Mô hình trồng cây dược liệu (cỏ xước) dưới tán cây ăn quả của HTX Nông nghiệp dược liệu Mộc Châu Xanh.

HTX Nông nghiệp dược liệu Mộc Châu Xanh được thành lập tháng 6/2012, đến nay, đã phát huy những điều kiện thuận lợi của vùng đất cao nguyên để xây dựng mô hình trồng luân canh, xen canh các loại cây dược liệu dưới tán các loại cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP. Các loại cây ăn quả trồng luân canh và xen canh với dược liệu, gồm: Bơ, vải, cam, chanh... và một số loại hoa màu, như: Cà chua, cà rốt, rau cải, đậu đỗ, lạc... quy trình trồng được thực hiện khoa học, giúp môi trường sinh thái cân bằng, đất không bị thoái hóa mà ngày một giàu dinh dưỡng hơn, không dùng thuốc diệt cỏ, làm cỏ bằng phương pháp thủ công, bón phân chuồng ủ mục kết hợp với phân vi sinh thay cho phân hóa học, sử dụng các loại thuốc trừ bệnh sinh học nên tạo ra sản phẩm sạch, an toàn với người sử dụng.

Ông Lê Doãn Thành, Giám đốc HTX Nông nghiệp dược liệu Mộc Châu Xanh thông tin: HTX hiện có 10 ha cây dược liệu trồng xen dưới tán cây ăn quả, trong đó có 3 ha của HTX trồng khảo nghiệm và 7 ha huy động từ xã viên. HTX có 7 thành viên trên địa bàn huyện Mộc Châu và Vân Hồ. Hiện HTX đang trồng 13 loài dược liệu, gồm 5 loài bản địa là: Bình vôi đỏ, đẳng sâm, hà thủ ô đỏ, tục đoạn, y dĩ và 8 loài nhập nội, gồm: Actisô, bạch truật, bạch chỉ, dương cam cúc, đỗ trọng, đương quy, huyền sâm, tỏi.

Với mục tiêu phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, HTX đã áp dụng các công nghệ, các kỹ thuật và biện pháp canh tác mới vào quá trình trồng và chăm sóc cây, tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn kỹ thuật, xây dựng hệ thống nhà lưới, tưới phun mưa hiện đại theo công nghệ của Israel để bảo đảm độ ẩm cho cây trồng và tiết kiệm tối đa được nguồn nước. Do các loại cây chủ yếu được trồng trên diện tích đất đồi núi, nên HTX đã hướng dẫn các hộ thành viên tiến hành trồng theo đường đồng mức để giảm thiểu tối đa nguy cơ đất bị xói mòn, rửa trôi chất dinh dưỡng khi có mưa lớn. Cùng với đó, đầu tư xây dựng hệ thống nhà kho, hệ thống đóng gói sản phẩm để sơ chế, bảo quản sản phẩm sau thu hoạch. Thực hiện ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với Tổng Công ty dược Đông Á, tạo nên chuỗi sản xuất khép kín, ổn định đầu ra của sản phẩm.

Ông Phạm Văn Ngoan, thành viên của HTX Nông nghiệp dược liệu Mộc Châu Xanh cho biết: Gia đình tôi có 1000 m2 đất, trước đây trồng hoa màu nhưng thu nhập chỉ từ 10-20 triệu đồng/năm. Năm 2015, gia đình tôi  tham gia HTX Nông nghiệp dược liệu Mộc Châu Xanh và thực hiện trồng xen cây đương quy và cỏ xước với các loại cây hoa màu. Quá trình trồng và chăm sóc tuân thủ đúng kỹ thuật nên cây phát triển rất tốt, trừ chi phí mỗi năm gia đình thu về từ 40-50 triệu đồng.

Mô hình trồng cây dược liệu dưới tán cây ăn quả, đã đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho người sản xuất. Năm 2016, HTX đã thu hoạch quả bơ, rau các loại trên 3 ha trồng khảo nghiệm cây dược liệu đạt tổng doanh thu 3 tỷ đồng, trong đó, doanh thu từ trồng cây dược liệu đạt 500 triệu đồng. Ông Lê Doãn Thành, Giám đốc HTX cho biết thêm: Mô hình trồng cây dược liệu dưới tán cây phù hợp với tập quán canh tác của đồng bào các dân tộc miền núi, góp phần bảo vệ các loài cây thuốc quý hiếm. Qua thực tế cho thấy, với diện tích 1 ha trồng dược liệu xen với cây ăn quả sẽ cho thu nhập từ 250-300 triệu đồng/năm.

Mô hình trồng cây dược liệu dưới tán cây ăn quả đã mở ra một hướng đi mới trong phát triển kinh tế, góp phần bảo tồn các loại cây dược liệu quý hiếm, giúp người dân làm giàu trên chính mảnh đất cao nguyên xanh.