Vướng rào cản, doanh nghiệp chưa thể bứt phá

Theo Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), tính đến tháng 10/2025, Việt Nam có khoảng 75.000 doanh nghiệp công nghệ số; 92% doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng công nghệ số và hơn 50% duy trì sử dụng sau giai đoạn thử nghiệm. Nhiều doanh nghiệp Việt chủ động đầu tư vào AI, điện toán đám mây, blockchain và tự động hóa, qua đó nâng cao năng lực công nghệ, cải thiện hiệu quả hoạt động và mở rộng cơ hội kinh doanh. Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi số vẫn chưa đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp, ngành nghề, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khăn, chưa tiếp cận các giải pháp phù hợp để bứt phá.

Là công ty công nghệ thông tin, Công ty cổ phần Misa đã đồng hành cùng các doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ tại Việt Nam đón đầu xu thế công nghệ, nắm bắt cơ hội, phát triển các sản phẩm, dịch vụ chuyển đổi số tích hợp AI toàn diện nhằm hỗ trợ tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam. Doanh nghiệp cũng triển khai nền tảng AI Agent tạo trợ lý theo từng lĩnh vực, tự động hóa công việc, nâng cao năng suất…

Qua thực tiễn triển khai chuyển đổi số cho hơn 350.000 doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực, bà Phạm Thị Tuyến, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Giải pháp doanh nghiệp Misa nhận định, vướng mắc lớn nhất trong chuyển đổi số hiện nay là doanh nghiệp sử dụng nhiều giải pháp rời rạc dẫn đến dữ liệu phân mảnh; một số giải pháp chỉ phù hợp theo từng giai đoạn cho nên khi thay thế khó kế thừa dữ liệu. Ngoài ra, chi phí cao khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp và nhiều doanh nghiệp khó vay vốn do thiếu tài sản bảo đảm hoặc chưa đáp ứng yêu cầu dữ liệu tài chính.

Vướng mắc lớn nhất trong chuyển đổi số hiện nay là doanh nghiệp sử dụng nhiều giải pháp rời rạc dẫn đến dữ liệu phân mảnh; một số giải pháp chỉ phù hợp theo từng giai đoạn cho nên khi thay thế khó kế thừa dữ liệu. Ngoài ra, chi phí cao khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp và nhiều doanh nghiệp khó vay vốn do thiếu tài sản bảo đảm hoặc chưa đáp ứng yêu cầu dữ liệu tài chính.

Bà Phạm Thị Tuyến,

Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Giải pháp doanh nghiệp Misa

Thực tế chứng minh, chuyển đổi số đang quyết định khả năng tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mặc dù Chính phủ đã ban hành Chương trình Chuyển đổi số quốc gia với mục tiêu kinh tế số đạt 20% GDP vào năm 2025, 30% vào năm 2030, thực tế cho thấy mức độ chuyển đổi số của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế.

Khảo sát toàn quốc do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam và Vụ Kinh tế và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện từ ngày 15/5 đến 9/6/2025 cho thấy: 69% doanh nghiệp mới dừng ở mức ứng dụng cơ bản như email, phần mềm kế toán; 16% triển khai công nghệ ERP, CRM, IoT ở mức trung bình; 10% đã số hóa toàn diện và tích hợp AI, 5% chưa bắt đầu. Kết quả này phản ánh phần lớn doanh nghiệp mới ở giai đoạn tiếp cận công cụ, tỷ lệ ứng dụng hệ thống tích hợp, khai thác dữ liệu và công nghệ tiên tiến vẫn thấp, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn để thúc đẩy chuyển đổi số thực chất.

Theo bà Mai Thị Thanh Oanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cốc Cốc, khó khăn lớn nhất với các đơn vị nghiên cứu trong nước có lẽ vẫn là nguồn lực, cả về tài chính, nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái hỗ trợ. Việc phát triển và vận hành các sản phẩm công nghệ cốt lõi đòi hỏi đầu tư dài hạn, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng đủ “sức bền” để theo đuổi đến cùng.

Hình thành hệ sinh thái, thúc đẩy chuyển đổi số

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định chuyển đổi số quốc gia là một trong ba đột phá quan trọng. Từ định hướng đó, chuyển đổi số không chỉ là xu thế công nghệ mà đã trở thành điều kiện sống còn giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên kinh tế số.

Để thúc đẩy chuyển đổi số phát triển trong doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, cơ quan này sẽ xây dựng Đề án chuyển đổi số cho doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Đề án đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng trong các ngành, lĩnh vực, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, hướng tới giúp doanh nghiệp chuyển đổi số thực chất, hiệu quả, phấn đấu tăng tối thiểu 15% năng suất lao động tại các quy trình được số hóa.

Để doanh nghiệp bứt phá trong kỷ nguyên số, đại diện lãnh đạo nhiều doanh nghiệp cho rằng, Nhà nước và các bộ, ngành cần có thêm chính sách thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi số, ứng dụng AI để gia tăng năng suất bắt kịp xu hướng mới. Ngoài ra, các cơ quan hỗ trợ thúc đẩy truyền thông tạo động lực để các nền tảng Make in Vietnam đóng góp mạnh mẽ hơn cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Chẳng hạn, nhằm đẩy nhanh chuyển đổi số, Misa đang tập trung triển khai mạnh mẽ hướng tiếp cận Agentic AI, cụ thể là Agentic Enterprise - doanh nghiệp tự vận hành 24/7 xây dựng các giải pháp có khả năng tự động thực hiện tác vụ, đưa ra gợi ý thông minh và hỗ trợ người dùng ra quyết định nhanh chóng.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa cần chuyển đổi số từng bước phù hợp với năng lực, ưu tiên số hóa các nghiệp vụ cốt lõi, xây dựng lộ trình với KPI rõ ràng, đồng thời đầu tư đào tạo kỹ năng số, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ Chính phủ và đối tác công nghệ. Cơ quan quản lý sớm hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin; phát triển Quỹ hỗ trợ chuyển đổi số quốc gia với các gói vay ưu đãi; đồng thời đẩy mạnh đào tạo nhân lực số và xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ cùng bộ tiêu chuẩn dịch vụ số.

Khi Nhà nước đồng hành, doanh nghiệp chủ động và hệ sinh thái công nghệ phát triển, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực quan trọng nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và tính bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số.