết kế bao bì, nhãn mác cho sản phẩm. Đồng thời, liên kết với các hộ trồng dược liệu trong xã thu mua nguyên liệu, sản xuất theo mùa. Bình quân mỗi năm, HTX thu mua của người dân từ 10 tấn dược liệu các loại để chế biến. Năm 2023, HTX được UBND huyện Mường La cũ hỗ trợ 200 triệu đồng hoàn thiện bao bì, logo thương hiệu, mã vạch, truy xuất nguồn gốc và hướng dẫn quy trình xây dựng sản phẩm tiêu biểu, từng bước chuẩn hóa sản phẩm, nâng cao khả năng nhận diện thương hiệu, thuận lợi tiếp cận thị trường.

Đưa sản phẩm đến gần hơn với khách hàng, HTX đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội: Zalo, Facebook, TikTok; kết hợp livestream giới thiệu sản phẩm, tham gia các hội nghị, hội thảo, hội chợ thương mại và ký gửi hàng tại một số điểm du lịch trong và ngoài tỉnh. Các hình thức bán hàng trực tiếp và trực tuyến triển khai song song, giúp HTX mở rộng khách hàng và mạng lưới tiêu thụ.

Tại Lễ hội cà phê Sơn La lần thứ II năm 2026 vừa qua, gian hàng của HTX Dược liệu núi thu hút đông đảo người dân, du khách đến tham quan, mua sắm. Trong 5 ngày diễn ra lễ hội, HTX tiêu thụ 400 cặp dầu gội, dầu xả và 1.200 sản phẩm gồm xà bông tắm, sữa rửa mặt, xịt dưỡng tóc, sản phẩm có giá bán từ 30.000 đồng đến 320.000 đồng. Chị Tặng Thị Hương, phường Thảo Nguyên, cho biết: Tôi đã sử dụng dầu gội táo mèo của HTX và thấy phù hợp. Sau khi gội, tóc bóng mượt, giảm gàu và không bị ngứa nên lần này tôi tiếp tục mua dùng. Tôi còn mua thêm xà bông tắm và xịt dưỡng tóc của HTX để sử dụng.

Từ đầu năm đến nay, sau khi trừ chi phí đầu tư, HTX thu lãi 300 triệu đồng. Kết quả cho thấy hướng đi từ chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và chủ động quảng bá đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo thêm động lực để HTX duy trì sản xuất, mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX còn tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động địa phương và 15-20 lao động thời vụ.

Chị Hoàng Thị Thiên, nhân viên HTX Dược liệu núi, chia sẻ: Tôi làm việc tại HTX được hơn 1 năm, chủ yếu tham gia chế biến nguyên liệu, sản xuất trà, dầu gội và giới thiệu sản phẩm qua livestream. Công việc tương đối ổn định, giúp tôi có thu nhập và gắn bó lâu dài với HTX.

Phát triển các sản phẩm chế biến sâu từ dược liệu thiên nhiên, HTX Dược liệu núi đang từng bước nâng cao giá trị nguồn nguyên liệu bản địa, mở rộng đầu ra cho nông sản, tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn, góp phần phát triển sản phẩm đặc trưng của địa phương.