Nằm dưới chân đèo Pha Đin, vùng chè ở đây đã trải qua nhiều thăng trầm. Có thời điểm, những đồi chè ở xã Bình Thuận đứng trước nguy cơ bị thu hẹp khi giá chè nguyên liệu liên tục biến động, đầu ra thiếu ổn định. Không ít hộ dân tính chuyện chuyển sang cây trồng khác vì thu nhập từ cây chè không đủ trang trải cuộc sống. Từ suy nghĩ ấy, năm 2013, bà Bình cùng 9 hộ dân thành lập HTX Sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận với mục tiêu tạo đầu ra ổn định cho chè búp tươi.

Những ngày đầu hoạt động, HTX chủ yếu thu mua nguyên liệu của người dân để sơ chế và cung cấp cho các cơ sở chế biến, đã góp phần giải quyết đầu ra cho các hộ trồng chè. Mô hình này chủ yếu tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu, còn người trồng chè vẫn phụ thuộc nhiều vào biến động của thị trường. Thực tế đó khiến bà Bình nhận ra rằng muốn cây chè phát triển bền vững, phải tạo dựng được thương hiệu riêng, kiểm soát chất lượng ngay từ vùng nguyên liệu và đưa sản phẩm trực tiếp đến người tiêu dùng.

Năm 2018, sau khi đi học tập kinh nghiệm về sản xuất, chế biến và xây dựng thương hiệu chè tại tỉnh Thái Nguyên, bà Bình cùng các thành viên HTX tập trung phát triển vùng nguyên liệu với hai giống chè chủ lực là Shan Tuyết và Kim Tuyên; hướng dẫn các hộ liên kết áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, thống nhất từ khâu chăm sóc, thu hái đến chế biến. Cùng với đó, HTX đầu tư hoàn thiện dây chuyền chế biến, cải tiến bao bì, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bà Nguyễn Thị Bình chia sẻ: Xây dựng thương hiệu là cả một quá trình lâu dài, trong đó chất lượng sản phẩm giữ vai trò quyết định. Vì vậy, HTX thường xuyên cử cán bộ kỹ thuật hướng dẫn các hộ liên kết chăm sóc theo đúng quy trình, kiểm tra vùng nguyên liệu, đồng thời duy trì việc giám sát chất lượng ở từng công đoạn sản xuất để mỗi sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều đáp ứng yêu cầu về chất lượng.

Những nỗ lực của bà Bình và thành viên HTX đã mang lại kết quả. Năm 2019, thương hiệu chè Trọng Nguyên chính thức ra mắt thị trường và được UBND tỉnh công nhận đạt OCOP 4 sao. Cùng năm, sản phẩm được Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trao danh hiệu “Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam”. Đến năm 2021, chè Trọng Nguyên tiếp tục được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, tạo thêm động lực để HTX mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Từ 10 thành viên ban đầu, đến nay, HTX Sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận đã có 26 thành viên, liên kết thu mua, bao tiêu sản phẩm cho hơn 400 hộ dân với gần 500 ha chè tại các xã Bình Thuận, Mường É và một số xã thuộc khu vực Quỳnh Nhai. Mỗi năm, HTX thu mua khoảng 2.500 tấn chè búp tươi, chế biến từ 400-500 tấn chè thành phẩm. Dây chuyền chế biến chè của HTX có công suất khoảng 20 tấn nguyên liệu mỗi ngày, đáp ứng nhu cầu thu mua trong vụ thu hoạch, giúp người dân yên tâm sản xuất. Sản phẩm chè Trọng Nguyên hiện được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố như Hà Nội, Thái Nguyên, Phú Thọ và xuất khẩu sang thị trường Đài Loan thông qua các doanh nghiệp đối tác.

Bà Cà Thị Ngọc, Quyền Chủ tịch UBND xã Bình Thuận, cho biết: Việc xây dựng thương hiệu đã tạo động lực để người dân thay đổi phương thức sản xuất. Giá trị chè thành phẩm được nâng lên, đầu ra ổn định hơn, góp phần cải thiện thu nhập và tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương. Đây là mô hình kinh tế tập thể hoạt động hiệu quả, góp phần hình thành vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm, tạo đầu ra bền vững cho người trồng chè.

Hơn một thập kỷ nỗ lực của người phụ nữ dám nghĩ, dám làm để chèo lái con thuyền, đưa HTX Sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận phát triển với những sản phẩm mang thương hiệu Trọng Nguyên ngày càng được thị trường biết đến, mang lại thu nhập ổn định cho người trồng chè, góp phần thúc đẩy nông nghiệp của địa phương phát triển bền vững.