Hiện nay, tại cơ sở, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phòng, chống thiên tai đã góp phần thay đổi phương thức tổ chức ứng phó. Thông tin dự báo, cảnh báo thời tiết được truyền tải nhanh chóng, trực tiếp đến cán bộ và người dân thông qua các nền tảng số, giúp nâng cao tính chủ động ngay từ khu dân cư. Ông Sầm Vũ Bắc, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Chiềng Cơi, cho biết: Trung tâm thường xuyên phối hợp với các tổ, bản tuyên truyền trên các nền tảng số, kịp thời chuyển tải thông tin dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm tới người dân qua các nhóm zalo và hệ thống thông tin trực tuyến. Như trong đợt rét đậm, rét hại kèm sương muối vừa qua, các bản chủ động đăng tải, chia sẻ liên tục các khuyến cáo, hướng dẫn kỹ thuật phòng, chống sương muối cho cây cà phê, giúp người dân nắm bắt thông tin sớm, chủ động áp dụng biện pháp bảo vệ sản xuất, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tại cấp tỉnh, việc ứng dụng công nghệ số trong phòng, chống thiên tai được triển khai đồng bộ. Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, đặt tại Sở Nông nghiệp và Môi trường, được trang bị hệ thống họp trực tuyến và các thiết bị cần thiết phục vụ công tác trực ban, tham mưu, chỉ đạo, điều hành. Tại đây, hệ thống màn hình lớn được kết nối internet, liên tục cập nhật dữ liệu từ hệ thống giám sát thiên tai quốc gia; hệ thống đo mưa chuyên dụng; phần mềm dự báo thời tiết toàn cầu; cùng cơ sở dữ liệu thủy lợi theo thời gian thực, bao gồm bản đồ số, thông tin hồ chứa, mực nước và quy trình vận hành.

Nhờ vậy, việc theo dõi diễn biến thời tiết, thủy văn thực hiện thường xuyên, liên tục. Trong điều kiện bình thường, số liệu được cập nhật tối thiểu 2 lần/ngày; khi xảy ra mưa bão, lũ lụt, tần suất cập nhật được nâng lên từ 6 lần trở lên, tùy theo diễn biến thực tế. Các website chuyên ngành tích hợp chức năng số hóa, lưu trữ dữ liệu, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác phòng, chống thiên tai lâu dài. Đồng thời, hệ thống họp trực tuyến kết nối giữa địa phương với Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia cho phép tổ chức họp khẩn nhanh chóng khi xảy ra thiên tai, bảo đảm thông tin chỉ đạo được truyền đạt kịp thời, thống nhất.

Ông Lê Sỹ Tuyến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước, cho biết: Hiện nay, công tác dự báo, cảnh báo thiên tai trên địa bàn tỉnh đã được đẩy mạnh theo hướng số hóa, tự động hóa. Toàn tỉnh có 86 đập, hồ chứa được lắp đặt thiết bị quan trắc; 2 công trình được trang bị thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng và 2 công trình có hệ thống giám sát vận hành, cảnh báo an toàn cho đập và vùng hạ du. Bên cạnh đó, tỉnh đã lắp đặt 45 trạm đo mưa tự động, 2 trạm đo mực nước và 2 trạm quan trắc khí tượng tự động tại khu vực Bắc Yên và Vân Hồ, phục vụ dự báo, cảnh báo mưa lớn, rét đậm, rét hại, băng giá. Các trạm quan trắc cung cấp số liệu kịp thời, chính xác, hỗ trợ hiệu quả cho công tác dự báo, chỉ đạo và tổ chức ứng phó thiên tai.

Là đơn vị chuyên môn trực tiếp thực hiện công tác dự báo khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn. Ông Nguyễn Văn Nguyên, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, thông tin: Trước diễn biến ngày càng phức tạp của thời tiết, đơn vị tích cực triển khai các giải pháp số hóa trong thu thập, xử lý và truyền tải số liệu khí tượng thủy văn. Hiện nay, thông tin từ các trạm quan trắc được cập nhật, truyền tự động và liên thông với hệ thống khu vực, Trung ương, giúp rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác của các bản tin dự báo, cảnh báo. Nhờ đó, thông tin về mưa lớn, lũ, rét đậm, rét hại được cung cấp sớm hơn, sát thực tế hơn, hỗ trợ các cấp, các ngành chủ động chỉ đạo và người dân kịp thời triển khai biện pháp phòng, chống, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra.

Với hệ thống quan trắc tự động, dữ liệu số hóa và công nghệ dự báo hiện đại, Sơn La đã nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo thiên tai kịp thời, giúp các cấp chính quyền, người dân chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại; bảo đảm an toàn sản xuất và đời sống.