Phù Yên hiện có gần 600 ha cây ăn quả có múi, chủ yếu là cam, bưởi, quýt, tập trung ở các xã Mường Thải, Mường Cơi và Tân Lang. Năm nay, vào tháng 2 và tháng 3, thời điểm cây ra hoa, thời tiết diễn biến bất thường, xảy ra hạn hán, gây ảnh hưởng đến khả năng đậu quả của cây.

Từ tháng 5 đến nay, thời tiết chuyển sang mưa nhiều và có những đợt nắng nóng, tạo điều kiện cho các loại sâu, bệnh hại phát triển. Vì vậy, tùy vào điều kiện thời tiết, nông dân đã chủ động điều chỉnh lượng nước tưới, đảm bảo độ ẩm cho đất. Đồng thời, bổ sung các loại phân bón lân, NPK, để kích thích phát triển bộ rễ, kết hợp với việc xử lý vi sinh vật trong đất bằng vôi bột và một số loại thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục cho phép. Quá trình chăm sóc cây trồng, nông dân tiếp tục tỉa, loại bỏ những quả không đạt chất lượng, chỉ giữ lại 2/3 số quả/cây, đảm bảo phát triển ổn định của cây trồng. 

Mặc dù gặp nhiều biến động về thời tiết, nhưng nông dân sớm chủ động các biện pháp bảo vệ cây trồng, nên dự báo sản lượng quả năm 2024 vẫn tăng hơn so với năm 2023, ước tính đạt 6.000 - 6.300 tấn quả (năm 2023 đạt 5.900 tấn quả).

Điểm mới của vụ sản xuất năm nay, nhân dân đã chuyển sang sản xuất theo nhu cầu của thị trường và đơn đặt hàng của các bạn hàng truyền thống, nhằm hạn chế tình trạng biến động về giá cả.

Chia sẻ với chúng tôi về việc chăm sóc cây ăn quả trước vụ thu hoạch, anh Nguyễn Văn Sự, bản Văn Phúc Yên, xã Mường Thải, nói: Gia đình tôi trồng 4 ha cây cam đường canh theo hướng sản xuất hữu cơ, thời điểm này, tôi thường xuyên thăm vườn, kịp thời phát hiện sâu bệnh nếu có. Đồng thời, có chế độ tưới nước hợp lý, đảm bảo độ ẩm cho đất, bón phân giúp cây đủ dinh dưỡng. Năm nay, dự kiến gia đình sẽ thu khoảng 400 tấn quả, trong đó, hơn 100 tấn quả đã được đặt hàng trước. 

Gia đình ông Nguyễn Duy Khanh, bản Nghĩa Hưng, xã Mường Cơi, có 5 ha trồng các loại bưởi da xanh, quýt thái và cam đường canh theo tiêu chuẩn VietGAP. Ông Khanh chia sẻ: Gia đình tôi đã liên kết với HTX trồng cây ăn quả Nghĩa Hưng để bảo đảm đầu ra, thống nhất về giá bán với từng loại quả. Năm nay, giá bán dự kiến từ 30.000-35.000 đồng/kg quýt ngọt, cam đường canh; 20.000-25.000 đồng/kg bưởi. Đồng thời, tôi duy trì việc bán hàng qua các trang mạng xã hội, các kênh thương mại điện tử, nhằm quảng bá, giới thiệu sản phẩm của địa phương, cũng như tìm kiếm thêm những bạn hàng mới.

Ngoài việc tập trung chăm sóc cây trồng, chuẩn bị cho vụ thu hoạch cây ăn quả có múi, một số hộ dân trên địa bàn huyện Phù Yên tiếp tục cải tạo, thay thế mới các mắt ghép hay cây đã thoái hóa sau nhiều năm. Đồng thời, thay thế loại quả có giá bán giảm sâu như bưởi diễn, sang các loại mới có hiệu quả, được người tiêu dùng ưa chuộng như bưởi hoàng, bưởi da xanh… Sau khi kết thúc vụ niên vụ thu hoạch, dự kiến người trồng cây ăn quả trong huyện sẽ thay thế mắt ghép hoặc trồng lại cây mới với diện tích trên 70 ha theo quy trình VietGAP và hữu cơ, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, giúp cây trồng phát triển bền vững. 

Bà Bạc Cầm Thị Xiêng, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, cho biết: Phòng đang phối hợp với các xã hướng dẫn nông dân cách chăm sóc cây ăn quả trước khi bước vào vụ thu hoạch, bảo đảm năng suất, chất lượng sản phẩm quả. Đồng thời, tiếp tục khuyến cáo nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, giữ vững quy trình sản xuất VietGAP, sản xuất theo hướng hữu cơ. Đồng thời, tổng hợp nhu cầu cần được hỗ trợ tiêu thụ nông sản của nhân dân để có phương án hỗ trợ hiệu quả, tránh xảy ra trường hợp nông sản không tiêu thụ được.

Tập trung chăm sóc tốt diện tích cây ăn quả có múi, nâng cao chất lượng sản phẩm khi thu hoạch, tiếp tục khẳng định chất lượng các loại quả, nhất là giữ vững thương hiệu "Cam Phù Yên", giữ vững uy tín với người tiêu dùng các tỉnh, thành trong toàn quốc... tin rằng, nông dân Phù Yên tiếp tục có vụ thu hoạch bội thu, từng bước làm giàu từ cây ăn quả có múi.