Người dân xã Chiềng Khay, huyện Quỳnh Nhai chăm sóc cây mắc ca.

Năm 2018, Công ty cổ phần Liên Việt Sơn La đã khảo sát và trồng thí điểm 17.000 cây mắc ca trên diện tích 63 ha tại xã Mường Chiên. Sau 4 năm trồng và chăm sóc, đến nay, có khoảng 1.000 cây bói quả; dự kiến năm 2023, khoảng 5.000 cây cho bói quả. Với tốc độ sinh trưởng như hiện nay, cây mắc ca hứa hẹn là cây trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao. Ông Dương Văn Đạt, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Liên Việt Sơn La, thông tin: Cây mắc ca có thể phát triển trồng thuần loài hoặc trồng xen. Theo kế hoạch đến năm 2030, Công ty sẽ trồng khoảng 800 ha cây mắc ca trên địa bàn xã Mường Chiên. Ngoài việc tập trung chăm sóc cây mắc ca hiện có, Công ty sẽ liên kết với một số hộ dân trồng mắc ca ở xã Chiềng Khay để thu mua, bao tiêu sản phẩm.

Là công nhân của Công ty cổ phần Liên Việt Sơn La, anh Lò Văn Giang, bản Bon, nói: Tôi được Công ty nhận vào làm công nhân, với mức lương 4,5 triệu đồng/tháng. Tôi hy vọng thời gian tới, Công ty mở rộng vùng nguyên liệu sẽ tạo việc làm cho thêm nhiều lao động ở địa phương hơn nữa, các gia đình không phải đi làm xa, đảm bảo cuộc sống và có thời gian chăm sóc con cái.

Việc doanh nghiệp đầu tư trồng cây mắc ca đang tạo hướng đi mới trong phát triển kinh tế cho người dân tại xã Mường Chiên. Ông Lừ Văn Toản, Phó Chủ tịch UBND xã thông tin: Triển khai dự án trồng cây mắc ca, xã đã chỉ đạo Ban quản lý các bản rà soát diện tích đất lâm nghiệp để chuyển đổi cây trồng, đến thời điểm này, xã phối hợp đơn vị chức năng bàn giao 163 ha đất cộng đồng cho Công ty cổ phần Liên Việt Sơn La. Cây mắc ca là cây lâm nghiệp, nên hết thời gian chăm sóc lâm sinh, sẽ được chi trả dịch vụ môi trường rừng. Đảm bảo lợi ích cộng đồng, Công ty đã ký biên bản cam kết khi diện tích mắc ca được chi trả dịch vụ môi trường rừng, toàn bộ số tiền đó sẽ được chi trả về cho các bản.

Hiện nay, nhu cầu của thị trường về quả mắc ca rất lớn, mắc ca có thể chế chế biến làm thực phẩm, hoặc làm các loại bánh, kẹo, mỹ phẩm có giá trị cao. Nắm bắt nhu cầu của thị trường và được sự giúp đỡ của Hiệp hội Mắc ca Việt Nam, năm 2021, HTX Mường Giôn, xã Mường Giôn đã trồng 100 ha cây mắc ca giống... Đầu năm 2022, HTX tiếp tục chuyển đổi 100 ha đất trồng chuối không hiệu quả sang trồng mắc ca. Anh Đặng Quang Bình, Giám đốc HTX, chia sẻ: HTX Mường Giôn được thành lập năm 2017 với 10 thành viên. HTX tập trung vào hoạt động trồng rừng và trồng chuối xuất khẩu. Tuy nhiên, do điều kiện về đất đai, khí hậu nên việc phát triển trồng cây chuối không hiệu quả nên chúng tôi chuyển hướng sang trồng mắc ca. Trong giai đoạn 2021-2023, HTX phấn đấu trồng 300 ha cây mắc ca trên địa bàn xã Mường Giôn; phối hợp với Công ty cổ phần đầu tư phát triển Mường Và trồng 80 ha cây mắc ca tại huyện Sốp Cộp.

Ông Cầm Văn Huy, Phó Chủ tịch UBND huyện Quỳnh Nhai, cho biết: Đánh giá sơ bộ, cây mắc ca thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương và sinh trưởng tốt. Khoảng 0,5 ha cây mắc ca trồng từ năm 2017-2018 đã ra quả bói, dự kiến năng suất đạt 2 tấn quả, giá bán khoảng 40 nghìn đồng/kg quả tươi. Để hoàn thành chỉ tiêu của tỉnh và huyện đề ra, hiện nay, Quỳnh Nhai tập trung chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với UBND các xã rà soát 1.095 ha đất lâm nghiệp kém hiệu quả sang trồng mắc ca. Phấn đấu năm 2022, trồng 200 ha cây mắc ca ở các xã Mường Giôn, Mường Chiên, Chiềng Khay. Đồng thời, thu hút doanh nghiệp vào đầu tư; tuyên truyền, vận động người dân tham gia liên kết trồng mắc ca với doanh nghiệp thông qua góp đất hoặc tự trồng, sau đó bán sản phẩm cho doanh nghiệp.

Cây mắc ca ở Quỳnh Nhai đang được kỳ vọng trở thành cây trồng đa mục tiêu, góp phần xóa đói, giảm nghèo, tạo việc làm cho người dân; phủ xanh đất trống, đồi trọc, tăng tỷ lệ che phủ rừng của huyện lên 51,6% vào năm 2025.