Xã Tà Xùa được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích, dân số của các xã: Tà Xùa, Làng Chếu và Háng Đồng. Hiện nay, xã có 13 bản, 1.804 hộ với 11.199 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông. Trong đó, số người trong độ tuổi lao động chiếm 49,8% dân số. Ông Đỗ Văn Xiêm, Chủ tịch UBND xã, thông tin: Giảm tải áp lực tìm kiếm việc làm cho lao động địa phương, xã chỉ đạo phòng chuyên môn xây dựng kế hoạch, thường xuyên rà soát, cập nhật biến động lao động; đẩy mạnh tuyên truyền chính sách đào tạo nghề, xuất khẩu lao động; phối hợp với các đơn vị tuyển dụng cung cấp đầy đủ thông tin thị trường trong và ngoài tỉnh cho người dân.

Xã đã chỉ đạo các tổ chức hội, đoàn thể thực hiện tốt công tác quản lý, nhận ủy thác nguồn vốn tín dụng chính sách. Đến nay, tổng dư nợ Ngân hàng Chính sách xã hội toàn xã đạt hơn 74 tỷ đồng, hỗ trợ cho hơn 1.100 hộ vay vốn với mức bình quân 60 triệu đồng/hộ. Đồng thời, xã đã chủ động xây dựng danh mục 22 dự án thu hút đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và tăng cường đối thoại để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, HTX trên địa bàn.

Hiện nay, trên địa bàn xã đang vận hành 3 công trình thủy điện nhỏ với tổng công suất 26 MW, cùng với sự hoạt động tích cực của 15 doanh nghiệp, 16 HTX trong các lĩnh vực nông nghiệp sinh thái, sản xuất chè đặc sản, du lịch trải nghiệm và 6 xưởng chế biến tinh bột dong riềng… Qua đó, mở ra cơ hội cho lao động địa phương tìm kiếm việc làm ổn định, được đào tạo và nâng cao tay nghề gắn liền với thực tiễn sản xuất.

Năm 2022, Công ty TNHH Trà và Đặc sản Tây Bắc đã xây dựng Tổ hợp sản xuất kinh doanh chè đặc sản Tà Xùa kết hợp với mô hình du lịch trải nghiệm trà. Nằm giữa không gian mây núi đặc trưng, tổ hợp tích hợp hài hòa các khu chức năng từ sản xuất, chế biến, đóng gói, giới thiệu sản phẩm đến khu lưu trú, tham quan. Bằng việc kết hợp máy móc hiện đại với kỹ thuật chế biến truyền thống của đồng bào Mông, doanh nghiệp đã tạo ra những dòng trà mang hương vị độc đáo riêng của vùng cao Tà Xùa.

Bà Nguyễn Thị Thắm, Giám đốc Công ty TNHH Trà và Đặc sản Tây Bắc, cho biết: Hiện, chúng tôi đang liên kết thu mua, chăm sóc 250 ha chè với 250 hộ dân sản xuất các dòng sản phẩm chè đặc sản của Tà Xùa. Công ty đang tạo việc làm thường xuyên cho 13 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 6 triệu đồng/người/tháng.

Cùng với lĩnh vực nông nghiệp, du lịch, dịch vụ tại Tà Xùa phát triển mạnh mẽ cũng đang góp phần giải quyết việc làm tại chỗ hiệu quả. Xã Tà Xùa hiện có 148 hộ kinh doanh; trong đó có 88 hộ kinh doanh nhà nghỉ cộng đồng (đáp ứng lưu lượng 3.000 khách du lịch/ngày đêm) và 60 hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống. Các hộ kinh doanh đã chủ động đưa nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông như nghề dệt thổ cẩm, thêu, vẽ sáp ong, nghề rèn, nghề mộc... trở thành sản phẩm du lịch độc đáo. Đây chính là lợi thế lớn để lao động địa phương tận dụng tri thức bản địa để tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng dịch vụ.

Câu chuyện của anh Vũ Ngọc Long, chủ không gian Vườn Đào tại bản Tà Xùa là một minh chứng tiêu biểu. Bén duyên với mảnh đất này và bị cuốn hút bởi văn hóa độc đáo của đồng bào Mông, anh đã tự mày mò, học hỏi, thực hành nhuộm chàm, vẽ sáp ong trên vải để biến những nét đẹp văn hóa dân tộc thành sản phẩm du lịch trải nghiệm khác biệt, vừa giữ chân du khách vừa khôi phục văn hóa vùng cao.

Thay vì thuê lao động từ nơi khác, không gian Vườn Đào chọn cách kết nối, mời chính bà con địa phương tham gia vào các chuỗi trải nghiệm. Giải pháp này giúp phát huy tối đa thế mạnh của những "nghệ nhân", bởi không ai hiểu và làm tốt từng công đoạn tỉ mỉ của nghề truyền thống bằng đôi bàn tay khéo léo và vốn văn hóa sẵn có của đồng bào dân tộc Mông Tà Xùa.

Hiện nay, Tà Xùa có hơn 900 lao động có việc làm thường xuyên và thời vụ tại xã; 270 lao động làm việc tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh trong tỉnh; 760 lao động đi làm việc ngoài tỉnh và xuất khẩu lao động sang thị trường Nhật Bản với mức thu nhập từ 10 - 30 triệu đồng/tháng. Nhiều hộ gia đình đã bứt phá từ hộ nghèo lên cận nghèo, từ cận nghèo thành khá giả nhờ nguồn thu nhập từ các doanh nghiệp, HTX, khu công nghiệp hoặc xuất khẩu lao động. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn được nâng cao, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm trung bình 4%/năm.

Tiến tới giảm nghèo nhanh, bền vững, thời gian tới, xã Tà Xùa tiếp tục tập trung giải quyết việc làm gắn với nâng cao chất lượng đào tạo nghề; thu hút các doanh nghiệp tham gia đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn, tạo việc làm mới, thu nhập ổn định cho người lao động địa phương, góp phần xây dựng vùng cao Tà Xùa ngày càng giàu đẹp