Những năm qua, nhiều sân chơi bổ ích được tổ chức, thỏa mãn niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho học sinh, như: Cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học; cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng; hội thi sáng tạo khoa học, kỹ thuật. Các cơ sở giáo dục cũng chú trọng đưa giáo dục STEM, STEAM vào giảng dạy, hoạt động ngoại khóa, nhằm trang bị cho học sinh kiến thức đa lĩnh vực, kỹ năng mềm, đáp ứng mục tiêu “học đi đôi với hành”. Tham gia các sân chơi sáng tạo, các em không chỉ rèn luyện kỹ năng tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề, mà còn học được cách làm việc nhóm, thuyết trình và bảo vệ ý tưởng.

Xuất phát từ niềm yêu thích văn hóa dân tộc, em Đoàn Bảo Ngọc, học sinh lớp 4A5, Trường Tiểu học Ngọc Linh, đã gom nhặt những vật liệu bỏ đi như tre, nứa, bìa carton, vải vụn, pin hỏng, mô tơ đồ chơi cũ để tạo nên một bức tranh thu nhỏ mang tên “Cuộc sống miền sơn cước - Nhịp điệu xanh”. Nhờ mô tơ và pin tái chế, những búp bê mặc trang phục dân tộc có thể chuyển động múa vòng quanh, giã gạo, chơi xích đu trong tiếng nhạc êm ái tạo nên mô hình sống động. Sản phẩm đoạt giải nhất cuộc thi Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Sơn La lần thứ 7 năm 2025 và đoạt giải ba toàn quốc lần thứ 21.

Chia sẻ về tác phẩm của mình, Bảo Ngọc bày tỏ: Trong quá trình lắp ráp, nhiều lúc em nối sai dây điện nên mô hình không chạy, phải làm đi làm lại nhiều lần. Nhờ có cô giáo động viên và hướng dẫn, em đã biết cách đấu pin, gắn công tắc an toàn. Qua mô hình, em mong các bạn học sinh sẽ thêm yêu nét đẹp văn hóa quê hương, đồng thời, biết cách tận dụng những đồ vật tái chế để làm ra những món đồ chơi ý nghĩa, góp phần bảo vệ môi trường.

Tại vòng chung kết Cuộc thi Nghiên cứu KHKT cấp tỉnh năm học 2025-2026 do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, có 150 thí sinh đến từ 42 đơn vị trường THCS, THPT và các Trung tâm Giáo dục thường xuyên trên địa bàn toàn tỉnh với 99 dự án tham gia. Các dự án được chia thành 4 nhóm lĩnh vực gồm: Khoa học xã hội và hành vi; Toán - Tin và hệ thống nhúng; Vật lý và kỹ thuật; Hóa sinh và môi trường. Các dự án được học sinh và nhà trường đầu tư nghiêm túc, có cơ sở khoa học, xây dựng bài bản, bám sát thực tiễn địa phương như phát triển nông sản, dược liệu, các vấn đề tâm lý học đường, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập.

Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Công tác nghiên cứu khoa học và tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học có tác dụng tích cực đến việc đổi mới phương pháp dạy và học trong nhà trường. Qua đó, góp phần tích cực thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông, định hướng phát triển năng lực của người học, đồng thời, tăng cường nhận thức và năng lực tiếp cận với công nghệ cho thế hệ trẻ.

Cuộc thi Robotics lần đầu tiên được Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Trường THPT Chuyên Sơn La vừa qua đã tạo ra sân chơi mới, giúp học sinh tiếp cận với lập trình và điều khiển tự động hóa. Những màn tranh tài điều khiển robot tự động hóa của 36 đội tuyển đến từ 33 trường THCS và THPT diễn ra vô cùng hào hứng, kịch tính và khép lại với 36 giải thưởng được trao, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong phong trào học tập.

Em Nguyễn Hoàng Minh Anh, Đội trưởng đội thi Robotics Trường THPT Chuyên Sơn La, nói: Cuộc thi Robotics thực sự là một trải nghiệm mới mẻ và đầy thử thách đối với chúng em. Để robot có thể hoạt động chính xác trên sa bàn, cả đội đã phải luyện tập rất nhiều, vận dụng các kiến thức về vật lý, toán học và đặc biệt là tự học thêm về lập trình, tự động hóa. Cuộc thi giúp chúng em hiểu rằng, khoa học không khô khan mà rất thú vị, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh thần đồng đội.

Từ những sân chơi trí tuệ bổ ích, niềm đam mê khoa học công nghệ của học sinh Sơn La đang từng ngày được ươm mầm và khơi dậy mạnh mẽ. Những mô hình, dự án bám sát thực tiễn chính là minh chứng sinh động cho việc đưa kiến thức từ trang sách vào đời sống. Qua đó, giúp các em thêm yêu thích nghiên cứu và tìm thấy niềm vui, sự hứng khởi trong mỗi ngày đến trường.