Với chị Thủy, thuyết minh không đơn thuần là ghi nhớ tư liệu rồi truyền đạt lại. Mỗi đoàn khách có độ tuổi, nghề nghiệp, sự quan tâm khác nhau, đòi hỏi người thuyết minh phải lựa chọn cách kể phù hợp. Vì vậy, trước mỗi đoàn khách, chị luôn tìm hiểu đối tượng để điều chỉnh nội dung, cách diễn đạt, giúp những câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi, dễ hiểu và giàu cảm xúc.

Hơn 6 năm qua, chị Thủy đã trực tiếp thuyết minh cho gần 4.000 đoàn, với trên 60.000 lượt khách. Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn lần chị đứng trước những phòng giam, bức tường đá, cây đào Tô Hiệu để kể về cuộc sống, tinh thần đấu tranh kiên trung, bất khuất của những chiến sĩ cộng sản từng bị thực dân Pháp giam cầm tại Nhà tù Sơn La. Chị Thủy chia sẻ: Điều tôi luôn mong mỏi không phải là du khách nhớ được bao nhiêu con số hay mốc thời gian, mà là sau chuyến tham quan, họ hiểu hơn về sự hy sinh của các thế hệ cha anh, thêm yêu lịch sử dân tộc và biết trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay.

Để mỗi bài thuyết minh có sức hấp dẫn, ngoài nghiên cứu tài liệu chính thống, chị Thủy dành nhiều thời gian đọc hồi ký, tìm hiểu câu chuyện của các nhân chứng và những tư liệu mới được bổ sung. Những chi tiết đời thường được chị chắt lọc, đưa vào bài thuyết minh phù hợp, giúp nhân vật và sự kiện lịch sử trở nên chân thực, gần gũi hơn.

Đặc biệt, với các đoàn học sinh, chị chú trọng lựa chọn cách kể sinh động, dễ nhớ. Từ những câu chuyện về cuộc sống trong lao tù, sự hy sinh và tinh thần kiên trung của các chiến sĩ cách mạng, đã giúp các em hiểu rằng lịch sử không phải những con số, sự kiện khô cứng mà là câu chuyện về những con người đã sống, chiến đấu và hy sinh cho độc lập, tự do của dân tộc.

Cùng với làm tốt công tác chuyên môn, chị Thủy còn tích cực nghiên cứu, đề xuất các sáng kiến nâng cao hiệu quả giáo dục công chúng và phát huy giá trị di sản. Năm 2024, chị nghiên cứu, ứng dụng thành công sáng kiến đẩy mạnh công tác giáo dục công chúng tại Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La. Năm 2025, chị là đồng tác giả sáng kiến đa dạng hóa các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái.

Đồng chí Phạm Văn Tuấn, Trưởng phòng Bảo tồn, Bảo tàng, Trung tâm Văn hóa, Thể thao tỉnh Sơn La, nhận xét: Đồng chí Vũ Thu Thủy luôn chủ động nghiên cứu tài liệu, nâng cao trình độ chuyên môn và không ngừng đổi mới phương pháp tuyên truyền, giáo dục phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đồng chí nhiều năm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được du khách yêu mến, đánh giá cao.

Ghi nhận những nỗ lực và đóng góp trong công tác thuyết minh, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, chị Vũ Thu Thủy được Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La tặng Bằng khen hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong hai năm 2024-2025.

Với chị Thủy, sự quan tâm lắng nghe của du khách, những câu hỏi tìm hiểu lịch sử của các em học sinh hay những lời cảm ơn chân tình sau mỗi chuyến tham quan... cũng luôn là động lực để chị tiếp tục học hỏi, làm mới từng bài thuyết minh, góp phần để những câu chuyện về Nhà tù Sơn La không chỉ được lưu giữ trong hiện vật, tư liệu, mà tiếp tục được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Giữa những bức tường đá nhuốm màu thời gian, cây đào Tô Hiệu vẫn xanh qua năm tháng. Và mỗi ngày, với tình yêu và đam mê với nghề, chị Vũ Thu Thủy vẫn bền bỉ làm công việc của một người “truyền lửa”, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và bồi đắp niềm tự hào về truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay.