Khơi dậy nội lực phát triển kinh tế

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Mường Lầm và xã Đứa Mòn, xã Mường Lầm hiện nay có 15 bản, hơn 3.000 hộ, với trên 15.640 nhân khẩu; là địa bàn đặc biệt khó khăn của tỉnh. Xác định công tác dân vận có vai trò quan trọng trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, Đảng ủy xã đã chỉ đạo các chi bộ, cơ quan, đơn vị, tổ chức đoàn thể xây dựng các mô hình “Dân vận khéo” gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế, giảm nghèo, giữ gìn bản sắc văn hóa và nâng cao chất lượng giáo dục.

Đồng chí Nguyễn Huy Huynh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Lầm, cho biết: Đảng ủy xã chỉ đạo triển khai phong trào “Dân vận khéo” trên tất cả các lĩnh vực, gắn với nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và nhu cầu thực tế của nhân dân. Qua rà soát, các mô hình đăng ký thực hiện năm 2026 cơ bản bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phương, có nội dung cụ thể, xác định rõ đơn vị, cá nhân thực hiện. Trong đó, chú trọng các mô hình phát triển kinh tế, khôi phục nghề truyền thống, nâng cao chất lượng giáo dục và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền xã đã chỉ đạo các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, phát triển sản xuất hàng hóa. Nhờ đó, nhiều hộ dân mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển đổi diện tích canh tác kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị kinh tế cao.

Hiện nay, toàn xã duy trì khoảng 135 ha lúa mùa, 265 ha lúa nương, hơn 700 ha ngô, gần 100 ha cà phê và khoảng 700 ha cây ăn quả, cây sơn tra. Tổng đàn gia súc, gia cầm hơn 171.600 con; trên 1.200 đàn ong lấy mật. Các mô hình trồng cà phê, nuôi dúi, nuôi lợn bản địa đang được người dân quan tâm phát triển, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao thu nhập.

Với bản Củ Luông, được thành lập trên cơ sở sáp nhập các bản Đứa Luông, Huổi Lạnh và Củ, phong trào “Dân vận khéo” đã góp phần thay đổi nhận thức của người dân trong phát triển kinh tế. Với 268 hộ, bản hiện có 24 ha lúa nước, 19 ha nhãn, 24 ha cà phê và phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm. Nhiều hộ mạnh dạn đầu tư các mô hình sản xuất mang lại thu nhập khá, như gia đình anh Lường Văn Thiêm nuôi cá giống, thu lãi hơn 150 triệu đồng/năm; gia đình ông Lò Văn Chế nuôi lợn giống, thu lãi hơn 100 triệu đồng/năm. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của bản còn 24,2%.

Cùng với vận động chuyển đổi cơ cấu sản xuất, các tổ chức đoàn thể tích cực hỗ trợ hội viên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, phát triển kinh tế gia đình. Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mường Lầm đang quản lý dư nợ hơn 24 tỷ đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội cho 333 hộ vay; phối hợp với Agribank hỗ trợ 57 hội viên vay hơn 7,4 tỷ đồng, không có nợ quá hạn. Hội còn duy trì Quỹ Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp tại bản Hịa với số vốn 23 triệu đồng, tổ chức các hoạt động tư vấn pháp lý, hướng dẫn hội viên khởi nghiệp, phát triển sản xuất.

Chị Lường Thị Quý, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mường Lầm, cho biết: Hội thường xuyên hướng dẫn hội viên sử dụng vốn vay đúng mục đích, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh; tổ chức các hoạt động tư vấn, hỗ trợ pháp lý về khởi nghiệp. Đồng thời, duy trì các tổ, nhóm vay vốn và Quỹ Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, tạo điều kiện để hội viên phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.

Phát huy sức mạnh cộng đồng trong xây dựng đời sống mới

Phong trào “Dân vận khéo” tại Mường Lầm còn được triển khai bằng nhiều mô hình thiết thực trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và xây dựng cơ sở hạ tầng. Các mô hình hướng đến giải quyết những vấn đề cụ thể ở cơ sở, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc và chăm lo sự nghiệp giáo dục.

Tiêu biểu là mô hình “Khôi phục các sản phẩm truyền thống may mặc của dân tộc Thái” do Chi bộ bản Mường Cang đăng ký thực hiện giai đoạn 2026-2030. Mô hình nhằm phát huy tay nghề may mặc của phụ nữ trong bản, khôi phục các sản phẩm truyền thống, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Chị Lò Thị Dần, bản Mường Cang, chia sẻ: Trong bản có nhiều chị em khéo tay, có kinh nghiệm may trang phục truyền thống của dân tộc Thái. Chúng tôi rất phấn khởi khi chi bộ đăng ký xây dựng mô hình “Dân vận khéo” để phát triển nghề may. Dự kiến, mô hình sẽ sản xuất khoảng 1.000 sản phẩm/tháng, tạo việc làm thường xuyên cho 2 lao động tại xưởng và khoảng 20 lao động nhận về làm tại nhà, góp phần tăng thu nhập cho các gia đình.

Trong lĩnh vực giáo dục, các trường học trên địa bàn xã tích cực xây dựng mô hình “Dân vận khéo” gắn với nâng cao chất lượng dạy và học. Trường THPT Mường Lầm triển khai mô hình “Mỗi thầy cô là một địa chỉ tin cậy đối với học sinh, nhân dân”, yêu cầu mỗi giáo viên đăng ký ít nhất một việc làm cụ thể giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tư vấn tâm lý, hướng nghiệp. Nhà trường phát huy vai trò của tổ tư vấn tâm lý, tăng cường đối thoại với học sinh, phụ huynh, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, hỗ trợ các em trong học tập và rèn luyện.

Trường Tiểu học và THCS Mường Lầm triển khai mô hình “Nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh năm 2026”, tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở cả hai cấp học. Nhà trường thường xuyên khảo sát chất lượng các môn Toán, Tiếng Anh đối với học sinh tiểu học và các môn học ở cấp THCS; phân công giáo viên phụ trách, theo dõi kết quả học tập của từng lớp. Qua đó, kịp thời điều chỉnh phương pháp giảng dạy, tăng cường phối hợp với phụ huynh trong quản lý, giáo dục học sinh. Các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian cũng được tổ chức thường xuyên, góp phần rèn luyện kỹ năng, giáo dục truyền thống và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong xây dựng cơ sở hạ tầng, hiệu quả công tác dân vận được thể hiện rõ qua việc huy động các nguồn lực xã hội hóa, chung sức khắc phục khó khăn cho nhân dân. Năm 2025, trận giông lốc lớn đã làm sập cây cầu treo phục vụ việc đi lại của người dân các bản Nộc Cốc, Hua Thóng và Phá Thóng, ảnh hưởng đến hơn 300 hộ, với trên 1.600 nhân khẩu và việc đến trường của hơn 100 học sinh. 

Trước những khó khăn trên, xã Mường Lầm đã chủ động kết nối với Quỹ Hy Vọng, giảng viên và sinh viên Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, Công ty TNHH Roche Việt Nam và cộng đồng người dùng ví điện tử MoMo, huy động 330 triệu đồng xây dựng cầu Hy Vọng 439, phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân. Trong đó, người dân đóng góp ngày công vận chuyển vật liệu, cung cấp nước phục vụ thi công, trị giá 30 triệu đồng.

Ông Mùa A Dế, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Nộc Cốc, chia sẻ: Có cầu mới, bà con đi lại thuận tiện, an toàn hơn, các cháu học sinh cũng yên tâm đến trường. Công trình là niềm vui lớn của nhân dân các bản, thể hiện sự quan tâm, sẻ chia của các tổ chức, cá nhân đối với đồng bào vùng cao. Hiện bản đang tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân đóng góp ngày công nạo vét, khơi thông hệ thống kênh mương dẫn nước phục vụ sản xuất dài gần 2 km khi nhà thầu thi công.

Cùng với huy động nguồn lực xã hội hóa, xã Mường Lầm tập trung triển khai các công trình đầu tư công, từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng. Năm 2026, xã được giao hơn 21,3 tỷ đồng vốn đầu tư công, trong đó gần 7 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và trên 14,3 tỷ đồng ngân sách xã, để nâng cấp nhà văn hóa, trụ sở làm việc và các tuyến đường giao thông. UBND xã tập trung đôn đốc tiến độ thi công các công trình, trong đó có tuyến đường Mường Lầm - Ngam Trạng, Hin Pẻn - Huổi Phẩng. Đến ngày 3/11, xã đã giải ngân hơn 10,3 tỷ đồng, đạt 48,3% kế hoạch vốn được giao.

Từ những mô hình phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa đến các hoạt động chăm lo giáo dục, xây dựng hạ tầng, phong trào “Dân vận khéo” ở Mường Lầm đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát, nâng cao chất lượng các mô hình đã đăng ký, lựa chọn những cách làm hiệu quả để nhân rộng, phát huy sức mạnh đoàn kết, huy động các nguồn lực thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.