Mô hình trồng cây ăn quả theo hướng VietGAP của HTX Phương Nam, bản Pha Cúng, xã Lóng Phiêng, huyện Yên Châu.

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể; đặc biệt là các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển HTX trên địa bàn đã giúp khu vực kinh tế tập thể ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình. Ông Lê Tiến Lợi, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, cho biết: Đến nay, toàn tỉnh có 733 HTX đang hoạt động, 6 liên hiệp HTX, tăng 666 HTX so với năm 2001. Tổng số vốn hoạt động đạt 3.700 tỷ. Doanh thu bình quân của HTX đạt 1,5 tỷ đồng/năm. Hoạt động của các HTX trong tỉnh khá đa dạng.

Mô hình các HTX sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản có bước phát triển mạnh mẽ, mở ra nhiều lựa chọn chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn tỉnh. Thông qua Đề án mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP), toàn tỉnh đã có 83 sản phẩm của các doanh nghiệp, HTX đạt tiêu chuẩn OCOP, xếp hạng từ 3 đến 5 sao. Có 24 sản phẩm nông sản của các HTX được cấp văn bằng bảo hộ. Tỉnh đã hỗ trợ 193 HTX đủ điều kiện được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm nông sản. 

Nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả hoạt động các HTX, trong 20 năm qua, tỉnh Sơn La đã mở trên 80 lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng cho hơn 4.100 lượt người là giám đốc, phó giám đốc, hội đồng quản trị, kế toán, thành viên tiêu biểu của HTX. Thông qua tập huấn, bồi dưỡng làm chuyển biến mạnh mẽ khâu quản lý, điều hành; mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, gắn với các sản phẩm nông sản của tỉnh; chủ động kết nối với các doanh nghiệp, công ty, các đơn vị HTX trong và ngoài tỉnh để liên kết theo chuỗi giá trị nâng cao chất lượng đầu vào và đầu ra cho sản phẩm.

Tập huấn nâng cao năng lực quản trị cho các HTX.

HTX nông nghiệp Ngọc Hoàng, huyện Mai Sơn là một trong những HTX tiêu biểu trong việc liên kết tạo chuỗi cung cầu bền vững. HTX đã liên kết với 215 hộ dân trồng 212 ha thanh long ruột đỏ tại các huyện: Mai Sơn, Thuận Châu, Sông Mã, ký hợp đồng bao tiêu, tiêu thụ toàn bộ sản phẩm, nên người dân không còn lo chuyện đầu ra, hay được mùa mất giá. Ông Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc HTX, cho biết: Chúng tôi đã phối hợp với các ngành chức năng mở các lớp tập huấn hướng dẫn quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc thanh long theo hướng hữu cơ. Năm 2021, HTX đã tiêu thụ hơn 1.000 tấn thanh long tại hệ thống siêu thị, chợ đầu mối của Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Quảng Ninh. Mang lại thu nhập từ 180-200 triệu đồng/ha thanh long cho người dân.

Còn ở HTX Phương Nam, bản Pha Cúng, xã Lóng Phiêng, huyện Yên Châu, được mệnh danh là “HTX tỷ phú”, bởi thu nhập hàng năm của các thành viên trong HTX đều trên 1 tỷ đồng. Thành lập từ năm 2016, ban đầu HTX có 7 thành viên, hoạt động chủ yếu là trồng cây ăn quả, chăn nuôi lợn. Sau gần 3 năm đi vào hoạt động, HTX có 10 thành viên với 85 ha nhãn ghép, 10 ha xoài Đài Loan và 5 ha chuối, bưởi da xanh, mận hậu. Vụ nhãn năm 2021, các thành viên HTX Phương Nam có 60 ha sản xuất theo quy trình VietGAP. Ông Trần Như Kiên, Giám đốc HTX Phương Nam, nói: Doanh thu bình quân của HTX đạt từ 45-50 tỷ đồng/năm, giải quyết việc làm cho hơn 50 lao động địa phương, với thu nhập 4-5 triệu đồng/người/tháng. Có được thành công đó, nhờ các chính sách của Nhà nước được triển khai kịp thời. Nhất là cấp ủy, chính quyền đã vào cuộc giúp bà con tiêu thụ nông sản trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 khó khăn vừa qua.

20 năm thực hiện Nghị quyết số 13 của Trung ương Đảng về kinh tế tập thể và 10 năm thực hiện Luật HTX kiểu mới, kinh tế tập thể tỉnh ta đã có bước phát triển nhanh, từng bước đi vào chiều sâu, chất lượng được nâng lên. Hầu hết các HTX được thành lập đều xuất phát từ nhu cầu thực tế và nguyện vọng của các thành viên, có phương án sản xuất, kinh doanh cụ thể, đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế thị trường. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX ngày càng hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới địa phương.