Công ty cổ phần Hoa Nhiệt đới, phường Mộc Sơn là doanh nghiệp tiêu biểu vinh dự được công nhận là doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN). Tiên phong đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao từ năm 2005, Công ty đầu tư hơn 7 tỷ đồng trồng hoa cung cấp cho thị trường khu vực miền Bắc; doanh thu bình quân đạt khoảng 200 tỷ đồng/năm. Bà Nguyễn Thúy Hà, Phó Giám đốc Công ty, chia sẻ: Hiện nay, Công ty có 2 ha nhà kính trồng hoa lan hồ điệp và 8 ha nhà lưới trồng hoa ly, hoa tulip, sử dụng 100% cây giống nuôi cấy mô nhập khẩu từ Hà Lan, chăm sóc theo quy trình đặc biệt, có can thiệp điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ để kiểm soát quá trình sinh trưởng, giúp hoa nở đúng thời điểm thu hoạch. Hằng năm, Công ty cung cấp ra thị trường khoảng 300.000 cây lan, 1 triệu cành hoa ly, tulip.

Trong hành trình trở thành doanh nghiệp KH&CN, HTX Nông nghiệp xanh 26-3, phường Chiềng Sinh thực hiện nghiêm ngặt quy trình sản xuất, kinh doanh nông sản an toàn. Từ năm 2017, HTX được Sở KH&CN, Viện Nghiên cứu Rau quả và Cục Phát triển thị trường doanh nghiệp KH&CN hỗ trợ chuyển giao, áp dụng quy trình công nghệ sản xuất dưa lê vàng Hàn Quốc và cà chua chất lượng cao theo tiêu chuẩn VietGAP. Từ sự hỗ trợ của các đơn vị, HTX tiếp nhận nhiều giống cây trồng mới để đưa vào sản xuất theo hướng chuyên canh, phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng từng khu vực; đồng thời, áp dụng công nghệ tưới ẩm Israel, hệ thống tưới nhỏ giọt và màng phủ nilon, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Bà Phạm Diệu Vân, Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh 26-3, cho biết: Để được công nhận là doanh nghiệp KH&CN, đơn vị đã nỗ lực hoàn thành nhiều tiêu chí như xây dựng dự án sản xuất, kinh doanh quy mô; chứng minh sản phẩm hàng hóa được hình thành từ kết quả KH&CN. Đến nay, HTX duy trì sản xuất 3 ha rau, củ, quả theo mùa; liên kết với các hộ tại xã Chiềng Mung xây dựng nhà màng, nhà lưới trồng rau hữu cơ, rau trái vụ với diện tích trên 5 ha.

Tỉnh ta hiện có 12 doanh nghiệp KH&CN, điển hình như: Công ty CP Nông nghiệp Chiềng Sung, Công ty CP Greenfarm Mộc Châu, HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5, Công ty CP Nafoods Tây Bắc... Các doanh nghiệp đã triển khai nhiều ứng dụng công nghệ, nhằm nâng cao chất lượng, năng suất sản phẩm và khả năng tiếp cận thị trường; tỷ lệ doanh thu từ sản phẩm KH&CN tại nhiều đơn vị đạt 50-100%, góp phần tích cực vào ngân sách địa phương, tạo việc làm ổn định cho lao động.

Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp KH&CN còn khiêm tốn so với tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn. Phần lớn doanh nghiệp hình thành từ các doanh nghiệp sẵn có, quy mô vừa và nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế; chủ yếu tự nghiên cứu bằng nguồn vốn của đơn vị hoặc nhận chuyển giao công nghệ; sau đó, ươm tạo, làm chủ và tổ chức sản xuất, vì vậy, năng suất và giá trị sản phẩm chưa thực sự cao. Bên cạnh đó, để thành lập doanh nghiệp KH&CN, doanh nghiệp phải chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp kết quả nghiên cứu KH&CN; giải trình quá trình ươm tạo, làm chủ công nghệ... Ngoài ra, thủ tục tiếp cận ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng còn vướng mắc, khiến nhiều doanh nghiệp còn e ngại khi đăng ký phát triển theo mô hình KH&CN.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Sơn La đặt mục tiêu có trên 30 doanh nghiệp KH&CN. Để doanh nghiệp KH&CN thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, cần sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ chính quyền, cơ quan chuyên môn và các tổ chức tài chính; trong đó, đơn giản hóa thủ tục phát triển doanh nghiệp KH&CN và kết nối nguồn vốn tín dụng ưu đãi là những nhiệm vụ trọng tâm.

Ông Nguyễn Duy Hoàng, Phó Giám đốc Sở KH&CN, cho biết: Với vai trò cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về KH&CN, thời gian qua, Sở KH&CN đẩy mạnh tuyên truyền; chủ động xây dựng các diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm, phổ biến chính sách, kết nối doanh nghiệp - chuyên gia - tổ chức tài chính nhằm hình thành mạng lưới hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, hướng dẫn doanh nghiệp tiếp cận đầy đủ tiêu chí chứng nhận; khuyến khích hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng; khuyến khích doanh nghiệp thành lập cơ sở ươm tạo công nghệ, trung tâm nghiên cứu và phát triển sản phẩm; kịp thời hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận doanh nghiệp KH&CN theo đúng quy định.

Để khoa học và công nghệ thấm sâu từng quy trình sản xuất, tạo ra giá trị gia tăng đột phá, tỉnh ta vẫn cần thêm những “cú hích” về chính sách ưu đãi và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Khi những vướng mắc về bản quyền công nghệ và tiếp cận tín dụng được tháo gỡ, lực lượng doanh nghiệp KH&CN sẽ phát triển mạnh mẽ, góp phần đưa nông sản Sơn La vươn tầm và thúc đẩy cơ cấu kinh tế dịch chuyển theo hướng bền vững.