Sâm bố chính còn được biết đến với các tên gọi, như: Sâm thổ hào, sâm báo hay sâm tiến vua. Theo y học cổ truyền, củ sâm có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, chứa nhiều tinh bột và chất nhầy tự nhiên; thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ bồi bổ cơ thể. Ngoài việc sấy khô, ngâm mật ong hoặc ngâm rượu từ củ sâm, hoa sâm cũng được thu hái để chế biến thành trà.

Nhận thấy tiềm năng của cây sâm bố chính, năm 2023, ông Nguyễn Trọng Dương, Giám đốc Công ty TNHH MTV Đăng Dương, đã đưa giống từ Viện Cây giống Trung ương về trồng thử nghiệm trên diện tích hơn 2.000 m² tại Mường Bú. Sau gần một năm, vườn sâm cho thu hoạch khoảng 1 tấn củ tươi. Từ thành công bước đầu, Công ty đã liên kết với người dân phát triển vùng nguyên liệu, cung cấp giống, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, xã Mường Bú có hơn 20 ha sâm bố chính với khoảng 20 hộ tham gia trồng, sản lượng trên 20 tấn củ tươi mỗi năm, giá bán khoảng 130.000 đồng/kg, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Ông Nguyễn Trọng Dương, Giám đốc Công ty TNHH MTV Đăng Dương, cho biết: Mô hình bước đầu cho hiệu quả tích cực. Sâm bố chính được trồng theo hướng hữu cơ, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học. Hiện sản phẩm được tiêu thụ tại Hà Nội, Lai Châu và một số tỉnh lân cận, chủ yếu phục vụ sản xuất dược liệu và mỹ phẩm.

Gia đình ông Lò Văn Hợp, bản Tạ Búng, xã Mường Bú, là một trong những hộ tiên phong trồng sâm bố chính liên kết với Công ty TNHH MTV Đăng Dương. Ông Hợp chia sẻ: Cuối năm 2023, gia đình đầu tư hơn 20 triệu đồng cải tạo hơn 2.000 m² đất nương để trồng thử nghiệm. Được Công ty cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ chăm sóc, cuối năm 2024, gia đình tiếp tục mở rộng diện tích lên 1 ha. Hiện mỗi năm, vườn sâm cho thu gần 2 tấn củ tươi, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Để sâm bố chính sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng cao, gia đình tuân thủ quy trình kỹ thuật, ưu tiên canh tác hữu cơ, chăm sóc thủ công và duy trì độ ẩm phù hợp.

Không chỉ gia đình ông Hợp, nhiều hộ dân tại xã Mường Bú tham gia liên kết với Công ty TNHH MTV Đăng Dương cũng đã có thu nhập ổn định từ cây sâm bố chính. Ông Cầm Văn Chưởng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Mường Bú, cho biết: Qua thực tế sản xuất, sâm bố chính phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Mô hình liên kết với doanh nghiệp từ cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật đến bao tiêu sản phẩm giúp người dân yên tâm mở rộng sản xuất. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp vận động hội viên phát triển vùng trồng, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân.

Với định hướng phát triển vùng nguyên liệu tập trung, Công ty TNHH MTV Đăng Dương tiếp tục mở rộng liên kết với người dân, hoàn thiện quy trình sản xuất và đầu tư chế biến sâu. Mô hình liên kết này đang mở ra hướng phát triển cây dược liệu bền vững, góp phần nâng cao thu nhập và chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả ở địa phương.