Hoạt động sơ chế cà phê của HTX xây dựng và phát triển nông thôn Mường Chanh.

Ông Vũ Xuân Hùng, Phó Giám đốc HTX, cho biết: Năm 2017, HTX được cấp quy hoạch vị trí tại bản Pom Sản và có thực hiện mua lại quyền sử dụng đất của hơn 40 hộ dân với tổng diện tích hơn 2,86 ha. HTX đã hoàn tất thanh toán tiền cho 100% hộ dân nhưng đến nay vẫn còn 28 hộ dân chưa bàn giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do đang thực hiện thế chấp vay vốn tại ngân hàng với tổng diện tích hơn 2,2 ha.

Năm 2021, HTX xây dựng và phát triển nông thôn Mường Chanh đã tiến hành thu mua và chế biến cà phê tươi với khối lượng khoảng 13.000 tấn, sản lượng trung bình 74 tấn/ngày. Hợp tác xã đã đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải với công suất 100m³/ngày đêm theo báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt. Nước thải sau khi xử lý qua hệ thống được xả ra môi trường qua 1 đồng hồ đo lưu lượng theo Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước số 1757/GP-UBND ngày 21/7/2021 của UBND tỉnh.

Theo quan sát và tìm hiểu của phóng viên, việc thu gom, xử lý chất thải rắn (bã, vỏ cà phê) hiện cũng được HTX thực hiện triệt để, như: Đã bố trí khu vực ủ vỏ gần hồ chứa nước thải số 1 với diện tích 3.000m² để tập kết vỏ và ủ làm phân bón vi sinh. Khu vực sân đã được bê tông hóa, có hệ thống thu gom xử lý nước rỉ rác; bố trí 1 xưởng sản xuất phân vi sinh phía sau khu vực xưởng sấy cà phê với diện tích khoảng hơn 400m², toàn bộ khu vực này nền đã được đổ bê tông và lợp mái tôn kín.

Bên cạnh đó, HTX đã lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các khu vực xử lý nước thải sản xuất: Khu vực bể chứa nước sản xuất; khu vực hồ chứa nước thải số 1; khu vực hồ chứa nước thải số 2; khu vực hồ biogas; khu vực ủ vỏ số 2 sau hồ chứa nước thải số 1; Khu vực hệ thống xử lý nước thải, hồ trung gian; khu vực hồ tiếp nhận nước thải sau hệ thống xử lý và đã cài đặt phần mềm xem camera trên máy tính của Sở Tài nguyên và Môi trường.

Tại cuộc kiểm tra của Đoàn công tác tỉnh với các cơ sở chế biến nông sản ở Mai Sơn, bà Lê Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, thông tin: Hiện, Hợp tác xã đang thi công lắp đặt 3 bồn chứa nước thải (cạnh Hệ thống xử lý nước thải). Việc lắp đặt 3 bồn chứa nước thải với mục đích tăng hiệu quả xử lý nước thải, để lọc bùn trước khi đưa nước thải vào hệ thống xử lý nước thải công suất 100m³/ngày, đêm (nước thải sẽ được bơm từ hồ trung gian lên 3 bồn chứa để lọc bùn trước khi đưa vào Hệ thống xử lý nước thải). Tổ kiểm tra, giám sát số 1 đã yêu cầu HTX sau khi hoàn thành, báo cáo cụ thể việc lắp đặt, quy trình vận hành, thuyết minh công nghệ, đánh giá ưu nhược điểm,... kèm theo đầy đủ các hồ sơ tài liệu có liên quan gửi UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ để xem xét, giải quyết. HTX chỉ được phép đưa 3 bồn chứa nước thải vào vận hành sau khi đã có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền và thực hiện đúng các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Cũng theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường tại cuộc làm việc, HTX đã cơ bản chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. HTX đã cơ bản khắc phục các nội dung yêu cầu tại thông báo kết quả kiểm tra, tuy nhiên còn 2 nội dung chưa hoàn thành, cụ thể: Chưa hoàn thiện các nội dung giao đất, cho thuê đất (hiện nay đang thuê đơn vị tư vấn đo đạc, hoàn thiện hồ sơ); chưa tổ chức nghiệm thu các hạng mục hệ thống thu gom xử lý chất thải (do chưa hoàn thiện được hồ sơ thuê đất nên chưa có cơ sở để thực hiện nội dung này).

Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Duy Thanh, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mai Sơn, cho biết: Tổng diện tích sử dụng đất của HTX xây dựng và phát triển nông thôn Mường Chanh là 28.640 m², trong đó đã chuyển đổi lần 1 được hơn 5.900 m²; còn 22.740 m² chưa thực hiện chuyển nhượng, do Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các hộ dân chuyển nhượng cho đơn vị đang thế chấp tại ngân hàng. Vì vậy, chưa tách được diện tích đất nông nghiệp đã được HTX mua bán với diện tích đất thổ cư trên bìa để cấp lại cho các hộ, trong khi đất nông nghiệp đã hết thời hạn sử dụng từ năm 2019. Hiện, đơn vị tư vấn đang đo đạc, hoàn thiện hồ sơ; Phòng sẽ phối hợp với HTX để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan trách nhiệm, thẩm quyền để giúp HTX sớm hoàn thiện hồ sơ thuê đất theo quy định.

Ông Phạm Văn Tùng, Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Chi nhánh huyện Mai Sơn, cho biết: Ngân hàng sẽ phối hợp với HTX rà soát cụ thể danh sách những khách hàng mua bán đất với HTX nhưng đang thế chấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vay vốn ở Ngân hàng để có cách xử lý cụ thể với từng trường hợp; phối hợp với các phòng chức năng của huyện cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân theo đúng quy định.

Với việc đầu tư dây chuyền sản xuất, công nghệ hiện đại vào chế biến nông sản, HTX xây dựng và phát triển nông thôn Mường Chanh đang tạo việc làm cho nhiều lao động ở địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội ở xã Mường Chanh.

Những khó khăn, vướng mắc trong nội dung giao đất, cho thuê đất của HTX cần có sự chung tay, vào cuộc tháo gỡ của các đơn vị chức năng của huyện Mai Sơn, giúp HTX hoàn thành các thủ tục pháp lý, sớm tiếp tục đầu tư các dây chuyền, thiết bị hiện đại phục vụ  sản xuất, chế biến và thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn.