Cùng cán bộ Hội Cựu chiến binh (CCB) xã Quỳnh Nhai đến thăm gia đình ông Lò Văn Thức, tiểu khu 3, thân nhân liệt sĩ Lò Văn Púng, chúng tôi xúc động khi nhìn ông lật giở tấm Huân chương kháng chiến, bản khai hoạt động cách mạng và tờ giấy báo tử đã ngả màu theo năm tháng. Trên những kỷ vật ấy là thông tin về tên, đơn vị, ngày hy sinh và địa danh chiến đấu của liệt sĩ Lò Văn Púng. Đối với gia đình ông Thức, đó là niềm hy vọng rất lớn để đưa hài cốt liệt sĩ trở về. Ông Lò Văn Thức chia sẻ: Anh trai tôi sinh năm 1950, nhập ngũ từ tháng 1/1967 và hy sinh tháng 12/1972 tại chiến trường Lào. Hơn 50 năm qua, chưa khi nào gia đình thôi mong mỏi một ngày được đón hài cốt anh về yên nghỉ tại quê nhà. Gia đình đã chủ động cung cấp thông tin, tư liệu và tham gia lấy mẫu sinh phẩm ADN phục vụ công tác xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ.

Ông Điêu Chính Tiếp, cán bộ Hội CCB xã Quỳnh Nhai, cho biết: Không chỉ có gia đình ông Thức, nhiều gia đình khác luôn mong muốn tìm thấy hài cốt liệt sĩ là người thân đã hy sinh tại các chiến trường. Cả xã hiện có 142 mộ liệt sĩ; trong đó 27 phần mộ có thông tin, 27 mộ thiếu một phần thông tin và 88 mộ chưa xác định được danh tính. Cùng với tuyên truyền, hướng dẫn các hộ đưa thân nhân đi lấy mẫu giám định ADN, Hội còn vận động các hội viên CCB từng chiến đấu ở các chiến trường cung cấp thông tin, kỷ vật, nơi chôn cất ban đầu hoặc khu vực nghi có mộ liệt sĩ và các tài liệu liên quan để phục vụ công tác xác minh.

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Hội CCB tỉnh đã chủ động phối hợp tổ chức các hội nghị rà soát, hội thảo hồ sơ trận đánh trọng điểm; lập danh sách các nhân chứng lịch sử; thành lập “mạng lưới nhân chứng sống” tại cơ sở. Đồng thời, chỉ đạo các cấp Hội tuyên truyền, vận động hội viên và nhân dân cung cấp thông tin về các phần mộ tập thể, các khu vực diễn ra trận đánh ác liệt. Từ đầu năm đến nay, các CCB là thành viên Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Sơn La đã tiếp nhận 8 hồ sơ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, đã hỗ trợ tìm kiếm, xác định đúng danh tính 7 liệt sĩ, hoàn chỉnh hồ sơ 2 hài cốt và hỗ trợ kinh phí đón 1 hài cốt liệt sĩ về quê an táng. Cùng các lực lượng chức năng hoàn thành khai quật, lấy mẫu 579/579 mộ liệt sĩ trong toàn tỉnh, trong đó có 346 mẫu đủ điều kiện giám định ADN (đạt tỷ lệ 60%).

Đại tá Hoàng Mạnh Long, Chủ tịch Hội CCB tỉnh, khẳng định: Chiến dịch 500 ngày đêm là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Ban Thường vụ Hội đã gửi thư ngỏ kêu gọi toàn thể cán bộ, hội viên và nhân dân tích cực cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nơi an táng để chiến dịch đạt kết quả cao nhất.

Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là một cuộc đoàn tụ thiêng liêng sau hàng chục năm xa cách. Mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình vơi đi nỗi mòn mỏi ngóng trông. Với vai trò là cầu nối, Hội CCB tỉnh sẽ tiếp tục chung tay, góp sức thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, chiến dịch mang ý nghĩa nhân văn cao cả, đưa hài cốt các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, người thân, làm tròn vẹn hơn nghĩa tình hậu phương quân đội.