Đóng gói sản phẩm cà phê sau sơ chế của Công ty cổ phần cà phê Phúc Sinh (Mai Sơn).

Nhà máy chế biến cà phê Phúc Sinh được xây dựng tại trung tâm vùng nguyên liệu cà phê Arabica của Sơn La. Theo thiết kế giai đoạn 1, Nhà máy được xây dựng trên diện tích khoảng 4 ha, với tổng mức đầu tư trên 80 tỷ đồng, gồm các hạng mục: Khu nhà xưởng chính, hệ thống xử lý nước thải, văn phòng và các hạng mục phụ trợ. Trong đó, Phân xưởng chế biến quả cà phê tươi được đầu tư máy móc đồng bộ, thế hệ mới nhất được đăng ký bản quyền sáng chế tại Mỹ của Tập đoàn số 1 thế giới về máy chế biến cà phê là Penagos - Columbia, cho phép sản xuất khép kín từ quả cà phê tươi theo phương pháp ướt, với công suất 20.000 tấn quả tươi/vụ; phân xưởng hoàn chỉnh sản phẩm với công suất 10.000 tấn cà phê nhân/vụ; bước đầu tạo việc làm cho khoảng 100 lao động địa phương.

Chế biến cà phê nhân hiện nay gồm 2 công nghệ chính là: Công nghệ chế biến khô và công nghệ chế biến ướt. Công nghệ chế biến cà phê bằng phương pháp khô đơn giản, chỉ có một công đoạn chính là làm khô quả cà phê tươi đến một mức độ nhất định, rồi dùng máy xay loại bỏ các lớp vỏ thịt bọc ngoài để lấy nhân. Phương pháp này hiện đang được áp dụng rộng rãi ở tất cả các vùng trồng cà phê và trong các doanh nghiệp ở nước ta. Tuy nhiên, công nghệ này phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, thời gian chế biến kéo dài, sản phẩm tạo ra có chất lượng không cao. Còn công nghệ chế biến cà phê bằng phương pháp ướt, là công nghệ chế biến phức tạp, công nghệ chế biến ướt bao gồm các giai đoạn phân loại, xay xát, rửa quả tươi để loại bỏ vỏ, thịt và chất nhờn bên ngoài nhân để có cà phê thóc, sau đó làm khô để có cà phê nhân sống. Phương pháp này cho sản phẩm chất lượng tốt, không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Tuy nhiên, công nghệ này đòi hỏi thiết bị máy móc, phức tạp và phát sinh lượng nước thải lớn.

Ông Trương Anh Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần cà phê Phúc Sinh Sơn La cho biết: Nhà máy chế biến cà phê Phúc Sinh chế biến theo phương pháp ướt, công suất 200 tấn quả tươi/ngày đêm. Đây là Nhà máy chế biến cà phê thứ 6 được  Phúc Sinh xây dựng, nên đơn vị có rất nhiều kinh nghiệm trong vấn đề xử lý nước thải. Chúng tôi xác định xử lý nước thải coi như một nhà máy riêng lẻ, xử lý nghiêm túc và triệt để, Công ty đã lựa chọn Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vạn Liên Hoa (tỉnh Bình Dương), chuyên hoạt động trong lĩnh vực xử lý nước thải, khí thải, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường thiết kế, lắp đặt hệ thống xử lý nước thải cho Nhà máy.

Nhà máy xử lý nước thải của Công ty cổ phần cà phê Phúc Sinh Sơn La (Mai Sơn).

Tìm hiểu quy trình thu gom, xử lý nước thải của Nhà máy chế biến cà phê Phúc Sinh, chúng tôi được đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Vạn Liên Hoa giới thiệu về quy trình hoạt động của Nhà máy. Theo đó, quy trình thu gom, xử lý nước thải từ nhà máy chế biến cà phê sau khi được thu gom về bể chứa sẽ được xử lý cơ học, xử lý hóa lý, xử lý sinh học, xử lý ô xi hóa nâng cao - Fenton, khử trùng và cuối cùng là xử lý bùn. Công nghệ xử lý ngoài áp dụng quá trình xử lý hóa lý, sinh học để giảm thiểu nguồn ô nhiễm, công nghệ còn áp dụng quá trình xử lý hóa lý bậc cao (fenton). Quá trình xử lý Fenton giúp xử lý màu, phá vỡ cấu trúc khó phân hủy của các chất ô nhiễm, mà quá trình hóa lý và sinh học không thể xử lý được. Ngoài ra, các bể xử lý được sắp xếp, bố trí và phân cụm xử lý một cách logic giúp quá trình vận hành cũng như kiểm soát dễ dàng. Hơn nữa hệ thống xử lý nước thải được lập trình một cách tự động hóa, khi xảy ra các lỗi, sự cố, điều được báo động giúp người vận hành đỡ tốn thời gian và sức lực trong quá trình vận hành. Động cơ, máy bơm đều được thiết kế hoạt động luân phiên với nhau nhằm duy trì tuổi thọ của thiết bị cũng như nhằm hạn chế thấp nhất các sự cố xảy ra. Bùn được thu gom về bể chứa bùn sau đó chuyển qua máy ép bùn tự động nhằm giảm thể tích bùn giúp quá trình thu gom vận chuyển một cách tiện lợi và tiết kiệm chi phí. Hóa chất sử dụng được nhập khẩu từ nước ngoài, như H2O2 của Hàn Quốc, PAC của Ấn Độ, Clorine của Nhật Bản, Polymer của Anh...

Tận mắt thăm quan và tìm hiểu về dây chuyền sản xuất của Nhà máy chế biến cà phê Phúc Sinh, ông Nguyễn Xuân Thao, Giám đốc HTX cà phê Bích Thao, xã Hua La (Thành phố), người đã sáng chế ra máy bóc tách vỏ cà phê liên hoàn, nhận xét: Thời điểm hiện tại, Nhà máy chế biến cà phê Phúc Sinh sử dụng dây truyền sản xuất hiện đại. Tôi thấy dây chuyền sản xuất khép kín cho chất lượng sản phẩm tốt và bảo vệ được môi trường. Hiện HTX có 11 thành viên, có từ 600 đến 800 hội viên; quản lý khoảng 1.500 héc ta cà phê trên địa bàn các huyện Mai Sơn, Thuận Châu và Thành phố, có khả năng đáp ứng được từ 30% đến 50% nguyên liệu cho Nhà máy cà phê Phúc Sinh.

Việc Nhà máy chế biến cà phê Phúc Sinh hoàn thành, chính thức hoạt động không chỉ mang lại niềm vui cho người trồng cà phê về việc bao tiêu sản phẩm mà còn giải bài toán về ô nhiễm môi trường do hoạt động sơ chế cà phê gây ô nhiễm môi trường của các cơ sở nhỏ lẻ hiện nay.