Đóng bầu ươm nấm ở HTX nấm Thảo Nguyên (Mộc Châu).

Năm 2016, toàn tỉnh thành lập mới được 80 HTX, nâng tổng số HTX trên địa bàn tỉnh đăng ký và hoạt động theo Luật HTX năm 2012 là 261 HTX, gồm: 179 HTX dịch vụ nông nghiệp; 18 HTX công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, điện nước; 16 HTX xây dựng; 38 HTX thương mại, dịch vụ du lịch, quản lý chợ; 2 HTX vận tải; 8 Quỹ tín dụng nhân dân. Tổng nguồn vốn giá trị tài sản của HTX năm 2016 đạt 2.064 tỷ đồng, trong đó vốn của HTX là 224 tỷ đồng, quỹ tín dụng nhân dân là 1.840 tỷ đồng.

Hoạt động của HTX trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần vào bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống nhân dân và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Các tổ hợp tác hình thành phong phú và đa dạng theo nhu cầu liên kết của các thành viên. Các tổ hợp tác đã giúp đỡ, tương trợ nhau trong sản xuất và bước đầu đã khắc phục được một số mặt yếu kém của kinh tế hộ đơn lẻ như: thiếu vốn, công cụ, kỹ thuật, nhân lực và kinh nghiệm sản xuất, giúp các hộ tổ viên sử dụng hiệu quả hơn về đất đai, lao động, vật tư và tiền vốn, tạo tiền đề quan trọng để phát triển HTX. Năm 2016, mức đóng góp của HTX vào GDP của tỉnh đạt 13,5%.

Tuy nhiên, tiềm lực của HTX trên địa bàn vẫn còn yếu, quy mô nhỏ, chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh không cao. Số lượng HTX ít và phụ thuộc nhiều vào chính sách của Nhà nước, nhưng các chính sách trợ giúp phát triển HTX chưa thực sự phát huy tác dụng, đặc biệt là chính sách đất đai, chính sách thuế, chính sách tín dụng. Nhiều HTX vẫn chưa thoát ra khỏi những hạn chế của mô hình HTX kiểu cũ, đây là một trong những nguyên nhân cơ bản xuất phát từ sự bất cập trong việc quản lý Nhà nước đối với khu vực kinh tế tập thể.

Để khuyến khích thành phần kinh tế tập thể, HTX của tỉnh ổn định và phát triển, bên cạnh việc nâng cao quản lý Nhà nước đối với HTX, tỉnh ta cần sớm có những chính sách để hỗ trợ HTX phát triển theo chủ trương của tỉnh, như: Hỗ trợ quản trị HTX; hỗ trợ xúc tiến thương mại, tìm kiếm và mở rộng thị trường; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp; hỗ trợ lãi xuất vốn vay ngân hàng thương mại. Các ngành chức năng, UBND các huyện, thành phố cần nghiên cứu, tham mưu cho tỉnh triển khai thực hiện tốt các cơ chế để khuyến khích phát triển HTX, trong đó quan tâm các HTX sản xuất các sản phẩm chủ lực theo định hướng của tỉnh khi đã xây dựng được thương hiệu sản phẩm, chỉ dẫn địa lý được ưu tiên bố trí địa điểm để giới thiệu và bán sản phẩm tại các chợ, trung tâm thương mại trên địa bàn; khâu nối, hướng dẫn, giới thiệu những HTX có đủ tiêu chuẩn tham gia vào các chương trình, đề án của tỉnh hỗ trợ HTX trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ các sản phẩm hàng hóa; rà soát quỹ đất công ích, đất cộng đồng đang quản lý để xem xét giao cho những HTX có nhu cầu xây dựng trụ sở, nhà kho, nơi chế biến sản phẩm,... theo quy định của pháp luật.