Khu lồng nuôi cá của HTX thủy sản xã Chiềng Bằng (Quỳnh Nhai).

Mặc dù các HTX thủy sản đều mới thành lập, còn khó khăn về vốn, đầu ra cho sản phẩm, nhưng nhiều HTX hoạt động khá hiệu quả, mạnh dạn đầu tư hàng trăm lồng cá, tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến vào sản xuất, năng suất ổn định và sản phẩm bảo đảm chất lượng. Trong đó, có HTX thủy sản Chiềng Bằng (Quỳnh Nhai), với 47 thành viên tham gia, hiện có 480 lồng cá, được chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, năng suất bình quân đạt 2,5 tạ/lồng, doanh thu 20 triệu đồng/lồng/năm. HTX vận tải Hợp Lực, xã Chiềng Ơn (Quỳnh Nhai), có 9 thành viên, với  200 lồng, chủ yếu là các loại cá đặc sản, năng suất 1,8 tấn/lồng/năm, doanh thu 144 triệu đồng/lồng/năm. HTX thủy sản Bản Bung, xã Chiềng Bằng (Quỳnh Nhai) có 34 thành viên, với 300 lồng, năng suất 2 tạ/lồng, doanh thu 16 triệu đồng/lồng/năm. HTX thủy sản Tường Phong (Phù Yên), có 102 thành viên, với  218 lồng cá, năng suất 6,5 tạ/lồng, doanh thu 45 triệu đồng/lồng/năm. HTX thủy sản Bình Minh, xã Chiềng Lao (Mường La), có 7 thành viên, với  30 lồng cá, năng suất 6 tạ/lồng, doanh thu 48 triệu đồng/lồng/năm...

Nhằm hỗ trợ các HTX thủy sản phát triển, thời gian qua, tỉnh ta đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ xây dựng các mô hình phát triển thủy sản theo chuỗi, từng bước định hướng nuôi thủy sản áp dụng công nghệ cao, sản phẩm bảo đảm an toàn thực phẩm có thể tham gia thị trường tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, toàn tỉnh mới xây dựng được 2 mô hình phát triển thủy sản theo chuỗi. Trong đó, chuỗi sản xuất, cung ứng thủy sản tại HTX vận tải Hợp Lực có 49 lồng cá được cấp chứng nhận tiêu chuẩn VietGAP; sản phẩm gồm cá lăng đen, lăng trắng, diêu hồng, nheo mỹ, sản lượng 200 tấn/năm, thị trường tiêu thụ trong tỉnh và một số siêu thị tại Hà Nội. Mô hình nuôi trồng thủy sản của Công ty cổ phần Kinh đô, xã Liệp Tè (Thuận Châu), sản phẩm là cá chiên, chép, lăng vàng, lăng đen, trắm đen đã được cấp chứng nhận tiêu chuẩn VietGAP. Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh hiện chưa có cơ sở chế biến và bảo quản sản phẩm sau thu hoạch theo quy mô công nghiệp.

Ông Lò Văn Khặn, Giám đốc HTX thủy sản xã Chiềng Bằng (Quỳnh Nhai), cho biết: Nhìn chung, các HTX nuôi thủy sản đã được hỗ trợ tập huấn kỹ thuật nuôi, phòng chống dịch bệnh, nhưng năng suất, doanh thu khác nhau là do giống cá nuôi khác nhau. HTX có doanh thu cao là nuôi các loại cá đặc sản, như lăng vàng, lăng chấm, lăng đen, cá nheo... những loài cá này đòi hỏi kỹ thuật, chăm sóc cao, thời gian nuôi gần gấp đôi các loại cá khác, nhưng đầu ra ổn định và giá trị cao hơn; các loại cá trắm, chép, rô phi, việc tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay, về cơ bản tỉnh ta chưa xây dựng được quy trình khép kín từ việc cung cấp giống, thức ăn, thu hoạch và thị trường. Bên cạnh đó, sản phẩm thủy sản của Sơn La có chất lượng cao, nhưng chưa xây dựng được thương hiệu, giá thành cao hơn so với giá các loại sản phẩm cùng loại ở các tỉnh miền xuôi. Nguồn vốn ưu đãi cho các HTX thủy sản còn có những bất cập ảnh hưởng đến đầu tư mở rộng quy mô và ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới, kỹ thuật cao vào nuôi thủy sản và chưa có HTX nào ký được hợp đồng bao tiêu sản phẩm cố định để có kế hoạch nuôi trồng, sản xuất theo đơn đặt hàng.

Với mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng, phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững, đáp ứng yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp, giai đoạn 2017-2020, tỉnh ta tập trung duy trì hoạt động các HTX thủy sản hiện có; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thành lập mới các HTX; tăng cường tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn tạo các điều kiện cho các HTX phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao. Trong đó, tập trung xây dựng và ban hành chính sách hỗ trợ cho các dự án đầu tư nuôi trồng thủy sản trên các vùng hồ thủy điện; duy trì và phát triển chuỗi sản xuất cung ứng, tiêu thụ sản phẩm. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, định hướng cho các HTX lựa chọn đưa vào nuôi những loài thủy sản có giá trị kinh tế cao, như: cá tầm, diêu hồng, các giống lăng, cá nheo, trắm giòn, cá chiên... để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ sản phẩm thủy sản có chất lượng cao trên địa bàn tỉnh và tham gia các chuỗi tiêu thụ tại các thị trường lớn. Đồng thời, thực hiện tốt việc tư vấn, hướng dẫn áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt, sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP; xây dựng tem nhãn nhận diện sản phẩm thủy sản an toàn, hỗ trợ quảng bá, giới thiệu xúc tiến thương mại tiêu thụ sản phẩm thủy sản an toàn.