Những năm trước, hầu hết các hợp tác xã (HTX) của huyện Bắc Yên có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất còn hạn chế, hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa cao. Đội ngũ cán bộ quản lý HTX chủ yếu chưa qua đào tạo, dẫn đến hạn chế về năng lực, kinh nghiệm tổ chức, quản lý và nghiệp vụ kinh doanh. Để duy trì và phát triển HTX, huyện Bắc Yên đã mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ quản lý, giám đốc, kế toán HTX; thường xuyên tổ chức đối thoại giữa UBND huyện và các HTX để lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời giải quyết kiến nghị, tháo gỡ khó khăn. Đến nay, toàn huyện có 33 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, du lịch với 299 thành viên. Tổng vốn hoạt động đăng ký trên 36,5 tỷ đồng. Doanh thu bình quân HTX trên 800 triệu đồng/năm; thu nhập bình quân của lao động làm việc thường xuyên đạt khoảng 27 triệu đồng/năm.

Sau 8 năm hoạt động, hiện nay, HTX Nông nghiệp và Dược liệu Háng Đồng, xã Háng Đồng, có 2 sản phẩm là Măng trúc muối ớt và Trà Thác rồng được xếp hạng OCOP 3 sao. Anh Thào A Trống, Giám đốc HTX, nói: HTX đã tổ chức cho các thành viên HTX tham quan, học hỏi kinh nghiệm và thống nhất quy trình sản xuất, từ khâu trồng đến thu hoạch sản phẩm tại các xã lân cận. Đến nay, HTX có 10 thành viên, liên kết trồng 8 ha trúc, 35 ha cây thảo quả. Năm 2024, HTX bán ra gần 40 tấn măng trúc muối ớt, hơn 20 tấn thảo quả, 6 tấn chè thành phẩm; lợi nhuận đạt trên 800 triệu đồng/năm; thu nhập bình quân thành viên đạt 6 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, giải quyết việc làm cho hàng chục lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân 3-4 triệu đồng/người/tháng.

Còn tại xã Tà Xùa, trong 5 năm qua, xã tận dụng lợi thế địa phương, phối hợp với các phòng, ban chuyên môn của huyện hướng dẫn nhân dân cách chế biến, bảo quản, nâng cao chất lượng nông sản, đặc biệt là chè Tà Xùa. Hiện nay, toàn xã có 300 ha chè Shan tuyết và 4 sản phẩm chè đạt chứng nhận OCOP. Ông Mùa A Hồ, Chủ tịch UBND xã Tà Xùa, cho biết: Hiện nay, địa phương có 11 HTX đang hoạt động. Các HTX không chỉ được hướng dẫn cách điều hành, kết nối với doanh nghiệp đảm bảo đầu ra cho sản phẩm, mà còn được hỗ trợ vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, giúp cải tiến mẫu mã, bao bì, nâng cao chất lượng sản phẩm, gìn giữ nét đẹp truyền thống dân tộc Mông.

Bà Dương Thị Lan Hương, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện, thông tin: Đồng hành với các HTX, huyện đang triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ HTX phát triển, với mục tiêu HTX là chủ thể quan trọng trong quá trình tái cơ cấu nông nghiệp nông thôn, đưa HTX phát triển sản xuất quy mô lớn, quy trình sản xuất hiện đại theo chuỗi giá trị gắn với chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm, tạo nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho các thành viên HTX.

Thực tế cho thấy, việc nhân dân tham gia các HTX đang mang lại nhiều lợi ích, góp phần khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, thế mạnh của địa phương, nâng cao thu nhập cho các hộ dân. Tuy nhiên, để các HTX hoạt động hiệu quả, cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ mở rộng thị trường tiêu thụ, xây dựng thương hiệu mạnh, thu hút nhiều nông dân tham gia HTX, mở rộng quy mô sản xuất theo hướng hiệu quả, bền vững.