Hằng năm, Chi cục chủ động xây dựng kế hoạch điều tra thực vật, sinh vật gây hại cây trồng; kiểm tra, giám sát chặt chẽ các cơ sở sản xuất, nhập khẩu giống cây trồng; quản lý nghiêm việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và theo dõi các đối tượng kiểm dịch thực vật (KDTV) và sinh vật gây hại trong kho; giám sát địa điểm, phạm vi sử dụng sinh vật có ích khi có khai báo của tổ chức, cá nhân…

Bà Phạm Thị Lan, Phó Chi cục Trưởng phụ trách Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho biết: Chi cục thường xuyên điều tra, dự tính, dự báo dịch hại thực vật và báo cáo định kỳ hằng tuần; phối hợp với các Trạm Kỹ thuật nông nghiệp khu vực kiểm tra sinh vật gây hại trên các loại cây trồng, cảnh báo dịch bệnh hại và tham mưu, hướng dẫn kỹ thuật để nông dân phòng trừ dịch hại hiệu quả. Chi cục cũng tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản hướng dẫn phòng, chống sâu bệnh theo mùa vụ, chủ động ứng phó với các đối tượng gây hại lớn, như châu chấu tre, sâu keo mùa thu và khắc phục hậu quả thiên tai.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã phát hiện gần 1.750 ha ngô bị sâu keo mùa thu; 769 ha lúa bị ốc bươu vàng, rầy, sâu đục thân và các bệnh như đạo ôn, bạc lá; gần 2.000 ha nhãn, xoài, cà phê, chè bị sâu rệp và các bệnh thán thư, gỉ sắt... Chi cục đã phòng trừ thành công toàn bộ diện tích bị nhiễm, bảo vệ năng suất cho bà con nông dân.

Hiện nay, tỉnh đang có kế hoạch thành lập Trung tâm dịch vụ tổng hợp tại các xã để phù hợp với mô hình vận hành chính quyền 2 cấp. Các trung tâm này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đưa các dịch vụ và hỗ trợ kỹ thuật đến gần người dân hơn, nhất là nông dân. Việc này tăng cường khả năng phát hiện và phản ứng sớm trước các dịch bệnh hại trên cây trồng và vật nuôi, mà còn nâng cao hiệu quả xử lý bằng cách hướng dẫn người dân áp dụng đúng kỹ thuật. Hơn nữa, các trung tâm sẽ giúp thúc đẩy phòng bệnh chủ động thông qua tư vấn chuyên sâu, giúp người dân xây dựng các mô hình sản xuất an toàn và bền vững, góp phần phát triển kinh tế địa phương lâu dài.

Bên cạnh đó, Chi cục còn tích cực triển khai các biện pháp kiểm dịch thực vật nội địa, kiểm tra thủ tục giấy tờ kiểm dịch thực vật 10 giống cây trồng nhập nội; quản lý chặt chẽ sinh vật gây hại trên các vật thể KDTV được bảo quản trong kho và tại các cơ sở sản xuất, chế biến trên địa bàn các phường Tô Hiệu, Chiềng Cơi, Chiềng Sinh. Kết quả, có 21 loài sinh vật hại thông thường; không phát hiện các đối tượng KDTV nguy hiểm.

Chi cục cũng đã ký kết quy chế phối hợp với Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng V, ủy quyền công tác kiểm dịch thực vật, kiểm tra ATTP nông sản hàng hóa có nguồn gốc thực vật tại các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh. 9 tháng qua, Chi cục đã cấp 25 giấy chứng nhận cho các lô mía và gỗ tếch nhập khẩu từ Lào; tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành nhiều văn bản nhằm hỗ trợ tiêu thụ nông sản và phổ biến các quy định mới về xuất, nhập khẩu, rút ngắn thời gian KDTV tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất.

Niên vụ sản xuất mía 2024-2025, Công ty CP Mía đường Sơn La đã hỗ trợ tiêu thụ mía cho hàng trăm nông dân ở tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào. Bà Nguyễn Phương Yên, Phó Giám đốc Nguyên liệu sản xuất, Công ty cổ phần Mía đường Sơn La, cho biết: Thời điểm nhập khẩu nguyên liệu sản xuất, Công ty luôn nhận được sự hỗ trợ tối đa của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, cùng Hải quan Sơn La trong việc rút ngắn thủ tục kiểm dịch, kiểm tra ATTP và thông quan để mía nguyên liệu được vận chuyển về nhà máy trong vòng  20-22 giờ và đảm bảo chất lượng tối đa khi đưa vào chế biến.

Đảm bảo an toàn cho sản xuất, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh tiếp tục kiểm tra sinh vật gây hại trên cây trồng sau nhập khẩu, kịp thời phát hiện và xử lý đối tượng KDTV. Đồng thời khuyến cáo chủ vườn, cơ sở sản xuất, chế biến thức ăn chăn nuôi nhập khẩu nguyên liệu rõ nguồn gốc, áp dụng biện pháp làm sạch sinh vật gây hại, góp phần bảo vệ nông nghiệp và nâng cao giá trị nông sản.