Góp sức xây dựng quê hương

Từ xã Mường Hung, huyện Sông Mã, theo con đường đất dài hơn 12 km đang được giải phóng mặt bằng để đổ bê tông, chúng tôi đến bản biên giới Huổi Bua. Đón chúng tôi là ông Sộng Páo Ly, người có uy tín ở bản, ông Ly nói: Được Nhà nước đầu tư đường bê tông, bà con phấn khởi lắm. Tôi đã cùng ban quản lý bản tuyên truyền, vận động 25 hộ gia đình hiến 550 m² đất nông nghiệp, phá bỏ trên 300 cây ăn quả, 35 m tường rào để mở rộng đường giao thông.

Bản Huổi Bua có 60 hộ, 100% là đồng bào dân tộc Mông; bản nằm sát đường biên giới, giáp bản Huổi Sai, huyện Mường Ét, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào. Đời sống vật chất khó khăn, hiểu biết của nhân dân còn nhiều hạn chế nên dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng, lôi kéo tham gia tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, vận chuyển ma túy qua biên giới.

Năm 2010, ông Sộng Páo Ly được bà con tín nhiệm bầu làm trưởng bản, người có uy tín. Để nhân dân trong bản nắm được quy chế biên giới, tranh thủ khi bà con đi nương về, hay sau bữa cơm tối, ông Ly lại đến từng gia đình trò chuyện, tuyên truyền, giảng giải cặn kẽ từng nội dung của quy định khu vực biên giới. Hằng năm, ông Ly cùng phối hợp với Đồn Biên phòng Mường Cai, chính quyền xã Mường Hung vận động các hộ dân ở bản không di cư tự do; cung cấp nhiều nguồn tin cho Đồn Biên phòng Mường Cai liên quan đến tình hình an ninh trật tự khu vực biên giới; tự nguyện giao nộp vũ khí tự chế, vật liệu nổ, giúp nhân dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.

Với những cố gắng nỗ lực của bản thân, ông Ly được tặng nhiều bằng khen, giấy khen về thành tích phát triển kinh tế xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc thiểu số; củng cố và tăng cường mối quan hệ truyền thống, tình đoàn kết và sự hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt Nam - Lào; xây dựng và phát triển huyện Sông Mã; thực hiện tốt cam kết “5 có, 5 không” trong đồng bào dân tộc Mông.

Tiếp tục câu chuyện về những người có uy tín ở Sông Mã, chúng tôi đến bản Là, xã Chiềng Khương, hỏi về ông Cà Văn Mai, người có uy tín ở bản, ai cũng đều biết. Bởi ông luôn tích cực tham gia các phong trào, hoạt động của bản, tiêu biểu trong phát triển kinh tế; tuyên truyền vận động người dân chuyển đổi trồng cây ăn quả, phát triển chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa.

Dẫn chúng tôi tham quan mô hình kinh tế tổng hợp vườn, ao, chuồng, ông Mai cho biết: Muốn vận động được bà con hiểu và tin, bản thân phải gương mẫu làm trước, mọi người thấy hiệu quả rồi sẽ học tập làm theo. Những năm qua, tôi mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phát triển kinh tế. Hiện nay, gia đình tôi có 1 ha nhãn chín sớm, sang tháng sẽ cho thu hoạch, với giá trung bình từ 35-40 nghìn đồng/kg; nhãn được mùa, dự tính 1 ha đạt hơn 11 tấn quả, bán được 300 triệu. Ngoài ra, tôi còn trồng hơn 2 ha nhãn chính vụ; nuôi 7 con bò, 5 con lợn nái, 300 con gà, mỗi năm trừ chi phí thu lãi hơn 700 triệu đồng.

Không chỉ làm giàu cho bản thân, ông Mai còn vận động, hướng dẫn bà con tích cực lao động sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng các kỹ thuật hiện đại vào sản xuất. Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, ông Mai và gia đình đóng góp 5 triệu đồng; hiến 103 m² đất vườn nhãn mở rộng đường giao thông nông thôn, xây dựng nhà văn hóa bản, công trình thủy lợi. Nhờ vậy, bản Là đạt chuẩn nông thôn mới năm 2015, góp phần đưa xã Chiềng Khương đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2017.  

Phát huy vai trò người có uy tín

Hiện nay, huyện Sông Mã có 306 người có uy tín, gồm: Già làng, bí thư chi bộ, trưởng bản, cán bộ nghỉ hưu, người sản xuất, kinh doanh giỏi... được người dân trong cộng đồng tín nhiệm. Hằng năm, căn cứ văn bản hướng dẫn của cấp trên, UBND huyện giao Phòng Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với UBND các xã, thị trấn rà soát, bầu bổ sung người có uy tín gửi Sở Dân tộc và Tôn giáo trình UBND tỉnh phê duyệt để triển khai thực hiện các chế độ, chính sách đối với người có uy tín theo quy định. Đồng thời, ban hành văn bản đôn đốc các xã, thị trấn phổ biến cung cấp thông tin, tập huấn bồi dưỡng kiến thức và thực hiện các chính sách cho người có uy tín, thường xuyên quan tâm thăm hỏi, nắm tình hình đời sống của người có uy tín trên địa bàn huyện.

Từ năm 2024 đến nay, huyện Sông Mã tổ chức 2 hội nghị phổ biến cung cấp thông tin cho 236 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; tổ chức cho 65 người có uy tín đi học tập kinh nghiệm một số mô hình phát triển kinh tế tiêu biểu tại các huyện: Mai Sơn, Phù Yên và Thành phố. Phổ biến cập nhất kiến thức pháp luật cho 100% người có uy tín và cấp phát gần 600 cuốn sách, báo đến người có uy tín.

Ông Lò Văn Tiến, Trưởng Phòng Dân tộc và Tôn giáo huyện Sông Mã, khẳng định: Những người có uy tín trên địa bàn huyện đóng vai trò then chốt trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; giúp giải quyết các mâu thuẫn, vấn đề phát sinh trong cộng đồng, góp phần duy trì ổn định, phát triển bền vững; giữ gìn, truyền bá các giá trị văn hóa, phong tục tập quán địa phương trong thời kỳ hội nhập, phát triển, là cầu nối giữa chính quyền và người dân. 

Mỗi người có uy tín của huyện Sông Mã có mức độ đóng góp và ảnh hưởng khác nhau trong cộng đồng, nhưng ở họ đều có một điểm chung là sự gương mẫu, tận tuỵ, nhiệt tình “nói dân tin, làm dân theo”. Họ là những hạt nhân quan trọng vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững nơi biên cương Tổ quốc.