Định hướng, phân luồng học sinh 

Năm học 2023-2024 là năm thứ hai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 đối với học sinh lớp 10. Chương trình mới ở cấp THPT gồm nhóm môn bắt buộc, nhóm môn lựa chọn và nhóm môn tự chọn.

Cụ thể có 8 môn học và hoạt động bắt buộc, gồm: Toán; ngữ văn; ngoại ngữ; lịch sử; giáo dục thể chất; giáo dục quốc phòng và an ninh; hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp; nội dung giáo dục địa phương. 3 nhóm môn học để học sinh phải lựa chọn 5 môn và đảm bảo mỗi nhóm có ít nhất 1 môn, gồm: Nhóm khoa học xã hội (địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật); khoa học tự nhiên (vật lý, hóa học, sinh học); công nghệ và nghệ thuật (công nghệ, tin học, nghệ thuật). Ngoài ra, còn có các môn học tự chọn khác là tiếng dân tộc thiểu số, ngoại ngữ (tiếng Hàn Quốc, Nhật, Nga...). Như vậy, ở chương trình mới, học sinh được lựa chọn môn học và không bắt buộc phải học hết tất cả các môn trong nhóm môn tự chọn.

Ngay từ đầu các đợt tuyển sinh vào lớp 10, các trường THPT trong tỉnh sẽ xây dựng các tổ hợp riêng cho từng trường, đảm bảo phù hợp với thực tế, nguyện vọng, năng lực chung và định hướng nghề nghiệp, tuyển sinh cho học sinh sau này. Công khai các phương án tổ hợp cũng như các nguyện vọng và các tiêu chí ưu tiên xét, thi tuyển đảm bảo công bằng, khách quan cho học sinh. Đồng thời, chuẩn bị đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, cơ cấu và đạt chuẩn đào tạo về năng lực, đổi mới sáng tạo theo chuẩn chương trình mới.

Cô giáo Lê Thị Hồng Vân, Hiệu trưởng Trường THPT Chiềng Sinh, Thành phố, cho biết: Năm học 2023-2024, nhà trường tuyển sinh 9 lớp 10, với 405 học sinh. Đến nay, trường đã lập phương án các môn học tự chọn trên nguyện vọng của học sinh, kết hợp với trang thiết bị, cơ sở vật chất của nhà trường và đội ngũ cán bộ, giáo viên, từ đó thông tin rộng rãi đến phụ huynh và học sinh về những điểm mới của chương trình giáo dục phổ thông 2018. Xây dựng kế hoạch tăng cường cơ sở vật chất và thiết bị dạy học để đáp ứng yêu cầu dạy và học... Qua rà soát, tổng hợp, dự kiến có 2 lớp chọn học tổ hợp khoa học tự nhiên, còn lại học theo tổ hợp khoa học xã hội. 

Bên cạnh đó, công tác hướng nghiệp phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS là chủ trương lớn đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong tình hình mới. 100% trường THCS trên địa bàn tỉnh thực hiện nội dung giảng dạy về giáo dục hướng nghiệp theo hình thức lồng ghép nội dung vào môn học hoặc các chương trình ngoại khóa… Việc triển khai thực hiện chủ trương phân luồng học sinh sau THCS góp phần thay đổi nhận thức của các cấp, các ngành, nhân dân và học sinh trong việc lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với khả năng và điều kiện kinh tế; tạo sự chuyển biến tích cực trong việc điều chỉnh cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, từng bước khắc phục tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ”.

Thầy giáo Vũ Văn Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học và THCS Yên Sơn, huyện Yên Châu, cho hay: Cùng với thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, chúng tôi tăng cường phối hợp với các đơn vị, các cơ sở dạy nghề tuyên truyền, hướng nghiệp cho học sinh lớp 9. Năm nay, qua khảo sát, có 6/44 học sinh khối lớp 9 của trường có mong muốn đăng ký học nghề, còn lại là các em đăng ký thi tuyển vào 10 tại Trường THPT chuyên Sơn La và Trường THPT Yên Châu.

Đảm bảo kỳ thi an toàn, chất lượng, đúng quy chế

Kỳ thi tuyển vào lớp 10 năm nay, toàn tỉnh sẽ tuyển sinh 15.700 học sinh; đến nay, đã có 16.295 hồ sơ của thí sinh dự thi. Sở GD&ĐT đã thành lập 42 điểm thi, đặt tại 42 trường THPT, THCS và THPT; phổ thông dân tộc nội trú các huyện, thành phố. Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT do Hội đồng thi Sở GD&ĐT tổ chức ra đề, đảm bảo kiến thức trọng tâm nằm trong chương trình lớp 9 THCS.

Thí sinh dự thi vào lớp 10 các trường THPT không chuyên sẽ thi toán, ngữ văn vào ngày 6/6; thi môn tiếng anh vào sáng ngày 7/6. Đối với tuyển sinh vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Sơn La sẽ có 4 môn, gồm: 3 môn chung thi cùng đề của Sở GD&ĐT (toán và ngữ văn, tiếng anh) và thi thêm môn chuyên vào chiều ngày 7/6. Còn Trường TH, THCS&THPT Chu Văn An do Trường đại học Tây Bắc tổ chức thi phù hợp với quy định hiện hành.

Bà Phạm Thị Thuận, Trưởng phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở GD&ĐT, thông tin: Điểm mới của kỳ thi tuyển lớp 10 năm nay là, tất cả các trường có cấp THPT trên địa bàn tỉnh đều tổ chức tuyển sinh vào lớp 10 theo hình thức thi tuyển (năm học trước có 6 trường tuyển sinh theo hình thức xét tuyển). Kết quả thi tuyển được sử dụng với mục tiêu kép là tiêu chí xét tuyển vào lớp 10 và để đánh giá chất lượng dạy và học của các trường THCS. Từ đó, triển khai giải pháp phù hợp nâng cao chất lượng dạy và học ở cấp THCS, tạo nền tảng vững chắc, bền vững cho việc nâng cao chất lượng giáo dục ở cấp THPT.

Các thí sinh dự thi 3 môn bắt buộc: Toán, Ngữ văn, tiếng Anh (các năm học trước thí sinh thi 2 môn Toán, Ngữ văn). Việc đưa môn ngoại ngữ thành môn thi tuyển sinh đã nằm trong lộ trình mà Sở GD&ĐT xây dựng để nâng cao chất lượng học ngoại ngữ theo chủ trương của Đảng, Nhà nước, của ngành. Học sinh đăng ký tuyển sinh theo huyện, thành phố, học sinh dự tuyển vào trường nào thì dự thi tại trường đó. Ngoài ra, sau khi xét tuyển lần 1 nếu không trúng tuyển có thể đăng ký nguyện vọng 2 sang một trường khác và điểm xét tuyển phải cao hơn 1 điểm so với điểm trúng tuyển của trường đó…

Đến nay, các điểm thi đã sẵn sàng cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2023-2024. Tại Trường THPT Thuận Châu, huyện Thuận Châu, bố trí phòng thi, xây dựng các phương án xử lý tình huống có thể xảy ra trong ngày tổ chức thi và phân công nhiệm vụ cho giáo viên đảm nhiệm các công việc cụ thể. Thầy giáo Bùi Ngọc Khánh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Trường có 540 học sinh đăng ký dự thi, trong đó sẽ tuyển sinh 450 học sinh. Trong ngày diễn ra kỳ thi, đội thanh niên tình nguyện sẽ đón tiếp, hướng dẫn, hỗ trợ các thí sinh và phụ huynh đưa đón con dự thi. Lực lượng công an thị trấn sẽ phối hợp đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông trong thời gian diễn ra kỳ thi.

Cùng sự đồng hành của các nhà trường, thời điểm hiện tại, các thí sinh trong tỉnh đã sẵn sàng tâm thế bước vào kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Em Phạm Hoài Linh, Trường tiểu học và THCS thị trấn Bắc Yên, huyện Bắc Yên, cho hay: Năm nay, em thi tuyển vào lớp 10 chuyên Sinh, Trường THPT Chuyên Sơn La. Từ kỳ II lớp 9, em đã được các thầy, cô giáo ở trường ôn luyện nắm vững các kiến thức cơ bản; ôn luyện các dạng đề để thi tuyển vào lớp 10.  

Ông Lê Tiến Quân, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT, cho biết: Sở cũng đảm bảo khu vực làm đề thi, các điều kiện an toàn cho lực lượng tham gia công tác làm đề thi và bảo mật đề thi, gồm: Công an, thanh tra, ban ra đề thi, có điều kiện sinh hoạt tốt, đảm bảo yêu cầu cách ly, tuyệt đối bảo mật trong công tác chuẩn bị đề thi. Thành lập các đoàn thanh tra đến 42 điểm thi để kiểm tra công tác chuẩn bị điều kiện cho kỳ thi, như: Cơ sở vật chất, khu vực quản lý đề thi, bài thi của thí sinh có camera an ninh giám sát 24/24 giờ. Bên cạnh đó, ngành đã cử hơn 1.000 cán bộ, giáo viên đủ phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ tổ chức thi, thanh tra thi.

Thời điểm này, tất cả thí sinh đã sẵn sàng về kiến thức, tinh thần để bước vào kỳ thi chuyển cấp quan trọng với tâm thế bình tĩnh, tự tin đạt những điểm cao nhất, bước vào một cấp học mới, ngôi trường mới, phấn đấu học tốt hoàn thành nhiệm vụ năm học tiếp theo.