Những ngày đầu mùa mưa, trên các triền đồi tại xã Phiêng Pằn, những giàn chanh leo xanh tốt đang vào vụ ra hoa, đậu quả. Dẫn chúng tôi đi giữa vùng chanh leo, anh Lò Văn Sam, Giám đốc HTX Nông nghiệp Bảo Sam, xã Phiêng Pằn, cho biết: HTX phối hợp với doanh nghiệp hỗ trợ giống chanh leo DG1, hướng dẫn quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP và ký kết bao tiêu sản phẩm để yên tâm sản xuất.

Từ 20 ha ban đầu, đến nay HTX Nông nghiệp Bảo Sam duy trì 120 ha chanh leo tại xã Phiêng Pằn và liên kết mở rộng gần 80 ha tại các xã lân cận. Từ khi chuyển sang trồng chanh leo liên kết với HTX, thu nhập của người dân tăng lên rõ rệt. Bình quân 1 ha chanh leo cho sản lượng từ 35 đến 40 tấn quả/năm. Với giá bán dao động từ 15 đến 25 nghìn đồng/kg, người trồng đạt thu nhập từ 500 đến 600 triệu đồng/ha/năm.

Tại bản Mờn 2, mô hình nuôi dúi thương phẩm của gia đình anh Hà Văn Cường đang trở thành địa chỉ để nhiều hộ dân đến tham quan, học tập kinh nghiệm. Trong khu chuồng trại được xây dựng khép kín, hơn 200 con dúi mốc và dúi má đào được chăm sóc theo từng ô riêng biệt. Anh Cường chia sẻ: Trước đây, gia đình chăn nuôi nhỏ lẻ, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Năm 2024, gia đình đầu tư nuôi dúi. Áp dụng kỹ thuật vào sản xuất, thấy dúi dễ chăm sóc, ít dịch bệnh, thức ăn chủ yếu là tre, mía chi phí thấp. Sau hơn hai năm phát triển, mô hình nuôi dúi của gia đình mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Dúi thương phẩm có giá bán từ 400 đến 800 nghìn đồng/kg, mỗi năm xuất bán dúi giống và dúi thịt cho thu nhập khoảng 200 triệu đồng.

Nỗ lực vượt lên gian khó, trên vùng đất biên giới Phiêng Pằn đang hình thành nhiều mô hình kinh tế cho hiệu quả như: Trồng cà phê tại các bản Ớt Chả, Xà Vịt, Hin Đón, Nà Hạ, Xà Kìa; chanh leo tại các bản Chi, Lạn Quỳnh, Mờn 1, Mờn 2, bản Pó In, bản Nà Hiên; nuôi dúi, nuôi hươu sao lấy nhung, nuôi dê, nuôi lợn rừng tại các bản Lọ Dên, Ớt Chả, Ý Lường, Nặm Lanh… Các mô hình kinh tế có thu nhập từ 200-300 triệu đồng/năm đã tạo động lực để người dân mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất. Hiện nay, toàn xã gieo trồng 3.357 ha cây lương thực có hạt; 2.083 ha cây công nghiệp lâu năm; 2.553 ha cây hằng năm và hoa màu; 1.052 ha cây ăn quả và sơn tra; tổng đàn vật nuôi hơn 163.400 con. Những kết quả đạt được tạo nền tảng để Phiêng Pằn tiếp tục thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế gắn với giảm nghèo bền vững. Thu nhập bình quân đầu người của xã đạt trên 24,6 triệu đồng/người/năm.

Điểm tựa để các hộ nông dân xây dựng các mô hình kinh tế là định hướng, hỗ trợ của chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể. Ông Lò Văn Lai, Chủ tịch Hội Nông dân xã, chia sẻ. Hội Nông dân xã phối hợp với Trung tâm đổi mới sáng tạo thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh; Trung tâm Dịch vụ tổng hợp và các doanh nghiệp tổ chức nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn bà con ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp. Đồng thời kết nối doanh nghiệp cung ứng giống cây trồng, vật nuôi, phân bón để người dân tiếp cận các mô hình hiệu quả.

Cùng với chuyển giao khoa học kỹ thuật, các tổ chức đoàn thể phối hợp rà soát nhu cầu vay vốn của người dân, tạo điều kiện để các hộ nghèo, cận nghèo và hộ có nhu cầu phát triển sản xuất được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi kịp thời. Thông qua các chương trình tín dụng, toàn xã hiện có 1.620 hộ được tiếp cận nguồn vốn vay, với tổng dư nợ trên 332 tỷ đồng.

Trao đổi về hướng phát triển kinh tế, ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Pằn, cho biết: Định hướng đến năm 2030, xã phấn đấu diện tích sản xuất nông nghiệp khoảng 9.589 ha; tổng đàn gia súc, gia cầm trên 177.800 con; thành lập mới 8 hợp tác xã; nâng thu nhập bình quân đầu người lên đạt 40,7 triệu đồng/người/năm. Để đạt mục tiêu đề ra, xã sẽ tập trung phát triển các cây trồng, vật nuôi có lợi thế như cà phê, cây ăn quả, gia súc, gia cầm và một số vật nuôi đặc sản như dúi, vịt. Phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Khuyến khích phát triển hợp tác xã, thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất. Ưu tiên phát triển chăn nuôi theo hướng hữu cơ, sinh thái, chủ động phòng chống dịch bệnh, nâng cao chất lượng đàn vật nuôi và hình thành các mô hình sản xuất khép kín, bền vững.

Từ những mô hình kinh tế hiệu quả đang được nhân rộng, vùng đất biên giới Phiêng Pằn hôm nay đang từng bước đổi thay. Những đồi chanh leo, cà phê xanh tốt, những mô hình chăn nuôi cho thu nhập ổn định đã mang lại cuộc sống ấm no cho người dân, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững, giữ vững quốc phòng, an ninh nơi biên cương Tổ quốc.