Mô hình ghép cải tạo cây xoài địa phương sang giống Đài Loan

tại xã Hát Lót (Mai Sơn) cho thu nhập 500 triệu đồng/1 ha/năm.

Đến nay, tỉnh ta đã quy hoạch và xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung có diện tích hợp lý, năng suất cao; cơ cấu cây trồng, vật nuôi chuyển dịch theo hướng phát huy lợi thế, sản phẩm bảo đảm chất lượng, đáp ứng thị trường trong nước và xuất khẩu. Giai đoạn 2011-2016, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng bình quân 2,81%/năm. Trong đó, lĩnh vực trồng trọt đã từng bước làm chủ nhiều quy trình công nghệ từ nhân giống, canh tác, thu hoạch, bảo quản và sơ chế sản phẩm. Nổi bật là tỉnh ta đã sản xuất được nhiều loại giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt, như phục tráng và phát triển một số giống lúa đặc sản; thử nghiệm và sản xuất thành công các giống rau ôn đới, rau trái vụ. Triển khai ứng dụng công nghệ ghép và sản xuất giống cây ăn quả, như: hồng giòn, thanh long ruột đỏ, lê Pháp, nhãn chín sớm, nhãn chín muộn, xoài Đài Loan... cung cấp giống phục vụ chương trình cải tạo vườn tạp, phát triển cây ăn quả trên đất dốc. Bên cạnh đó, tỉnh ta đã xây dựng thành công mô hình tưới nhỏ giọt công nghệ Israel kết hợp với bón phân hòa tan đối với cây cà phê và từng bước mở rộng tưới cho cây chè, cây ăn quả. Đến nay, toàn tỉnh có 10.500 ha cây ăn quả an toàn, chiếm hơn 30% tổng diện tích cây ăn quả trong toàn tỉnh; trong đó, trên 4.000 ha nhãn ghép, gần 800 ha xoài ghép cho thu nhập từ 300-700 triệu đồng/ha/năm; ngoài ra, còn có hơn 100 ha rau, 110 ha chè đạt tiêu chuẩn VietGAP. Năm 2016, giá trị sản xuất ngành trồng trọt đạt 6.675 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, công nghệ sinh học đã được ứng dụng thành công trong bình tuyển, chọn lọc, lai tạo các giống bò, lợn của địa phương, tạo ra con giống có chất lượng cao, sức đề kháng tốt, phục vụ phát triển chăn nuôi, sản phẩm đáp ứng nhu cầu của thị trường trong và ngoài tỉnh. Năm 2016, giá trị ngành chăn nuôi đạt 2.778 tỷ đồng. Trong lĩnh vực thủy sản, ngoài mô hình nuôi cá tầm theo quy mô công nghiệp, việc ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển nuôi cá lồng trên các lòng hồ thủy điện được triển khai rộng rãi. Đã sản xuất thành công giống cá lăng chấm, chép lai 3 máu, rô phi siêu đực và một số thủy sản đặc sản để đưa ra nuôi thương phẩm, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nhiều mô hình nuôi thủy sản có thu nhập bình quân mỗi năm 2 tỷ đồng/ha mặt nước.

Năm 2017, tỉnh đã quyết định hỗ trợ từ ngân sách thực hiện 136 dự án sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, như: Mô hình ghép chuyển đổi giống nhãn chín sớm, chín muộn chất lượng cao; mô hình trồng bơ đạt tiêu chuẩn VietGAP; mô hình nuôi cá tầm, cá hồi, ba ba gai... Từ kết quả ứng dụng khoa học và công nghệ, đã hình thành các vùng sản xuất nông sản hàng hóa an toàn theo chuỗi giá trị như: chuỗi sản xuất rau an toàn, chuỗi sản xuất quả an toàn, chuỗi sản xuất mật ong Sơn La... thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp lớn đầu tư sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, như: Tập đoàn VinGroup; Tập đoàn TH; Công ty TNHH 1 thành viên cá tầm Việt Nam; Công ty thực phẩm Ifood; Công ty cổ phần Nafood Tây Bắc...

Ông Hà Quyết Nghị, Giám đốc Sở NN&PTNT, cho biết: Toàn tỉnh hiện có 41 doanh nghiệp và hợp tác xã với 86 sản phẩm nông nghiệp được cấp chứng nhận VietGAP về an toàn thực phẩm; đang xây dựng quy trình, tiêu chuẩn về thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu (tiêu chuẩn quốc tế) cho sản phẩm quả chanh leo. Toàn tỉnh đã xây dựng được 21 chuỗi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp ổn định gồm: rau, quả, thịt lợn, thủy sản, mật ong và đang xây dựng 9 chuỗi tiếp theo. 6 sản phẩm nông sản chủ lực mang địa danh của tỉnh được cấp văn bằng bảo hộ gồm: Chè shan tuyết Mộc Châu; xoài tròn Yên Châu; mật ong Sơn La; chè olong Mộc Châu; chè Tà Xùa (Bắc Yên); rau an toàn Mộc Châu. Công ty TNHH Agricare Việt Nam phối hợp với Cục Bảo vệ thực vật (thuộc Bộ NN&PTNT) và tỉnh ta đã khảo sát cấp mã số vùng trồng đối với sản phẩm xoài và nhãn để xuất khẩu...

Mục tiêu từ nay đến năm 2020, tỉnh ta đẩy mạnh xây dựng và hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trọng tâm là sản xuất một số sản phẩm nông nghiệp hàng hóa có năng suất, chất lượng và giá trị cao, áp dụng quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VietGAP. Trong đó, tập trung phát triển các vùng sản xuất lúa, rau, quả, chè, cà phê an toàn; vùng sản xuất mía sử dụng công nghệ tưới tự động, tiết kiệm nước; vùng sản xuất rau, hoa, dược liệu trong nhà kính; vùng chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy sản an toàn. Thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp có năng lực đầu tư xây dựng nhà máy chế biến các sản phẩm nông nghiệp đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Phấn đấu đến năm 2020, giá trị sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chiếm từ 15-20% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh.