Tại bản Pát, xã Bó Sinh, căn nhà gỗ ba gian của gia đình ông Vì Văn Khó từng xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ đổ sập. Hoàn cảnh gia đình nhiều mất mát, kinh tế khó khăn khiến việc dựng lại ngôi nhà kiên cố trở thành ước mong xa vời. Nay, căn nhà mới dành cho anh Vì Văn Dần, người con duy nhất còn lại của ông Khó, đã hoàn thành nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước, chính quyền địa phương, lực lượng vũ trang và bà con trong bản.

Ông Vì Văn Khó từng tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam và chiến trường B Lào, trở về địa phương năm 1988. Trong 8 người con của ông, 7 người đã mất do di chứng chất độc da cam, anh Dần là người con duy nhất còn lại. Chịu nhiều thiệt thòi do ảnh hưởng của chất độc hóa học, anh Dần lập gia đình từ năm 2012 nhưng đến nay vợ chồng chưa có con; sức khỏe yếu, thường xuyên phải đến bệnh viện khám. Được hỗ trợ 100 triệu đồng xây nhà, gia đình anh rất phấn khởi. Trong quá trình thi công, Ban CHQS xã Bó Sinh huy động lực lượng dân quân hỗ trợ hơn 100 ngày công; địa phương hỗ trợ thêm 7,5 triệu đồng từ nguồn xã hội hóa.

Anh Vì Văn Dần xúc động chia sẻ: Trước đây, chúng tôi luôn mong có nơi ở chắc chắn nhưng điều kiện kinh tế chưa cho phép. Trong quá trình xây dựng, cán bộ, chiến sĩ và bà con đến giúp ngày công, vận chuyển vật liệu. Tình cảm ấy gia đình sẽ luôn ghi nhớ. Có nhà mới, chúng tôi yên tâm hơn để lao động, ổn định cuộc sống.

Cũng tại xã Bó Sinh, gia đình anh Quàng Văn Hùng, bản Lưng, vừa có nơi ở mới sau thời gian dài sống trong căn nhà tạm xuống cấp nghiêm trọng. Bố anh Hùng là ông Quàng Văn Ki, sinh năm 1954, nhập ngũ năm 1971, từng tham gia chiến trường miền Nam và Lào. Bản thân anh Hùng bị viễn loạn thị lực từ khi mới sinh, phải đeo kính trong sinh hoạt hằng ngày. Sức khỏe hạn chế, gia đình chủ yếu dựa vào trồng nhãn, làm long nhãn và chăn nuôi để trang trải cuộc sống. Ngôi nhà cũ đã hư hỏng, không bảo đảm an toàn, trong khi gia đình không có khả năng đối ứng kinh phí xây dựng.

Anh Quàng Văn Hùng chia sẻ: Được hỗ trợ 100 triệu đồng, cùng sự giúp đỡ của cán bộ, chiến sĩ và bà con trong bản, căn nhà mới dần hoàn thiện. Từ nay có chỗ ở ổn định, chúng tôi sẽ cố gắng làm ăn, chăm lo cuộc sống.

Gia đình anh Dần và anh Hùng là 2 trong số 5 gia đình được hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở theo chương trình dành cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn tỉnh. Mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng, song đều chung mong muốn có nơi ở an toàn, ổn định để yên tâm lao động, sinh hoạt. Mức hỗ trợ là 100 triệu đồng đối với mỗi căn nhà xây mới và 50 triệu đồng đối với nhà sửa chữa. Tổng kinh phí hỗ trợ là 400 triệu đồng; trong đó, ngân sách Trung ương hỗ trợ 280 triệu đồng, phần còn lại được huy động từ ngân sách địa phương, Quỹ “Vì người nghèo” và các nguồn xã hội hóa.

Thượng tá Cầm Mạnh Quỳnh, Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật Bộ CHQS tỉnh Sơn La, thông tin: Đơn vị phối hợp với các địa phương bám sát từng công trình, chú trọng chất lượng và hiệu quả sử dụng. Địa bàn miền núi gây khó khăn trong vận chuyển vật liệu, tổ chức thi công, vì vậy việc huy động lực lượng tại chỗ, phối hợp với nhân dân giúp tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Các phương án xây dựng, sửa chữa được tính toán phù hợp với hiện trạng nhà ở, điều kiện kinh tế, nhu cầu sử dụng và phong tục của từng gia đình.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng di chứng chất độc hóa học vẫn hiện hữu trong cuộc sống của nhiều gia đình. Với con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, những khó khăn về sức khỏe, sinh kế và nhà ở có thể kéo dài qua nhiều năm. Những mái nhà mới được dựng lên từ nguồn hỗ trợ của Nhà nước và sự chung tay của cộng đồng không chỉ giúp các gia đình cải thiện điều kiện sống, mà còn thể hiện nghĩa tình đồng đội, tình làng nghĩa xóm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tiếp thêm điểm tựa để họ vượt qua khó khăn, từng bước ổn định cuộc sống.