Hiện nay, xã Yên Sơn có hơn 700 ha cây ăn quả, trong đó, cây mận hậu chiếm 405 ha, nhãn 65 ha và 233 ha cây ăn quả khác. Cùng với việc mở rộng diện tích, người dân tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chú trọng chăm sóc theo hướng an toàn, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, cây ăn quả ngày càng khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế của địa phương.

Dẫn chúng tôi thăm vườn mận hậu, ông Phạm Văn Tuyến, bản Chiềng Hưng, cho biết: Gia đình duy trì diện tích 1,5 ha mận hậu sản lượng ước đạt 40 tấn/năm. Nhờ áp dụng các biện pháp kỹ thuật như cắt tỉa cành, bón phân cân đối, tưới nước tiết kiệm và chăm sóc theo quy trình VietGAP, năng suất, chất lượng quả ngày càng được nâng cao. Một số diện tích cây ăn quả của gia đình cũng được ứng dụng hệ thống tưới tự động, giúp giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất. Cây mận hậu đang đem lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần nâng cao đời sống gia đình.

Nhiều hộ dân ở các bản Kim Sơn 1, Kim Sơn 2, Đán, Chiềng Hưng đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất canh tác kém hiệu quả sang phát triển cây ăn quả. Những vườn mận hậu, nhãn, dâu tây, xoài, lê... ngày càng được mở rộng, mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho đồng bào các dân tộc trong xã. Gia đình ông Vì Văn Luống, bản Nà Dạ đang duy trì gần 400 gốc mận hậu, mỗi năm thu khoảng 15 tấn quả. Nhận thấy điều kiện khí hậu phù hợp với các loại cây ăn quả ôn đới, năm 2019, ông tiếp tục trồng thử nghiệm 50 cây lê Tai nung. Đến nay, diện tích lê đã bắt đầu cho thu hoạch, có thời điểm giá thị trường lên đến 40.000 đồng/kg. Ông Luống chia sẻ: Trước đây, gia đình chủ yếu trồng ngô, thu nhập bấp bênh. Từ khi chuyển sang trồng mận hậu, trồng lê, kinh tế ổn định, đem lại nguồn thu khá, gia đình có điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất.

Đến nay, Yên Sơn đã hình thành nhiều vùng sản xuất cây ăn quả, như vùng trồng mận hậu, nhãn, dứa tại các bản Kim Sơn 1, Kim Sơn 2 và bản Đán; mô hình trồng dâu tây tại bản Chiềng Hưng; phát triển cây na tại các bản Bó Phương, Phương Quỳnh... Toàn xã có 5 hợp tác xã nông nghiệp tham gia liên kết sản xuất, hỗ trợ người dân áp dụng kỹ thuật và kết nối thị trường tiêu thụ.

Vừa qua, xã Yên Sơn tổ chức Ngày hội mận gắn với Hội thi văn hóa, thể thao lần thứ I năm 2026. Trong khuôn khổ chương trình, hội thảo chuyên đề về nâng cao năng suất, chất lượng và kết nối tiêu thụ sản phẩm mận đã thu hút sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Nhiều giải pháp về sản xuất an toàn, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu “Mận hậu Yên Sơn”, liên kết tiêu thụ sản phẩm được đề xuất, mở ra hướng phát triển bền vững cho cây trồng chủ lực của địa phương.

Ông Lò Thế Thi, Chủ tịch UBND xã Yên Sơn, cho biết thêm: Thời gian tới, xã tiếp tục mở rộng các vùng cây ăn quả tập trung, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Mục tiêu đến năm 2030, xã phấn đấu giá trị sản phẩm thu hoạch bình quân trong lĩnh vực trồng trọt đạt khoảng 30,5 triệu đồng/ha; thu nhập bình quân đầu người đạt 32 triệu đồng/người/năm.

Từ những mùa quả ngọt, đời sống nhân dân từng bước được nâng lên, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc. Đây cũng là cơ hội để Yên Sơn tiếp tục thực hiện hiệu quả các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân.