Chúng tôi đến xã Chiềng Ân, một trong những xã có số học sinh bỏ học, đi học không chuyên cần nhiều nhất huyện. Thầy giáo Nguyễn Ngọc Đam, Hiệu trưởng Trường tiểu học - THCS Chiềng Ân, cho biết: Trường có 799 học sinh; trong đó học sinh người dân tộc Mông chiếm đến 95%, số học sinh bỏ học, đi học không chuyên cần tập trung ở khối THCS. Từ đầu năm học đến nay, có 5 học sinh không ra lớp; trong đó có 3 học sinh tảo hôn, 1 học sinh ở nhà phụ giúp bố mẹ, 1 học sinh cùng bố mẹ đi làm ăn xa. Ngoài ra, ngày nào các lớp khối THCS cũng có học sinh nghỉ học, khi giáo viên vận động thì các em đi học trở lại, nhưng học được mấy hôm lại nghỉ.

Tìm hiểu thêm tại Trường phổ thông dân tộc bán trú THCS Chiềng Công, thầy giáo Nguyễn Chí Dũng, Hiệu trưởng, chia sẻ: Từ đầu năm học đến nay đã có 3 em nghỉ học tảo hôn; còn lại tình trạng đi học không chuyên cần là thường xuyên. Mặc dù chính quyền địa phương, nhà trường, ban quản lý bản đã đến tận nhà tuyên truyền, vận động học sinh trở lại lớp, song kết quả không được như mong muốn. Hiện nay, vào đầu tuần có trên 80% học sinh đến lớp, nhưng đến thứ 6, thứ 7 chỉ còn trên 50%. Các em không đến lớp thường xuyên nên việc tiếp thu kiến thức kém, dẫn đến chất lượng giáo dục không cao.

Còn tại Trường THCS Chiềng Lao, 3 năm trở lại đây, năm nào trường cũng có học sinh bỏ học. Năm học 2022-2023, có 22 em học sinh bỏ học, năm học này có 16 em học sinh bỏ học đi làm thuê ngoài tỉnh. Trước khi vào năm học mới, trường cũng phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã đến tuyên truyền vận động, nhưng khi đến tuyên truyền cũng không có ai ở nhà, các em đều đi làm ăn xa cùng bố mẹ, người thân.

Tình trạng học sinh bỏ học, đi học không chuyên cần tập trung nhiều nhất ở cấp THCS thuộc các xã Chiềng Ân, Chiềng Công, Chiềng Lao, Mường Bú, Chiềng Hoa, Tạ Bú. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bỏ học, đi học không chuyên cần là do nạn tảo hôn, lười học; hoàn cảnh gia đình khó khăn, các em phải phụ giúp gia đình sản xuất, đi lao động ngoài tỉnh, hoặc bố mẹ các em đi làm ăn xa, không có người quản lý, nhận thức về việc học của phụ huynh còn thấp... Theo thống kê, năm học 2023-2024, Mường La có 44 trường học, với gần 30.000 học sinh các bậc học, nhưng từ đầu năm học đến nay, đã có 136 học sinh bỏ học và học sinh đi học không chuyên cần.

Ông Nguyễn Văn Cường, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, cho biết: Hằng năm, ngay trong dịp nghỉ hè, phòng phối hợp với các xã có tỷ lệ học sinh bỏ học và đi học không chuyên cần cao đến tuyên truyền, vận động phụ huynh tạo điều kiện cho con em trở lại trường lớp. Chỉ đạo các trường thực hiện tập trung duy trì sĩ số; chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm bám sát lớp, nắm bắt kịp thời tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của những học sinh có nguy cơ bỏ học cao, phối hợp với gia đình giúp các em yên tâm học tập, không để số học sinh bỏ học của trường tăng thêm. Đặc biệt, thực hiện đầy đủ chính sách đối với học sinh đồng bào dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn; tham mưu cho huyện đầu tư cơ sở vật chất, trường, lớp học, nhà ở bán trú cho học sinh, hệ thống sân chơi, bãi tập, dụng cụ TDTT, chăm sóc sức khỏe học sinh.

Mặc dù chính quyền địa phương và nhà trường đã nỗ lực vận động, tích cực triển khai nhiều biện pháp để vận động học sinh trở lại lớp; tuy nhiên, tình trạng học sinh bỏ học, đi học không chuyên cần vẫn đang là bài toán khó đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo, cũng như các trường học trên địa bàn huyện Mường La.

Cùng với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền các cấp, các cơ quan chức năng, tổ chức đoàn thể, thì việc nhận thức, vai trò của phụ huynh trong quản lý, quan tâm, định hướng đối với việc học của con em mình, cũng cần được nâng cao. Có như vậy, mới hạn chế được tình trạng học sinh bỏ học, đi học không chuyên cần trên địa bàn như hiện nay.