Đến thăm HTX Nông nghiệp Dũng Tiến, phường Vân Sơn, chúng tôi cảm nhận rõ sự năng động, nhạy bén trong ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Thay vì lao động thủ công, HTX đã lắp đặt hệ thống tưới phun sương và tưới nhỏ giọt tự động, giúp tiết kiệm tới 70% lượng nước và 50% chi phí nhân công, đồng thời bảo đảm cung cấp đủ nước, dinh dưỡng cho cây trồng sinh trưởng tối ưu. Dẫn chúng tôi tham quan khu sản xuất, ông Kim Văn Dũng, Giám đốc HTX, chia sẻ: HTX được thành lập năm 2016 với 8 thành viên, quy mô ban đầu chỉ 2 ha, chủ yếu canh tác rau màu theo mùa vụ, sản xuất theo phương thức truyền thống nên giá trị đạt khoảng 160 triệu đồng/ha/năm. Nâng cao hiệu quả trên một đơn vị diện tích, cùng với sự hỗ trợ từ các dự án phát triển rau an toàn theo hướng hữu cơ, HTX đã liên kết với các hộ dân trên địa bàn và mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật. Đến nay, HTX đã mở rộng lên 18 thành viên, canh tác hơn 20 ha rau, củ, quả; trong đó có 10 ha đạt chuẩn VietGAP, 5 ha sản xuất trong nhà lưới theo hướng hữu cơ. Giá trị canh tác tăng từ 160 triệu đồng lên trên 500 triệu đồng/ha/năm.

Tại phường Thảo Nguyên, cùng với mở rộng diện tích cây ăn quả, HTX Nông nghiệp Quyết Thanh chú trọng đầu tư công nghệ chế biến sâu, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP nhằm giảm áp lực tiêu thụ quả tươi vào chính vụ, kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị nông sản. Bà Lương Thị Thanh, Phó Giám đốc HTX, cho biết: Năm 2020, HTX đã đầu tư 6 máy sấy lạnh với công suất chế biến khoảng 5 tấn quả tươi/ngày. Các sản phẩm sấy khô, sấy dẻo được chế biến theo quy trình hiện đại, ứng dụng công nghệ ozone và sấy lạnh, bảo đảm an toàn, giữ được hương vị và hàm lượng dinh dưỡng của quả tươi. Đến nay, HTX có 5 sản phẩm OCOP, gồm 4 sản phẩm đạt 4 sao (mận sấy dẻo, chuối sấy dẻo, hồng sấy dẻo, xoài sấy dẻo) và 1 sản phẩm đạt 3 sao (dâu tây sấy dẻo), tạo đầu ra ổn định, giúp thành viên và nông dân yên tâm gắn bó với cây trồng đặc sản địa phương.

Nắm bắt xu thế phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm, nhiều HTX đã đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ, thu hút đông đảo người dân, du khách đến tham quan, trải nghiệm, góp phần quảng bá thương hiệu nông sản và du lịch Mộc Châu. Tiêu biểu là HTX Du lịch Nông nghiệp Bon Bon, phường Mộc Châu, trồng hơn 4 ha các loại cây, như phúc bồn tử, sung Mỹ, dâu tây, cà chua cherry, nho mẫu đơn, chanh leo Colombia, cùng các giống bầu, bí, tạo nên cảnh quan đặc sắc, hấp dẫn du khách. Anh Lại Tuấn Việt, quản lý Bon Bon Farm, chia sẻ: Chúng tôi hướng tới sự kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp và du lịch. Đến đây, du khách được trải nghiệm toàn bộ quy trình từ trồng, chăm sóc, thu hái đến thưởng thức sản phẩm ngay tại vườn, tạo nên những trải nghiệm ý nghĩa khi đến với cao nguyên Mộc Châu.

Hiện nay, khu vực cao nguyên Mộc Châu có khoảng 140 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, du lịch, với hơn 1.200 thành viên, tạo việc làm cho trên 1.500 lao động thường xuyên. Các HTX đã phát huy tiềm năng, thế mạnh địa phương, đổi mới phương thức sản xuất, đầu tư công nghệ hiện đại, liên kết hiệu quả, qua đó nâng cao thu nhập cho thành viên. Đồng thời, UBND các xã, phường chú trọng rà soát, đề xuất chính sách hỗ trợ HTX mở rộng quy mô, chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động, hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bà Nguyễn Thị Hoa, Chủ tịch UBND phường Mộc Châu, cho biết: Phường hiện có 22 HTX nông nghiệp đang hoạt động, sản xuất, kinh doanh hiệu quả, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Thông qua HTX, các hộ thành viên và nông dân được hướng dẫn sản xuất theo quy trình, ứng dụng khoa học công nghệ, tăng cường quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường tiêu thụ, phát triển nông nghiệp theo hướng ổn định, bền vững.

Tích cực khai thác tiềm năng, thế mạnh địa phương, các HTX nông nghiệp, du lịch trên cao nguyên Mộc Châu đang góp phần tạo ra nông sản và sản phẩm du lịch chất lượng, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp và du lịch phát triển bền vững.