Thành viên HTX nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc kiểm tra sâu bệnh trên hoa xoài. 

Yên Châu hiện có 2.890 ha xoài, sản lượng trên 20.000 tấn với các giống như: Xoài Đài Loan, xoài tròn, xoài hôi và một số loại xoài ghép, trong đó hiện có 298 ha có mã vùng trồng phục vụ xuất khẩu; 134 ha được cấp chứng nhận VietGAP. Nhờ đem lại giá trị kinh tế ổn định, vài năm trở lại đây, cây xoài được người dân mở rộng diện tích trồng, áp dụng các biện pháp thâm canh, sản xuất theo quy trình an toàn, các loại giống mới có chất lượng, thời gian thu hoạch khác nhau, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đến thăm vườn xoài được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu của HTX nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc tại bản Văng Lùng, xã Chiềng Hặc, vừa kiểm tra dãy xoài đang ra hoa, chị Hà Thị Chình, thành viên HTX, vừa chia sẻ: Giai đoạn xoài ra hoa là thời điểm rất nhạy cảm với các tác động của thời tiết, dịch hại và dinh dưỡng, ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ đậu quả non. Đặc tính của cây xoài ra hoa rất nhiều nhưng tỷ lệ rụng cũng rất cao. Một trong những nguyên nhân dẫn đến hiện tượng rụng hoa và quả non là sâu bệnh; những sâu bệnh phổ biến là bệnh thán thư, rệp, bọ trĩ... Vì vậy, cần thăm vườn thường xuyên, xác định đúng đối tượng dịch hại; đặc biệt cần quan sát kỹ để tránh hoa bị nhiễm nấm, bọ trĩ, nếu không phòng trừ kịp thời sẽ dẫn đến hiện tượng “da cóc” (vỏ bị nám, sần sùi, tạo thành những vùng da cám gần cuống) ở quả sau này. Khi mẫu mã không đạt yêu cầu sẽ khó khăn trong tiêu thụ.

Diện tích xoài của HTX nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc được lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt. 

Khi hoa đang nở rộ, cây xoài cần thời tiết ấm áp, khô ráo và nhiều côn trùng thụ phấn như ong mật, ruồi, bướm… nên phải tạm ngưng sử dụng các thuốc trừ sâu giai đoạn này nhằm bảo vệ côn trùng có ích. Đồng thời, tăng cường bón lân và kaki để đậu quả, chú trọng liều lượng hợp lý. Năm nay thời tiết thuận lợi nên 1 ha xoài Đài Loan và Úc của gia đình chị Chình phát triển tốt, tỷ lệ ra hoa đạt trên 90%, dự kiến sẽ vượt sản lượng năm trước khoảng 5-7 tấn.

Vườn xoài được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu của HTX nông nghiệp an toàn Chiềng Hặc.

Cùng với xoài Đài Loan, thời gian này, các xã nằm trong vùng chỉ dẫn địa lý là Chiềng Pằn, Viêng Lán và Sặp Vạt, người dân đang tích cực chăm sóc diện tích xoài tròn, đặc biệt là diện tích xoài tròn được trồng mới và ghép cải tạo. HTX nông nghiệp Xuân Tiến, bản Sai, xã Sặp Vạt là HTX chuyên trồng và tiêu thụ xoài tròn. Hiện, HTX có 37 thành viên với gần 60 ha xoài tròn, trong đó có 20 ha xoài cổ thụ, 40 ha xoài tròn trồng mới và 20 ha xoài Đài Loan. Anh Quàng Văn Xuân, Giám đốc HTX, cho biết: Trước đây, xoài tròn chủ yếu trồng theo phương thức quảng canh, không được chăm sóc dẫn đến cây bị thoái hóa, sâu bệnh, năng suất thấp. HTX đã liên kết với các hộ dân có vườn xoài cổ đầu tư ghép cải tạo; tích cực tuyên truyền, vận động các hộ trồng theo quy trình mới, an toàn, áp dụng nhiều biện pháp trong cải tạo, chăm bón, tạo tán nên xoài ra hoa, đậu quả đều, hiệu quả kinh tế cao hơn.

Diện tích xoài tròn trồng mới của HTX nông nghiệp Xuân Tiến

Là giống bản địa, xoài tròn thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, có khả năng chống chịu với điều kiện bất lợi, như: Hạn hán, úng ngập, giá rét... nên không phải áp dụng biện pháp xử lý ra hoa, đậu quả nhưng vẫn phải thường xuyên thăm vườn, phát hiện sâu bệnh để có biện pháp phòng trừ, can thiệp kịp thời. Đối với 20 ha xoài Đài Loan, các thành viên trong HTX cũng thường xuyên theo dõi tình hình sinh trưởng, phát triển của hoa; sử dụng phân bón, tưới nước hợp lý để xoài ra hoa tập trung, đảm bảo đúng vụ.

Anh Xuân chia sẻ thêm: Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn đã xuất hiện một vài cơn mưa kịp thời giải hạn, duy trì độ ẩm cho diện tích xoài. Hiện, hoa đang phát triển đúng thời điểm và bung nở đều. Một số diện tích đã bắt đầu đậu quả non, dự kiến, năm nay sản lượng xoài tròn và xoài Đài Loan của HTX có thể tăng 10-20% so với vụ trước.

Thành viên HTX nông nghiệp Xuân Tiến tỉa thưa hoa xoài.

Ông Lại Hữu Hưng, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Yên Châu, cho biết: Thời kỳ xoài ra hoa, đậu quả là giai đoạn quan trọng, quyết định năng suất, chất lượng quả cũng như thời gian thu hoạch nên cần được chú trọng hơn cả. Năm 2021, toàn huyện đã có gần 3.300 tấn xoài được xuất khẩu và bán ra thị trường các nước; trên 17.000 tấn xoài được tiêu thụ tại thị trường trong nước.

Để đáp ứng các yêu cầu về tiêu thụ và xuất khẩu, huyện Yên Châu tiếp tục vận động, hướng dẫn các hộ dân thực hiện tốt quy trình sản xuất an toàn; tăng cường theo dõi diễn biến thời tiết, tình hình sinh trưởng của cây và sử dụng đúng các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo từng loại bệnh và nằm trong danh mục cho phép. Cùng với đó, huyện đang tích cực chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu xây dựng kế hoạch, phương án tiêu thụ, tìm giải pháp kết nối với các doanh nghiệp thu mua đối với sản lượng xoài vụ này, đảm bảo đầu ra cho người dân.

Xoài đang trong thời kỳ đậu quả non.

Với sự chủ động vào cuộc của chính quyền địa phương cùng ý thức của người dân trong việc chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật sẽ giúp diện tích xoài toàn huyện sinh trưởng và phát triển tốt; tăng tỷ lệ đậu quả và hứa hẹn sẽ đem lại một mùa vụ hiệu quả kinh tế cao.