Tại bản Hua Nhàn, công tác quản lý, giáo dục và giúp đỡ người hoàn lương được triển khai thường xuyên. Ông Sồng A Lồng, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Hua Nhàn, cho biết: Hiện bản có 3 trường hợp chấp hành xong án phạt tù và sau cai nghiện. Ban quản lý bản phối hợp với các nhóm liên gia tự quản thường xuyên đến từng gia đình, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời hỗ trợ những khó khăn; đồng thời, vận động người thân động viên, khích lệ để họ chấp hành tốt pháp luật, tích cực lao động sản xuất.

Sự đồng hành ấy đã giúp nhiều người vượt qua mặc cảm, hòa nhập cộng động. Trở về địa phương vào tháng 8/2025, sau 2 năm cai nghiện ma túy bắt buộc, anh Thào A Chay, từng có khoảng thời gian sống trong tự ti, mặc cảm. Được cấp ủy, chính quyền và gia đình động viên, hỗ trợ, anh dần ổn định tinh thần, tập trung phát triển kinh tế. Đến nay, gia đình anh nuôi 2 con ngựa, 7 con trâu, trồng 2 ha ngô và 1 ha mía, mang lại thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm. Anh Chay chia sẻ: Cuộc sống hiện tại đã ổn định hơn, bản thân không còn mặc cảm, áp lực như trước. Tôi sẽ tiếp tục cố gắng lao động, phát triển kinh tế gia đình, quyết tâm làm lại cuộc đời.

Cũng từng trải qua 2 năm cai nghiện bắt buộc, ông Hà Văn Phầng, bản Tân Tiến, xã Tạ Khoa trở về với gia đình trong điều kiện kinh tế còn khó khăn, nhất là vốn đầu tư sản xuất. Tháng 8/2026, Công an xã phối hợp với Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Bắc Yên hỗ trợ ông tiếp cận khoản vay 200 triệu đồng theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ để đầu tư chăn nuôi trâu, bò nhốt chuồng. Ông Phầng phấn khởi cho biết: Nguồn vốn được hỗ trợ đúng lúc gia đình đang cần, tạo điều kiện để tôi đầu tư sản xuất, từng bước cải thiện kinh tế và ổn định cuộc sống.

Xã Tạ Khoa hiện quản lý 21 người sau cai nghiện ma túy và 18 người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Đây là những trường hợp cần được quan tâm, theo dõi, hỗ trợ thường xuyên để phòng ngừa tái nghiện, tái phạm. Xác định rõ trách nhiệm đó, cấp ủy, chính quyền xã đã củng cố, kiện toàn và phát huy vai trò của 12 Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, 174 nhóm liên gia tự quản, 12 Đội PCCC dân phòng và 13 Tổ hòa giải. Thông qua các mô hình, công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn được triển khai đến từng bản, từng hộ gia đình; những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn được kịp thời phát hiện, hỗ trợ, tạo điều kiện ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng.

Công an xã Tạ Khoa đã thành lập Tổ hỗ trợ tư vấn tâm lý xã hội và quản lý sau cai nghiện gồm 10 thành viên. Thiếu tá Đinh Văn Khương, Trưởng Công an xã Tạ Khoa, thông tin: Định kỳ mỗi tháng một lần trong thời gian 24 tháng, tổ công tác trực tiếp gặp gỡ, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tổ chức xét nghiệm chất ma túy và hỗ trợ các thủ tục hành chính như cấp căn cước công dân, đăng ký cư trú. Qua đó, kịp thời nắm bắt tình hình, tháo gỡ khó khăn, giúp những người trở về địa phương có thêm động lực thay đổi bản thân.

Cùng với công tác quản lý, giáo dục, xã chú trọng hỗ trợ sinh kế, tạo điều kiện để người từng lầm lỡ có việc làm, thu nhập ổn định. Các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; hướng dẫn người chấp hành xong án phạt tù tiếp cận chính sách tín dụng ưu đãi. Các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm được phối hợp tổ chức, góp phần kết nối người lao động với doanh nghiệp, mở thêm cơ hội tìm kiếm việc làm phù hợp. Từ đầu năm đến nay, xã đã tổ chức 12 buổi tuyên truyền, thu hút 6.468 lượt người tham gia; có 3 trường hợp sau cai nghiện và chấp hành xong án phạt tù được hỗ trợ vay vốn ưu đãi để phát triển chăn nuôi gia súc, với tổng dư nợ 400 triệu đồng.

Những giải pháp đồng bộ đang từng bước tạo chuyển biến trong công tác quản lý, hỗ trợ người sau cai nghiện và chấp hành xong án phạt tù, góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn. Từ đầu năm đến nay, Công an xã đã điều tra, làm rõ 5 vụ việc với 8 đối tượng, giảm so với cùng kỳ năm trước. Đằng sau kết quả đó là sự nỗ lực của lực lượng chức năng, trách nhiệm của chính quyền cơ sở và sự chung tay của cộng đồng. Khi được quan tâm, hỗ trợ và trao cơ hội, người từng lầm lỡ có thêm động lực vượt qua mặc cảm, làm lại cuộc đời bằng chính sức lao động của mình, góp phần xây dựng cuộc sống bình yên ở mỗi gia đình, bản làng.