Kinh doanh từ năm 2016, chị Nguyễn Thị Cúc, bản Kết Hay, duy trì cửa hàng tạp hóa với nhiều mặt hàng từ bánh kẹo, thực phẩm, gạo, đồ gia dụng và các mặt hàng thiết yếu khác, giúp người dân có thể mua ngay tại bản thay vì phải đi xa. Theo chị Cúc: Sức mua thường tăng vào cuối năm hay dịp lễ, Tết. Cửa hàng cũng hỗ trợ người dân dịch vụ chuyển tiền và cung cấp hàng hóa cho một số cửa hàng nhỏ ở các bản. 3 năm trở lại đây, kinh tế có bước phát triển hơn, nhất là khi cà phê được giá, sức mua trên địa bàn cũng có chiều hướng tốt hơn.

Theo thống kê, xã Phiêng Pằn có trên 150 hộ kinh doanh thương mại, dịch vụ, chủ yếu là bán lẻ các mặt hàng thiết yếu, vật tư nông nghiệp, thu mua nông sản, vận tải, ăn uống, sửa chữa và một số dịch vụ khác. Từ những cơ sở dịch vụ nhỏ, hoạt động kinh doanh dần sôi động. Năm 2025, giá trị thương mại, dịch vụ trên địa bàn xã đạt 170,3 tỷ đồng. Anh Sồng A Vi, bản Pá Sung, cho biết: Những năm gần đây, hoạt động giao thương hàng hóa, dịch vụ tại xã Phiêng Pằn có bước phát triển nhanh hơn, tạo thuận lợi cho người dân mua sắm hàng hóa mà không phải đi xa, từ các loại thực phẩm, bánh kẹo đến vật tư nông nghiệp rất thuận lợi.

Các cửa hàng cung ứng vật tư nông nghiệp như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, gạo, cám, thức ăn chăn nuôi... ngày càng nhiều hơn phục vụ sản xuất, chăn nuôi. Các dịch vụ thu mua, vận chuyển, tiêu thụ nông sản từng bước hình thành, tạo đà cho thương mại, dịch vụ phát triển. Tại HTX Nông nghiệp Bảo Sam, nhờ duy trì mô hình liên kết sản xuất, dịch vụ tiêu thụ nông sản đang giúp các thành viên HTX và các hộ liên kết yên tâm sản xuất. HTX hiện liên kết với khoảng 300 hộ dân phát triển vùng nguyên liệu chanh leo khoảng 150 ha. Mỗi ngày, HTX thu mua khoảng 15-20 tấn chanh leo, đưa đến các chợ đầu mối, nhà máy chế biến để tiêu thụ, một phần phục vụ xuất khẩu.

Những mô hình này đang tạo thêm một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất và tiêu thụ hàng hóa ở địa phương. Tuy nhiên, phát triển thương mại, dịch vụ ở Phiêng Pằn vẫn còn không ít khó khăn do địa bàn rộng, dân cư phân tán, một số bản cách xa trung tâm; hạ tầng chưa đồng bộ, sức mua còn hạn chế, trong khi phần lớn hộ kinh doanh có quy mô nhỏ, khó mở rộng thị trường.  Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Pằn, cho biết: Thời gian tới, địa phương tiếp tục ưu tiên phát triển thương mại, dịch vụ gắn với sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Từng bước cải thiện cơ sở hạ tầng, thúc đẩy liên kết, tiêu thụ và mở rộng thị trường. Đồng thời, tạo điều kiện các tiểu thương duy trì, mở rộng hoạt động kinh doanh tại những khu vực đông dân cư; khuyến khích mở thêm các cửa hàng, điểm bán lẻ tại các bản, phục vụ người dân tốt hơn. Xã cũng sẽ tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh, HTX tiếp cận các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, chuyển đổi số và kết nối tiêu thụ nông sản.

Để hỗ trợ và thúc đẩy thương mại, dịch vụ phát triển, Đoàn xã Phiêng Pằn tổ chức tập huấn kỹ năng bán hàng online cho đoàn viên thanh niên và các hộ sản xuất rau, củ, quả tại bản Chi. Người dân được hướng dẫn cách chụp ảnh, quay video giới thiệu sản phẩm, livestream, tiếp cận khách hàng trên các nền tảng trực tuyến; giúp người dân có thêm một kênh giới thiệu và tiêu thụ hàng hóa.

Từ những cửa hàng nhỏ, các HTX liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản đến cách làm mới trên môi trường số, thương mại, dịch vụ ở Phiêng Pằn từng bước bắt nhịp với nhu cầu của thị trường. Khi sản xuất hàng hóa phát triển, thị trường mở rộng và hạ tầng cải thiện, thương mại, dịch vụ sẽ trở thành cầu nối đưa sản phẩm của người dân đến gần hơn với thị trường, tạo động lực phát triển cho khu vực biên giới.