Tham gia phiên chợ vùng cao Phiêng Cằm những ngày giáp Tết Nguyên đán, chúng tôi cảm nhận rõ không khí hân hoan đón Tết của người dân nơi đây. Chợ phiên nằm ở bản Nong Tầu Thái, trung tâm xã, ngay từ tờ mờ sáng, không gian đã trở nên sống động bởi màu sắc rực rỡ trên trang phục của những thiếu nữ người Mông, Khơ Mú, Thái, Sinh Mun. Dịp cuối năm, chợ phiên vùng cao Phiêng Cằm nhộn nhịp, đông vui hơn ngày thường. Bà con, ai cũng muốn sắm sửa cho gia đình có Tết đủ đầy với niềm vui hiện rõ trên từng khuôn mặt. Chợ phiên ở đây được chia thành nhiều khu vực bày bán nông sản, dược liệu quý, gia súc, vật dụng sinh hoạt và ẩm thực đặc trưng. Từ những nông sản như: Ngô, thóc, mộc nhĩ, đậu tương, ớt… đến những mớ rau rừng, được những người dân tự tay gieo trồng hoặc thu hái.

Bà Giàng Thị Sen, bản Co Muông, xã Phiêng Cằm, phấn khởi nói: Vui lắm, từ khi xã có chợ, gia đình tôi tăng gia sản xuất, trồng thêm vườn rau, nuôi thêm con lợn, con gà mang đến chợ bán kiếm thêm thu nhập. Đặc biệt tại phiên chợ bà con còn được thưởng thức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, chơi các trò dân gian, tăng tình đoàn kết giữa các dân tộc trong xã.

Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Phiêng Cằm xây dựng chợ phiên vùng cao với mong muốn tạo nơi trao đổi mua bán hàng hóa, gắn phát triển kinh tế với phát triển du lịch; kết nối giữa sản vật bản địa và thị trường. Xã huy động xã hội hóa vận động mỗi bản làm một gian hàng trưng bày sản phẩm địa phương; huy động các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài xã tài trợ tiền và hiện vật (xi măng, cát, đá) đầu tư sân khấu, đường nội bộ, đường vào chợ, sân bê tông; huy động các đội văn nghệ của bản biểu diễn tại phiên chợ.

Ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Phiêng Cằm, thông tin: Phiêng Cằm có nhiều tiềm năng phát triển du lịch, với mây mù ở bản Pá Hốc, thác nước Nặm Pút, đồi chè xanh mát, vườn hồng, khí hậu mát mẻ. Xã sẽ tiếp tục duy trì chợ phiên vùng cao 2 lần/tháng, gắn chợ phiên với phát triển du lịch; tiếp tục sắp xếp lại các phân khu, gian hàng hợp lý; quản lý chặt chẽ nguồn gốc, xuất xứ các mặt hàng, ưu tiên phát triển hàng hóa đặc trưng của vùng cao Phiêng Cằm.

Chia tay phiên chợ vùng cao, chúng tôi tiếp tục đến các bản Phiêng Phụ B, Nong Tầu Mông, Nong Xà Nghè, Huổi Nhả, không khí đón tết đang ngập tràn. Bà con dọn dẹp nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ; người già, trẻ nhỏ cũng tham gia những công việc vừa sức, ai nấy đều mong muốn ngôi nhà của mình tươm tất để đón Tết. Tại bản Huổi Nhả có 163 hộ, với 877 nhân khẩu dân tộc Khơ Mú và Mông sinh sống; kinh tế dựa vào sản xuất nông nghiệp. Từ những chủ trương, chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương đã cụ thể hóa bằng những chương trình, kế hoạch cụ thể; tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các nguồn vốn, những tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất. Nhân dân trong bản đã nêu cao tinh thần đoàn kết, khắc phục khó khăn, vươn lên phát triển kinh tế; trong năm 2025, bản có 28 hộ thoát nghèo.

Đến gia đình chị Quàng Thị Hương, bản Huổi Nhả đang tất bật chuẩn bị đón năm mới với tâm thế phấn khởi, đủ đầy hơn năm trước. Niềm vui hiện rõ trên gương mặt mỗi thành viên trong gia đình. Chị Hương chia sẻ: Gia đình tôi có 3 ha đất sản xuất nông nghiệp, từ năm 2023, tôi chuyển đổi sang trồng cà phê, năm nay bắt đầu cho thu hoạch được hơn 7 tấn quả tươi, giá cà phê cao hơn mọi năm, nên rất phấn khởi.

Xã Phiêng Cằm được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Phiêng Cằm và Chiềng Nơi, có 34 bản, 2.832 hộ, dân số 14.395 người, gồm các dân tộc: Thái, Kinh, Mông, Khơ Mú cùng sinh sống. So với những năm trước, năm 2025, Phiêng Cằm đã có thêm nhiều cơ sở hạ tầng được đầu tư, với 11 công trình, dự án, tổng nguồn vốn 31 tỷ đồng; trong đó có các công trình hoàn thành đưa vào sử dụng như: Chợ Phiêng Cằm, tuyến đường Nhụng Trên - Bằng Ban, đường Bằng Ban - Sài Khao - Phiêng Thẳm. Điện lưới quốc gia đã phủ tới 99,05% hộ dân. Những con đường mới mở, những công trình mới hoàn thành đang từng bước rút ngắn khoảng cách giữa Phiêng Cằm với các khu vực trung tâm. Giáo dục, y tế được quan tâm, 100% hộ dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Với sự hỗ trợ của Nhà nước, sự nỗ lực của nhân dân, cuộc sống người dân Phiêng Cằm đã đổi thay từng ngày. Hằng năm, tổng diện tích gieo trồng của xã đạt trên 3.500 ha. Phiêng Cằm xây dựng những sản phẩm đặc trưng, chất lượng cao, được khách hàng ưa chuộng như: Cam đường canh, chanh leo, hồng giòn, hồng ngâm, cây chè; xã có 4 HTX sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, bao tiêu sản phẩm nông sản cho bà con. Chăn nuôi phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, toàn xã duy trì ổn định đàn gia súc với trên 4.000 con gia súc và  48.550 con gia cầm các loại. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2025 giảm còn gần 40%.

Giữa không khí mùa xuân nơi vùng cao, chung vui với bà con, được tham gia phiên chợ giàu màu sắc, chúng tôi cảm nhận tinh thần đoàn kết, vượt khó, đồng lòng của Đảng bộ, chính quyền và người dân nơi đây. Tin rằng trong thời gian tới, Phiêng Cằm sẽ còn nhiều đổi mới và khởi sắc.