Cán bộ khuyến nông xã Tú Nang hướng dẫn người dân bản Chiềng Ban 1 kỹ thuật ủ phân chuồng.

Bản Chiềng Ban 1 hiện có hơn 40 ha đất sản xuất, trong đó 16 ha đất ruộng. Là một trong hai bản của xã Tú Nang phát triển kinh tế theo hướng sản xuất rau, quả sạch. Được biết, năm 2012, anh Bùi Văn Thuần, là người dân trong bản đã tiên phong đưa giống dưa hấu về trồng. Anh Thuần là người Hòa Bình, lên bản Chiềng Ban 1 sinh sống, nhận thấy nhiều diện tích đất ruộng chỉ sản xuất một vụ lúa, hết vụ, bà con trồng ngô thu bắp, nhưng hiệu quả kinh tế thấp, nên anh mang giống dưa hấu từ Hòa Bình lên trồng thử nghiệm. Qua vài năm cho thấy, đây là cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương, đem lại hiệu quả kinh tế cao, nên năm 2015 Ban Quản lý bản đã tổ chức họp bản tuyên truyền, vận động bà còn trồng các loại dưa làm hàng hóa. Ông Vì Văn Chim, Trưởng bản Chiềng Ban 1 cho biết: Ban đầu, bà con chỉ trồng dưa trên đất ruộng, thấy hiệu quả nhiều hộ gia đình mở rộng diện tích trồng dưa trên đất bãi bằng gần nguồn nước để tiện chăm sóc. Thêm nữa, thấy những nơi khác trồng các loại rau sạch để bán lại tận dụng được diện tích đất trống nên nhiều gia đình bảo nhau làm giàn trên phần đất trồng dưa để trồng thêm bí xanh và đỗ cove, vừa cung cấp thực phẩm sạch cho gia đình, vừa có thêm thu nhập. Năm 2017, toàn bản có 14 ha dưa các loại, sản lượng đạt 280 tấn, bán giá từ 8.000 - 10.000 đồng/kg; 6 ha đỗ cove, thu 120 tấn, bán giá từ 8.000-10.000 đồng/kg; 2 ha bí xanh, thu 80 tấn, bán từ 12.000-15.000 đồng/kg. Năm nay, bản trồng 15 ha dưa các loại, hiện tại dưa đang thụ phấn.

Đất sản xuất ở Chiềng Ban 1 được sử dụng quanh năm để trồng nhiều loại cây ngắn ngày khác nhau, vì vậy thu hoạch xong bà con lại cải tạo đất để trồng cây khác. Bước vào vụ xuân, các hộ tập trung trồng dưa hấu, một số gia đình trồng thêm cải thảo, bắp cải, su hào... Sau khi thu hoạch, bà con chuẩn bị đất để trồng bí xanh, riêng đỗ cove trồng 2 vụ (vụ hè thu và vụ đông xuân), nhờ vậy, các hộ dân nơi đây có nguồn thu nhập thường xuyên. Tuy nhiên, để đảm bảo các loại rau, quả đạt năng suất và chất lượng, cần áp dụng kỹ thuật trồng và chăm sóc phù hợp. Đơn cử như đối với dưa hấu, bắt đầu trồng từ tháng 1, đến tháng 5 là thu hoạch. Dưa được trồng theo công thức gốc cách gốc 50 cm, hàng cách hàng 3 m. Sau khi dưa nảy mầm sử dụng bạt nilon phủ lên luống dưa và cắt lỗ nhỏ để cây dưa có thể phát triển. Với đặc tính của dưa là ưa độ ẩm nên việc che phủ này giúp đất giữ được ẩm và hạn chế sâu bọ. Bà con thường xuyên tưới nước cho dưa, thời gian đầu là 2 ngày/lần; khi dưa ra nhánh, ra hoa thì tưới 1 ngày/lần; lúc dưa ra quả 3-4 ngày tưới 1 lần, tránh tưới nhiều sẽ khiến dưa bị tích nước và dễ bị nứt, hỏng. Giữa các luống dưa thường để cỏ dại mọc cao vừa đỡ dưa vừa tạo độ râm mát, tránh ánh nắng, ảnh hưởng tới chất lượng quả. Đối với bí xanh và đỗ cove, trồng từ cuối tháng 6 đến tháng 8 thì cho thu hoạch. Bà con làm giàn thép chắc chắn để cây leo giàn. Để đảm bảo chất lượng các loại rau, quả, bà con đào hố, lót nilon ủ phân chuồng tại vườn, khi phân hoai mục pha với nước bón cho dưa và bí xanh. Bên cạnh đó, hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu bệnh hại đối với đỗ cove, chỉ sử dụng vào giai đoạn khi cây ra hoa để tránh rệp...Vào vụ thu hoạch, các hộ gia đình liên hệ với thương lái từ Sơn La, Mộc Châu vào tận vườn thu mua. 

Là một trong những hộ phát triển kinh tế theo hướng trồng rau, quả làm hàng hóa và có thu nhập cao, chị Vì Thị Yến, bản Chiềng Ban 1 chia sẻ: Năm 2017, gia đình tôi trồng 4.500 m2 dưa các loại, bí xanh và đỗ cove, thu được 100 triệu đồng. Vụ mùa năm nay, gia đình tôi trồng 2.500 m2 dưa hấu và dưa lê. Dự tính sẽ trồng 3.000 m2 cả bí xanh và đỗ cove. Nhờ có thu nhập thường xuyên, gia đình tôi đã ổn định cuộc sống.

Các loại rau, quả đang là những cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con bản Chiềng Ban 1 và ngày càng được nhân rộng ra các bản khác trong xã Tú Nang, giúp bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở ra một hướng đi làm giàu mới cho người dân nơi đây.

Huyền Trăng (CTV)