Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, Công an tỉnh Sơn La chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo; phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát hồ sơ liệt sĩ, xác minh thân nhân theo dòng mẹ đủ điều kiện lấy mẫu ADN, đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ ý nghĩa của chương trình.

Lực lượng công an các xã, phường đã chủ động tham mưu UBND cùng cấp thành lập các tổ công tác, tổ chức rà soát, xác minh, khảo sát, thu thập thông tin về liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ theo hướng dẫn; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để thân nhân liệt sĩ nắm rõ ý nghĩa, mục đích của việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN, tạo sự đồng thuận và tự nguyện tham gia cung cấp mẫu sinh phẩm, phối hợp với lực lượng chức năng hoàn thành quy trình thu nhận. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, nhiều thân nhân liệt sĩ đã chủ động liên hệ với lực lượng Công an cơ sở để đăng ký tham gia ngay khi đợt cao điểm được triển khai.

Qua rà soát, toàn tỉnh có 3.132 liệt sĩ, trong đó 2.363 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ hoặc phần mộ không còn hài cốt. Lực lượng Công an đã cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống, xác định 2.406 thân nhân theo dòng mẹ thuộc diện thu nhận mẫu ADN. Đến trước khi bước vào cao điểm, đã có 2.004 trường hợp đồng ý tham gia thu nhận mẫu ADN.

Bảo đảm tiến độ hoàn thành trong thời gian ngắn, từ ngày 19 đến 23/7, Công an tỉnh thành lập 3 tổ công tác cấp tỉnh, gồm cán bộ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, cán bộ y tế và đơn vị thu nhận mẫu trực tiếp xuống cơ sở thực hiện nhiệm vụ. Việc thu nhận mẫu tổ chức tập trung tại 12 xã, phường là trung tâm các huyện, thành phố trước đây, riêng khu vực thành phố Sơn La cũ bố trí thêm điểm thu nhận tại phường Chiềng An, tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ tham gia.

Các tổ công tác triển khai theo phương thức “cuốn chiếu”, hoàn thành việc thu nhận tại địa bàn này sẽ tiếp tục di chuyển đến địa bàn khác theo lịch trình đã xây dựng; đồng thời, chủ động điều chỉnh thời gian phù hợp với tình hình thực tế. Đối với những trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu hoặc không có điều kiện đi lại, các tổ công tác trực tiếp đến nơi cư trú thu nhận mẫu, bảo đảm không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào đủ điều kiện.

Tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ tham gia thu nhận mẫu sinh phẩm ADN, Công an các xã, phường tham mưu chính quyền địa phương xây dựng phương án đưa đón phù hợp với điều kiện thực tế. Đối với những địa bàn có đông thân nhân liệt sĩ, lực lượng Công an phối hợp bố trí phương tiện tập trung đưa đón đến các điểm thu nhận; những xã có ít trường hợp hoặc thân nhân tuổi cao, đi lại khó khăn, cán bộ Công an trực tiếp sử dụng phương tiện của đơn vị đưa đón hoặc đến tận nhà hỗ trợ, bảo đảm mọi thân nhân đều được tham gia thuận lợi.

Cùng với đó, công tác thu nhận mẫu thực hiện theo quy trình thống nhất, chặt chẽ từ khâu đón tiếp, kiểm tra, đối chiếu thông tin thân nhân, lấy mẫu sinh phẩm, hoàn thiện hồ sơ, niêm phong, bàn giao mẫu đến ký xác nhận. Trong suốt quá trình, các tổ công tác phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an cơ sở để hướng dẫn người dân, bảo đảm việc thu nhận diễn ra nhanh chóng, chính xác, đúng quy định.

Tại điểm thu nhận ở Hội trường số 53 Tô Hiệu, đông đảo thân nhân liệt sĩ có mặt từ sớm để thực hiện các thủ tục thu nhận mẫu sinh phẩm ADN. Nhiều cụ đã ngoài 80, 90 tuổi, mái tóc bạc trắng, trên tay cẩn thận cầm những giấy báo tử, bằng “Tổ quốc ghi công” và những hồ sơ đã được gia đình gìn giữ suốt nhiều thập kỷ.

Ngồi chờ đến lượt lấy mẫu, cụ Lê Xuân Vũ, 91 tuổi, tổ 2, phường Chiềng Cơi,  giọng nghẹn ngào run run: Tôi có hai em trai đều là liệt sĩ, từ ngày các em đi chiến đấu đến nay, gia đình không có thêm bất cứ tin tức gì, cũng không biết phần mộ ở đâu. Hôm nay, được các cán bộ Công an thu nhận mẫu ADN, tôi chỉ mong việc đối chiếu sớm giúp gia đình tìm được các em trở về với quê hương, đó là điều tôi luôn mong mỏi trước khi nhắm mắt.

Cũng mang theo niềm hy vọng, ông Tòng Văn Phênh, có anh trai là liệt sĩ Tòng Văn Tiếng, hy sinh năm 1952 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chia sẻ: Gia đình tôi đã nhiều năm đi tìm phần mộ của anh nhưng vẫn chưa có kết quả. Khi được lực lượng Công an thông báo về việc thu nhận mẫu ADN, cả gia đình đều rất đồng tình. Chúng tôi hy vọng với sự phát triển của khoa học, anh sẽ sớm được xác định danh tính và trở về yên nghỉ trên quê hương. Đó là mong ước của cả gia đình suốt nhiều năm qua.

Trung úy Giàng A Sáu, Tổ trưởng tổ 2 Tổ công tác thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ, Công an tỉnh Sơn La, cho biết: Tổ công tác số 2 được giao dự kiến thực hiện thu nhận 690 mẫu tại các khu vực Tô Hiệu, Vân Hồ, Mộc Châu, Yên Châu và Mai Sơn. Chúng tôi triển khai công tác thu nhận bảo đảm đúng tiến độ, đúng quy trình. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Công an cơ sở để hướng dẫn, hỗ trợ thân nhân liệt sĩ, tạo điều kiện thuận lợi nhất trong quá trình thu nhận mẫu.

Đến 18 giờ ngày 19/7, các tổ công tác của Công an tỉnh đã thu nhận 460 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ, trong đó 9 mẫu được thu nhận lưu động tại nhà đối với các trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu. Kết quả bước đầu cho thấy sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của thân nhân các gia đình liệt sĩ, góp phần bảo đảm tiến độ của đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN trên địa bàn tỉnh.

Thượng tá Nguyễn Quốc Việt, Phó Giám đốc Công an tỉnh Sơn La, nhấn mạnh: Việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ có ý nghĩa chính trị và nhân văn sâu sắc, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu ADN quốc gia phục vụ xác định danh tính các liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Lực lượng công an đang tiếp tục phối hợp triển khai đúng tiến độ, đúng quy trình, phấn đấu hoàn thành đợt cao điểm với chất lượng, hiệu quả cao nhất.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng vẫn còn hàng nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính và nhiều gia đình chưa tìm được nơi an nghỉ của người thân. Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an cùng các cấp, các ngành và sự đồng lòng của nhân dân, Sơn La đang góp phần cùng cả nước hiện thực hóa hành trình tìm lại danh tính các anh hùng liệt sĩ, góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh và đáp ứng nguyện vọng thiêng liêng của thân nhân các gia đình liệt sĩ./.