Nhận thấy, làm miến ăn thông thường chỉ đảm bảo về mặt dinh dưỡng mà chưa chú trọng đến vấn đề sức khoẻ người tiêu dùng, năm 2023, HTX Nông sản bản địa Nọng Piêu, xã Phiêng Khoài và HTX Tây Bắc, xã Viêng Lán đã kết hợp nghiên cứu cho ra mắt sản phẩm miến tỏi đen Yên Châu.

Anh Nguyễn Anh Đức, Phó Giám đốc HTX Tây Bắc, chia sẻ: Quy trình sản xuất giữ nguyên phương pháp truyền thống, khác biệt so với các loại miến thông thường là bột dong riềng trồng ở vùng đá vôi của xã vùng cao Phiêng Khoài được hòa trộn thêm tỏi đen chọn từ loại tỏi cô đơn chất lượng cao với tỷ lệ hợp lý. Miến tỏi đen sau khi tráng có màu nâu tự nhiên từ củ dong đỏ và tỏi đen, hoàn toàn không chất tạo màu, không chất bảo quản. Sợi miến dày, dai, giòn, có thể nấu sôi 10-15 phút mà không bị nhừ nát.

Với hàm lượng dinh dưỡng cao, giữ trọn dưỡng chất từ tỏi đen, giàu chất chống oxy hóa, giúp tăng cường miễn dịch và bảo vệ sức khỏe, sản phẩm miến tỏi đen có hàm lượng protein cao, vị ngọt nhẹ tự nhiên mà miến thường không có. Miến tỏi đen Yên Châu đạt chất lượng cao nhờ tỷ lệ kết hợp nguyên liệu hợp lý và quy trình sản xuất cải tiến với các công đoạn tạo hình, sấy để có hình thức đẹp theo thị hiếu người tiêu dùng.

Nhiều năm có kinh nghiệm làm miến dong, chị Đinh Thị Lan, thành viên liên kết sản xuất của HTX Nông sản bản địa Nọong Piêu, xã Phiêng Khoài, nói: Công đoạn làm miến tỏi đen, yêu cầu cao hơn so với miến dong thường. Tỏi đen được xay thành bột mịn hòa tan vào từng sợi miến trên dây chuyền ngay trước khi tạo sợi, giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng của tỏi đen. Quy trình phơi cũng phải có những bí kíp riêng mới tạo được hương vị đặc biệt cho miến. Miến khô chủ yếu bằng gió, nếu nắng gắt sẽ dẫn đến sợi miến khi nấu bị khô và không còn màu trong nữa. Thông thường một mẻ phơi đẹp là khoảng 2 nắng. Miến sau khi phơi kỹ, được đóng gói lại, để nơi cao ráo tránh ẩm và được vận chuyển đến xưởng đóng gói.

Sản phẩm miến tỏi đen Yên Châu đã được người tiêu dùng biết đến và chấp nhận bởi không chỉ ngon, đậm vị, còn mang lại giá trị dinh dưỡng cao, hỗ trợ sức khỏe và hệ miễn dịch cho cơ thể. Miến tỏi đen đang có giá 300.000 đồng/kg, cao gấp 3 lần miến dong thường. Hiện nay, HTX Tây Bắc và HTX Nông sản bản địa Nọong Piêu đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, quy trình sản xuất và đăng ký xây dựng thương hiệu để quảng bá sản phẩm ra thị trường.

Anh Nguyễn Anh Đức, Phó Giám đốc HTX Tây Bắc, chia sẻ thêm: Năm 2024, HTX có 5 sản phẩm được đánh giá, xếp hạng OCOP; trong đó, có sản phẩm tỏi đen Diệp Bách đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao; 4 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao là xoài sấy dẻo, chuối sấy dẻo, hoa đu đủ sấy và mận hậu sấy dẻo. Vừa qua, sản phẩm miến tỏi đen của HTX liên kết với HTX Nông sản bản địa Nọong Piêu được công nhận sáng kiến giải pháp khoa học kỹ thuật, góp phần đa dạng các sản phẩm chế biến trên địa bàn. Thời gian tới, HTX nghiên cứu hoàn thiện hồ sơ bảo hộ, quy trình sản xuất, chế biến, đảm bảo thiết kế mẫu mã, sớm đưa ra thị trường phục vụ dịp Tết Nguyên đán.

Sản phẩm miến tỏi đen Yên Châu đã xuất sắc đạt giải nhì thuộc lĩnh vực nông lâm - ngư nghiệp của Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Sơn La lần thứ 9, năm 2024 và là 1 trong 10 sáng kiến đại diện cho tỉnh Sơn La tham gia Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 18, năm 2024-2025. Sáng kiến đã giúp nâng cao giá trị nông sản, bảo tồn phát triển nghề truyền thống dân tộc trên địa bàn huyện Yên Châu.