Trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 có 2 tiêu chí thuộc lĩnh vực giáo dục, gồm: Tiêu chí số 5 về trường học và tiêu chí số 14 về giáo dục. Theo đó, xã đạt tiêu chí số 5 khi có 70% trở lên số trường có cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đạt chuẩn quốc gia; đạt tiêu chí số 14 khi hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học và THCS mức độ 2 trở lên, xóa mù chữ mức độ 2, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được tiếp tục học THPT đạt 70% trở lên.

Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Trong giai đoạn 2020-2025, Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, gắn với kiểm định chất lượng hằng năm. Đồng thời, hướng dẫn các cơ sở giáo dục, phối hợp với chính quyền địa phương và trung tâm học tập cộng đồng duy trì, nâng cao chất lượng phổ cập, xóa mù chữ. Qua rà soát, đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 32/75 xã đạt tiêu chí số 5 (bằng 48%); 56/75 xã đạt tiêu chí số 14 (bằng 84%).

Triển khai tiêu chí số 5, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp rà soát, quy hoạch mạng lưới, ưu tiên đầu tư cho địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời gắn việc xây dựng trường chuẩn với công tác kiểm định chất lượng giáo dục. Nhờ vậy, số lượng trường chuẩn tăng đều qua từng năm. Nếu như năm 2020, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia mới đạt 47% thì đến hết năm 2025 đã tăng lên 74,5%, tương ứng 443/594 trường; tỷ lệ phòng học kiên cố, bán kiên cố đạt 96%. Còn đối với tiêu chí số 14, đến nay, toàn tỉnh có 100% xã, phường đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi, đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học, THCS và xóa mù chữ; tỷ lệ người từ 15-60 tuổi biết chữ đạt gần 97%; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS học tiếp THPT, bổ túc và trung cấp đạt trên 95%.

Tại xã Tô Múa, hiện có 5/6 trường học đạt chuẩn quốc gia. Hằng năm, tỷ lệ huy động học sinh mẫu giáo 5 tuổi và tiểu học đến trường đạt 100%; cấp THCS đạt trên 95%. Ông Hà Văn Thuần, Phó Chủ tịch UBND xã, thông tin: Để hoàn thành các tiêu chí về giáo dục, xã chỉ đạo các trường học triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học; duy trì tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đến trường. Đồng thời, tổ chức rà soát, đánh giá thực trạng cơ sở vật chất trường, lớp học; xây dựng kế hoạch phân bổ kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đảm bảo đúng trọng tâm, trọng điểm. Đến nay, xã đã đạt 11/19 tiêu chí nông thôn mới, trong đó có tiêu chí số 5 và số 14.

Giai đoạn 2026-2030, theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới ban hành tại Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025, gồm 10 tiêu chí, 47 chỉ tiêu. Trong đó, lĩnh vực giáo dục và đào tạo được tích hợp trong tiêu chí số 4 (đào tạo nguồn nhân lực nông thôn) và tiêu chí số 5 (văn hóa, giáo dục, y tế). Để thực hiện hiệu quả các tiêu chí này, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh tập trung triển khai các giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục; huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và xây dựng trường chuẩn quốc gia; tăng cường đào tạo nghề chất lượng cao gắn với nhu cầu thực tế, phấn đấu mỗi năm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 15.000 - 17.000 lao động nông thôn; hướng tới xây dựng lực lượng lao động nông thôn thông minh, thích ứng với kinh tế số và phát triển bền vững.

Với những giải pháp đã đề ra, các tiêu chí thuộc lĩnh vực giáo dục sẽ tiếp tục được tỉnh ta triển khai thực hiện đồng bộ và quyết liệt, đóng góp vào sự phát triển bền vững, từng bước thay đổi diện mạo nông thôn ngày càng phát triển, văn minh.