Trước đây, các hộ dân sinh sống dọc ven sông Đà thuộc địa bàn xã Song Khủa chủ yếu dựa vào đánh bắt thủy sản tự nhiên. Do khai thác nhiều, nguồn cá ngày càng cạn kiệt, sản lượng đánh bắt giảm mạnh, đời sống gặp nhiều khó khăn. Năm 2013, khi địa phương được thụ hưởng dự án hỗ trợ phát triển nuôi trồng thủy sản của Nhà nước, cán bộ khuyến nông đã về tận bản hướng dẫn kỹ thuật, cấp con giống và giúp bà con dựng những lồng bè đầu tiên trên lòng hồ. Từ đó, nghề nuôi cá lồng bắt đầu phát triển cho đến nay.

Dẫn chúng tôi ra khu vực nuôi cá lồng tại bản Un, ông Đinh Văn Hoan vừa thả thức ăn cho đàn cá, vừa kể: Năm 2017, gia đình đầu tư hơn 70 triệu đồng nuôi 3 lồng cá trên lòng hồ, chủ yếu là rô phi đơn tính, trắm cỏ. Cứ 10 tháng thu hoạch một lứa hơn 1 tạ cá/lồng, với giá bán từ 70-100 nghìn đồng/kg, được thương lái đến mua tận nơi. Tôi đang tính mở thêm 2 lồng nuôi cá, để tăng sản lượng và thu nhập cho gia đình.

Cũng là một trong những hộ nuôi nhiều cá lồng của bản Un, ông Đinh Công Hùng, chia sẻ: Gia đình nuôi 10 lồng cá, mỗi năm cho sản lượng trên 3 tấn, trừ chi phí, cho thu lãi khoảng 200 triệu đồng. Nuôi cá lồng cần chú ý chọn vị trí đặt lồng có dòng nước lưu thông, tránh nơi nước tù đọng. Thức ăn cho cá có thể tận dụng lá chuối, sắn, cám gạo, rau xanh. Định kỳ phải vệ sinh lồng, theo dõi sức khỏe đàn cá để phòng bệnh kịp thời. 

Tận dụng mặt nước để phát triển nghề nuôi cá lồng, từng bước hình thành vùng nuôi tập trung. Tính đến nay, xã Song Khủa có hơn 16 ha nuôi trồng thủy sản, với 52 lồng nuôi cá, tập trung ở các bản: Bến Khủa, Coong, Lòm, Pơ Tào, Nà Bai, Tà Phù... sản lượng hằng năm đạt hơn 65 tấn cá thương phẩm, thu nhập bình quân đạt trên 20 triệu đồng/lồng/năm. Các loại cá được nuôi phổ biến gồm: Cá rô phi đơn tính, trắm cỏ, diêu hồng, chép, lăng và cá nheo...

Để phát triển bền vững nghề nuôi cá lồng trên địa bàn, ông Đinh Văn Thuyên, Chủ tịch Hội Nông dân xã Song Khủa, cho biết: Thời gian tới, xã khuyến khích nông dân mở rộng quy mô nuôi cá lồng, đồng thời vận động thành lập các tổ hợp tác để hỗ trợ nhau về kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Hội Nông dân xã tiếp tục phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp khu vực 10 tổ chức các lớp tập huấn, giúp bà con tiếp cận kỹ thuật mới, hướng dẫn nuôi theo hướng an toàn sinh học, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao giá trị sản phẩm. Nhận ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội, giúp hội viên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư, mở rộng diện tích nuôi cá lồng.

Cùng với đó, xã định hướng tập trung phát triển các loại cá có giá trị kinh tế cao, hỗ trợ nông dân tăng số lượng lồng nuôi; quảng bá, giới thiệu sản phẩm ra thị trường. Tìm kiếm doanh nghiệp xây dựng cơ sở sơ chế, gắn với thương hiệu đặc sản địa phương, trước mắt phục vụ nhu cầu trong và ngoài khu vực, tiến tới xây dựng sản phẩm OCOP gắn với nghề nuôi cá vùng ven sông Đà.

Với tiềm năng mặt nước phong phú, cùng sự quan tâm hỗ trợ của chính quyền và sự mạnh dạn đầu tư của nông dân, nghề nuôi cá lồng ở xã Song Khủa không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của các hộ dân ven sông Đà, hướng tới phát triển thủy sản bền vững.