Trong định hướng phát triển kinh tế số và chuyển đổi số toàn diện, Sơn La xác định thương mại điện tử là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương. Điện thoại thông minh, mã QR, sàn thương mại điện tử ngày càng trở nên quen thuộc với người dân, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Chị Lường Thị Hảo, bản Chiềng Tè, xã Mường La, đang kinh doanh các mặt hàng đặc sản dân tộc Thái như cá khô giã tay, cá giảng, thúa ố… Khoảng 2 năm trở lại đây, nhận thấy xu hướng tiêu dùng thay đổi, chị mạnh dạn tiếp cận hình thức bán hàng trực tuyến, đặc biệt là livestream trên mạng xã hội để quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Từ những bỡ ngỡ ban đầu, chị dần thích nghi với môi trường kinh doanh số và đưa sản phẩm truyền thống của đồng bào Thái đến với nhiều khách hàng trong và ngoài nước.

Không chỉ kinh doanh trên môi trường số, việc ứng dụng thương mại điện tử cũng đang từng bước mở ra hướng tiêu thụ cho nhiều nông sản chủ lực của tỉnh. Nhiều hộ nông dân đã trong tỉnh chủ động quảng bá, bán hàng nông sản trên các nền tảng số, đặc biệt là thời điểm vào vụ thu hoạch trái cây. Như mận Sơn La đang vào chính vụ với 14.550 ha, sản lượng khoảng 100.000 tấn ngày càng được nhiều người tiêu dùng biết đến hơn từ chính những người nông dân quảng bá trên nền tảng số. 

Tại xã Phiêng Khoài có hơn 2.500 ha mận hậu, việc ứng dụng thương mại điện tử đang giúp nông dân chủ động hơn trong tiêu thụ nông sản. Sản lượng mận tiêu thụ qua các kênh trực tuyến tại Phiêng Khoài góp phần giảm áp lực đầu ra trong mùa thu hoạch. Nhiều hộ dân, HTX tận dụng hiệu quả nền tảng số để gia tăng giá trị nông sản. Là một trong những hộ tích cực quảng bá mận hậu trên Facebook, TikTok, Zalo, chị Lê Thị Thu Thảo, bản Kim Chung 3, xã Phiêng Khoài, chia sẻ: Thông qua các buổi livestream ngay tại vườn, tôi giới thiệu quy trình chăm sóc mận theo tiêu chuẩn VietGAP, từ tỉa cành, bón phân hữu cơ đến thu hoạch sản phẩm. Ứng dụng công nghệ số giúp nâng cao giá trị quả mận, mở rộng thị trường tiêu thụ đến nhiều tỉnh, thành trong cả nước; việc kết nối với các đơn vị vận chuyển cũng góp phần ổn định giá bán trong thời điểm chính vụ.

Giúp người dân và HTX chủ động tiếp cận với thương mại điện tử, từ năm 2021 đến nay, Sở Công Thương đã phối hợp tổ chức 19 lớp tập huấn cho gần 1.500 học viên; xây dựng Sàn thương mại điện tử Sơn La tích hợp vào Sanviet.vn của Bộ Công Thương và đưa hơn 210 sản phẩm lên sàn. Các địa phương trong tỉnh cũng tổ chức nhiều phiên livestream kết nối tiêu thụ hàng chục tấn nông sản địa phương.

Ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Công Thương, thông tin: Sở đẩy mạnh xúc tiến thương mại điện tử nhằm quảng bá các sản phẩm nông sản của Sơn La, nhất là các sản phẩm OCOP và sản phẩm đã được bảo hộ sở hữu trí tuệ. Các hoạt động xúc tiến sẽ được tổ chức với quy mô và tính chuyên nghiệp cao hơn để nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Cùng với thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt đang dần trở thành thói quen trong đời sống người dân. Việc sử dụng mã QR, ví điện tử và ngân hàng số ngày càng phổ biến trong mua sắm, thanh toán dịch vụ nhờ tính tiện lợi, nhanh chóng và an toàn. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận hơn 43,5 triệu giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, với tổng giá trị trên 140.000 tỷ đồng.
Ông Hà Đình Mùi, Phó Giám đốc Agribank Chi nhánh Sơn La, cho biết: Chi nhánh có 6 hệ thống gửi tiền mặt trực tiếp, 11 máy ATM; số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ Mobile Banking để thực hiện các giao dịch như nhận lương, thanh toán tiền điện, nước, internet… đạt gần 295.000 khách hàng.

Từ chuyển đổi nhận thức đến hoàn thiện hạ tầng số, Sơn La đang từng bước tạo nền tảng để kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển cho các ngành, lĩnh vực. Năm 2026, tỉnh Sơn La đặt mục tiêu quy mô kinh tế số đạt khoảng 9% GRDP. Tỉnh tập trung phát triển các nền tảng số, hệ thống trực tuyến kết nối cung - cầu; hỗ trợ HTX, nông dân ứng dụng công nghệ số trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng nông sản chủ lực; xây dựng nền tảng du lịch thông minh, bảo tàng số ứng dụng AI; thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử và nộp thuế điện tử.

Kinh tế số đang mở ra không gian tăng trưởng mới cho Sơn La, góp phần nâng cao giá trị nông sản, thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tiêu dùng hiện đại. Việc đẩy mạnh thương mại điện tử, ứng dụng nền tảng số và thanh toán không dùng tiền mặt tạo điều kiện để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững trong giai đoạn mới.