Tỉnh Sơn La hiện có 825 HTX nông nghiệp, 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, gần 3.900 ha áp dụng tưới tiết kiệm, trên 31.600 ha đạt chuẩn VietGAP và hữu cơ; cấp được 218 mã số vùng trồng và đưa 2.466 sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Kết quả khảo sát 121 HTX tại 5 tỉnh Trung du và miền núi Bắc Bộ cho thấy Sơn La dẫn đầu toàn vùng, với 86,1% HTX tham gia khảo sát có ứng dụng công nghệ cao và 88,9% thực hiện chuyển đổi số.

Dù vậy, phần lớn các HTX mới chỉ ứng dụng công nghệ vào khâu tiêu thụ: trên 88% HTX bán hàng trực tuyến và 73,5% dán tem mã QR truy xuất nguồn gốc. Trái lại, khâu quản lý và sản xuất vẫn còn nhiều hạn chế: chỉ 10,8% HTX ghi nhật ký sản xuất điện tử, dưới 3% ứng dụng thiết bị giám sát tự động và cảm biến độ ẩm; toàn tỉnh mới có chưa đầy 7% HTX ký được hợp đồng bao tiêu ổn định với doanh nghiệp.

Tại hội thảo, các tham luận tập trung phân tích 6 điểm nghẽn chủ yếu, gồm: vốn, nhân lực, hạ tầng, công nghệ, quản trị và thị trường. Các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm như: nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ cao phù hợp với lợi thế địa phương; nâng cao năng lực quản trị dữ liệu; lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tăng cường liên kết giữa ba bên: hợp tác xã, doanh nghiệp và nhà khoa học.

Giai đoạn 2026-2030, hội thảo thống nhất định hướng chuyển từ tư duy “hỗ trợ dàn trải” sang “kiến tạo có chọn lọc”, lấy thu nhập thực tế của thành viên làm thước đo hiệu quả hoạt động. Trọng tâm là lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện canh tác trên đất dốc và chế biến sâu; đầu tư hệ thống kho lạnh, cơ sở sơ chế dùng chung; triển khai mã QR truy xuất nguồn gốc gắn với nhật ký canh tác điện tử; chuẩn hóa hợp đồng liên kết chuỗi giá trị; đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số theo phương thức “cầm tay chỉ việc” cho người lao động và đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, tạo nền tảng để các HTX nâng cao hiệu quả hoạt động, phát triển ổn định và bền vững.