Về xã vùng cao Háng Đồng, không khó để tìm thấy những cây chè Shan tuyết cổ thụ, thân cây phủ đầy rêu, tán xum xuê, với những búp chè non xanh mướt. Không ai biết những cây chè cổ thụ có từ bao giờ, những người cao tuổi nơi đây chỉ biết từ nhỏ đã thấy những gốc chè Shan tuyết cổ thụ ở vùng cao này. Hiện nay cả xã Háng Đồng hiện có hơn 40 ha chè Shan tuyết cổ thụ, có tuổi đời dao động từ 60 đến 300 năm, những cây hơn trăm tuổi thường thấy tại rừng đặc dụng, còn những cây 60-80 năm tuổi tập trung chủ yếu ở các bản: Chống Tra, Háng Đồng, Làng Sáng.

Gia đình ông Mùa A Lao, bản Háng Đồng có vườn chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi, có cây to bằng người ôm. Ông Lao cho biết: Gia đình có 45 gốc chè cổ thụ. Việc chăm sóc cây chè cổ thụ không vất vả, mỗi năm chỉ phải phát quang cỏ dại từ 3-4 lần quanh gốc; sau mỗi vụ thu hoạch chè, thực hiện cắt tỉa tạo tán cho cây phát triển và tiện cho việc thu hái; và tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Vụ thu hái chè kéo dài từ tháng 3 đến tháng 10 hằng năm; khi thu hái chỉ chọn búp 1 tôm, 2 lá và vào buổi sáng sớm, đảm bảo chất lượng chè tốt nhất. Mỗi tuần thu hái một lứa, được khoảng 30 kg búp chè tươi, bán với giá 70.000 đồng/kg. Gia đình tự sao chè thủ công truyền thống bằng tay, từ 25-30 kg búp chè tươi/ngày, được khoảng 6 kg chè khô, bán cho khách du lịch với giá 500.000 đồng/kg.

Xã Háng Đồng đang khuyến khích nhân dân chăm sóc, bảo tồn diện tích chè cổ thụ gắn với phát triển du lịch; hỗ trợ nhân dân mở rộng diện tích chè, tăng thu nhập, giúp bà con xóa đói, giảm nghèo bền vững. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, HTX đầu tư và phát triển thương hiệu cho cây chè Shan tuyết cổ thụ của xã. Ông Sồng A Phua, Chủ tịch Hội Nông dân xã Háng Đồng, cho biết: Hội đã tổ chức cho hội viên, nông dân tham quan, học hỏi kỹ thuật chăm sóc cây chè ở xã Tà Xùa. Tuyên truyền hội viên nông dân chăm sóc, khoanh nuôi bảo vệ, giới thiệu quảng bá cho khách du lịch đến tham quan.

Hội Nông dân xã Háng Đồng đã phối hợp với HTX Nông nghiệp và Dược liệu Háng Đồng liên kết thu mua, chế biến và bao tiêu sản phẩm chè cho nhân dân. Ngày 31/12/2024, UBND huyện Bắc Yên đã quyết định phê duyệt sản phẩm “Trà Thác Rồng” của HTX đạt OCOP 3 sao, giúp định hướng phát triển cho thương hiệu chè Shan tuyết cổ thụ của xã Háng Đồng.

Chị Thào Thị Dủ, HTX Nông Nghiệp và Dược liệu Háng Đồng, cho biết: Mỗi năm, HTX thu mua, bao tiêu và chế biến từ 5-6 tấn chè búp tươi của các hộ trồng chè trên địa bàn xã. Ngoài sản phẩm “Trà Thác Rồng”, HTX đang nghiên cứu để sản xuất thêm “Hồng trà”. Bên cạnh đó, HTX tích cực tham gia vào các sự kiện kết nối, quảng bá nông sản do tỉnh, huyện tổ chức, để ký kết hợp đồng với bạn hàng trên nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước và đưa sản phẩm lên các gian hàng mua sắm trực tuyến để tiêu thụ sản phẩm.

Chú trọng bảo tồn những cây chè Shan tuyết cổ thụ, xã Háng Đồng tiếp tục phát triển thương hiệu chè Shan tuyết của xã trở thành sản phẩm đặc sản của địa phương, nâng cao thu nhập cho nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo.