HTX Nông nghiệp Ngọc Hoàng được thành lập năm 2016, với 11 thành viên, quy mô sản xuất 5 ha trồng thanh long theo tiêu chuẩn xuất khẩu. Các hộ tham gia liên kết được tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc theo hướng hữu cơ, sử dụng hệ thống tưới tự động và ghi chép nhật ký sản xuất để truy xuất nguồn gốc. Ông Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc HTX, cho biết: Đến nay, HTX đã phát triển lên gần 200 thành viên và hộ liên kết, với tổng diện tích hơn 215 ha trồng thanh long, tập trung tại các xã: Tà Hộc, Chiềng Sung, Chiềng Mung, Bình Thuận... HTX phối hợp với các đơn vị chuyên môn tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và quản lý toàn bộ quy trình sản xuất bằng nhật ký điện tử. Đến nay, HTX được cấp 30 ha mã số vùng trồng xuất khẩu, 7 ha được cấp giấy chứng nhận VietGAP.

Đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường, HTX yêu cầu các thành viên tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất theo hướng VietGAP, Global GAP và hữu cơ. Từ khâu chăm sóc, cắt tỉa, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh được giám sát chặt chẽ. HTX hướng dẫn các hộ áp dụng đồng bộ các biện pháp thâm canh như xử lý ra hoa trái vụ bằng chấm hoa, điều tiết nước tưới, cân đối dinh dưỡng và quản lý sâu bệnh tổng hợp. Nhờ đó, cây thanh long cho thu hoạch từ 15-20 lứa quả mỗi năm, tập trung vào những thời điểm thị trường khan hàng, giá bán cao hơn chính vụ từ 30-40%, tăng vụ được 5-6 lứa, năng suất từ 30-35 tấn/ha, thu nhập từ 500-600 triệu đồng/ha.

Hiện nay, vườn thanh long của các thành viên HTX đang thu hoạch lứa quả đầu tiên trong năm. Sau thu hoạch, các hộ tập trung cắt tỉa cành, bón phân bổ sung dinh dưỡng, duy trì độ ẩm và phòng trừ sâu bệnh, giúp cây nhanh phục hồi, nâng cao tỷ lệ ra hoa, đậu quả và bảo đảm năng suất cho những lứa thu hoạch tiếp theo. Bà Đỗ Thị Phượng, Tiểu khu 7, xã Tà Hộc, cho biết: Gia đình có 1,5 ha thanh long. Khi tham gia liên kết với HTX, gia đình được hướng dẫn kỹ thuật, sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy định. Từ sử dụng vật tư nông nghiệp, thời gian cách ly đến ghi chép nhật ký sản xuất đều được thực hiện nghiêm túc để đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Do vậy, sản phẩm được tiêu thụ qua hệ thống siêu thị và xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, giúp nâng cao thu nhập.

Là một trong những hộ liên kết sản xuất với HTX Nông nghiệp Ngọc Hoàng gần 8 năm, gia đình ông Nguyễn Xuân Cường, thôn 7, xã Chiềng Mung, đã được hướng dẫn áp dụng kỹ thuật rải vụ trong trồng thanh long, giúp kéo dài vụ thu hoạch 6 tháng trong năm, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Ông Cường chia sẻ: Từ diện tích ban đầu chỉ 2.000 m², đến nay gia đình mở rộng lên gần 1 ha thanh long. Mỗi năm vườn thanh long của gia đình cho sản lượng khoảng 40 tấn quả, sau khi trừ chi phí, thu lãi trên 400 triệu đồng. Năm nay, gia đình đã thu lứa quả đầu tiên, với sản lượng 5 tấn quả, với giá bán từ 25.000 - 30.000 đồng/kg.

Đa dạng kênh tiêu thụ, HTX Nông nghiệp Ngọc Hoàng tích cực tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại, kết nối giao thương trong và ngoài nước. Sản phẩm thanh long của HTX đã có mặt tại các hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và từng bước tiếp cận các thị trường khó tính. Hiện nay, HTX đang đàm phán với các đối tác để ký kết hợp đồng xuất khẩu sang thị trường Trung Đông và một số thị trường châu Âu; liên kết với các doanh nghiệp, siêu thị và hệ thống phân phối lớn, để tiêu thụ sản phẩm cho thành viên, góp phần nâng cao giá trị quả thanh long Sơn La.

Là đơn vị đồng hành trong tiêu thụ sản phẩm, ông Nguyễn Văn Tuyến, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Năng lượng sạch Sơn La, cho biết: 2 năm nay, Công ty đã liên kết với HTX Ngọc Hoàng cung ứng cho các thành viên HTX gần 1.000 tấn phân hữu cơ sinh học do Công ty sản xuất. Năm nay, Công ty dự kiến thu mua và xuất khẩu trên 200 tấn thanh long của các thành viên HTX sang các thị trường Trung Đông, Nam Á. Toàn bộ sản phẩm đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn về quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Sự liên kết chặt chẽ giữa HTX, người dân và doanh nghiệp đang tạo nên chuỗi giá trị bền vững cho cây thanh long Sơn La, mở ra hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững và nâng cao giá trị nông sản địa phương.