Cầu nối tạo chuỗi giá trị bền vững

Thành lập tháng 8/2017, Hội Cà phê Sơn La là tổ chức xã hội nghề nghiệp đại diện cho hộ nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở chế biến cà phê trong tỉnh. Hội hoạt động phi lợi nhuận, trên tinh thần đoàn kết, gắn kết giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông, góp phần quan trọng xây dựng, bảo vệ và phát triển thương hiệu “Cà phê Sơn La”.

Hiện nay, tỉnh Sơn La có khoảng 24.300 ha cà phê, sản lượng niên vụ 2025 - 2026, ước đạt trên 37.700 tấn nhân. Năm 2017, sản phẩm cà phê Sơn La được cấp chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm cà phê nhân sống, cà phê hạt rang và cà phê bột. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong bảo hộ, khẳng định thương hiệu "Cà phê Sơn La".

Phát huy vai trò kết nối, Hội Cà phê Sơn La đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, như: Tổ chức Hội nghị “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng, giá trị cà phê Sơn La theo tiêu chuẩn xanh và bền vững”; tham dự các sự kiện xúc tiến đầu tư, du lịch và các kỳ họp Ban Chấp hành Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam; tuyên truyền hướng dẫn nông dân thu hái, chế biến đúng kỹ thuật; tham gia các hội nghị đối thoại, đề xuất kiến nghị của hội viên tới các sở, ban, ngành, địa phương của tỉnh. Từ đầu năm 2025 đến nay, Hội Cà phê Sơn La tiếp tục mở rộng mạng lưới hội viên, kết nạp thêm các đơn vị nghiên cứu khoa học, HTX sản xuất cà phê đặc sản; tham dự Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột, Lễ hội Cà phê Việt - Trung (Vân Nam, Trung Quốc), khẳng định vị thế và sức lan tỏa của hạt cà phê Sơn La trên trường quốc tế.

Với những kết quả đạt được, năm 2024, Hội được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tặng Bằng khen có nhiều đóng góp cho ngành cà phê; nhiều hội viên của hội được nhận bằng khen của VCCI, UBND tỉnh.

Giữ vững thương hiệu Cà phê Sơn La

Theo ông Vương Văn Hải, Chủ tịch Hội Cà phê tỉnh Sơn La, việc được cấp chỉ dẫn địa lý “Cà phê Sơn La” là niềm tự hào của địa phương, là tài sản trí tuệ quý giá, giúp sản phẩm tăng giá trị, nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường. Hội đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý, giám sát việc sử dụng chỉ dẫn địa lý, đảm bảo sản phẩm đạt đúng chất lượng, nguồn gốc và uy tín của thương hiệu.

Đến nay, 8 đơn vị trong tỉnh được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, gồm: Công ty CP Xuất nhập khẩu Minh Tiến - Chi nhánh Sơn La; Công ty CP Phúc Sinh Sơn La; Công ty Cà phê Sơn La; Hợp tác xã Cà phê Bích Thao Sơn La; Hợp tác xã Ara-Tay Coffee; Công ty CP Cà phê Detech; Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Cát Quế và Công ty cổ phần Chế biến Cà phê Sơn La. Đây là những doanh nghiệp, HTX tiên phong áp dụng mô hình sản xuất bền vững, chế biến sâu và hướng tới tiêu chuẩn quốc tế như: 4C, Fair Trade, Rainforest Alliance…

Công ty cổ phần Phúc Sinh Sơn La là thành viên tích cực của Hội Cà phê Sơn La. Công ty chuyên sản xuất dòng cà phê đặc sản, chất lượng cao và được biết đến với thương hiệu nổi tiếng, như: Arabica Blue Sơn La, là dòng Cà phê Specialty Arabica cao cấp đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu; trà túi lọc Cascara Blu Sơn La được chế biến từ vỏ quả cà phê chín đỏ tạo ra dòng nước uống được thị trường đánh giá cao, đặc biệt là Eu, Mỹ...

Ông Vũ Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Phúc Sinh Sơn La, chia sẻ: Là thành viên Hội Cà phê Sơn La, chúng tôi được hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết sản xuất cà phê bền vững; được học tập, chia sẻ kinh nghiệm với các thành viên, góp phần giữ vững thương hiệu "Cà phê Sơn La" cũng như nâng cao giá trị cà phê thông qua việc đẩy mạnh chế biến sâu các sản phẩm cà phê, giúp sản phẩm dễ dàng thâm nhập các thị trường khó tính như châu Âu và Mỹ.

Hợp tác xã Ara-tay Coffee, xã Mường Chanh hiện có 14 thành viên và liên kết với trên 100 hộ vệ tinh cung cấp nguyên liệu chế biến cà phê đặc sản. Hiện nay, HTX có 200 ha cà phê và trên 300 ha vệ tinh của các hộ trong xã cung cấp nguyên liệu chế biến 4 sản phẩm, gồm: Cà phê nhân xanh Natural, cà phê Honey nhân xanh, cà phê bột và hạt Natural. Mỗi năm, HTX xuất bán ra thị trường khoảng 10 tấn cà phê nhân, xay, doanh thu hàng năm của HTX đạt khoảng 1,6 tỷ đồng.

Bà Cầm Thị Mòn, Giám đốc HTX Ara-tay Coffee, cho biết: Nhờ sự hỗ trợ của Hội và các cơ quan quản lý, HTX được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, điều kiện quan trọng giúp sản phẩm đạt chuẩn OCOP và khẳng định thương hiệu trên thị trường cao cấp. Đặc biệt, tham gia Hội chúng tôi được các thành viên hỗ trợ, thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp nâng cao chất lượng cà phê. Quá trình hoạt động, những kiến nghị của hội viên được Hội tiếp thu, phản ánh tới các sở, ban, ngành của tỉnh, tạo thuận lợi trong kinh doanh, sản xuất.

Bước vào giai đoạn 2025 - 2030, Hội Cà phê Sơn La đề ra mục tiêu mở rộng phát triển hội viên, phối hợp tái canh cà phê bằng giống mới năng suất, chất lượng cao; đẩy mạnh sản xuất cà phê đặc sản và chế biến sâu các sản phẩm, như: Cà phê bột, cà phê hòa tan, cà phê lon, trà vỏ cà phê… nhằm tăng giá trị và thu nhập cho nông dân. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh liên kết “4 nhà”, quảng bá hình ảnh “Cà phê Sơn La - hương vị Tây Bắc”, gắn phát triển sản xuất với bảo vệ môi trường, mã số vùng trồng và tín chỉ carbon. Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, thu hoạch, chế biến, giúp người trồng cà phê thích ứng với xu hướng nông nghiệp xanh, hiện đại.

Hội Cà phê Sơn La đã khẳng định vai trò kết nối, đồng hành với chính quyền, doanh nghiệp và người dân với mục tiêu chung nâng cao chất lượng và giá trị hạt cà phê, đưa cà phê Arabica Sơn La tiếp tục tỏa hương, vươn xa, trở thành biểu tượng của nông nghiệp bền vững và bản sắc Tây Bắc trên thị trường quốc tế.