Cán bộ Trung tâm giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản ghép cải tạo giống xoài địa phương chất lượng kém bằng giống xoài Úc chất lượng cao.

Ảnh: PV

Trung tâm Giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản Sơn La hiện có 6 cơ sở: Trại giống Pột Là tại phường Chiềng Cơi (Thành phố); Trại giống cây trồng cạn Mường Hồng, Trại giống tại xã Phiêng Cằm (Mai Sơn); Trại giống tại xã Huy Hạ và Trại giống tại xã Bắc Phong (Phù Yên); Trại giống tại xã Sặp Vạt (Yên Châu). Tổng diện tích vườn ươm cây giống khoảng 3 ha. Theo ông Hà Văn Lán, Giám đốc Trung tâm Giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản Sơn La: Để sản xuất cây giống chuẩn, chất lượng cao, chúng tôi tuyển chọn nguồn giống từ các cây đầu dòng hiện có ở Trung tâm, hoặc ký kết với các cơ sở có cây đầu dòng đã được cơ quan chuyên môn công nhận; với các giống đào, mận chưa có cây đầu dòng được công nhận thì sẽ tuyển chọn từ các cây ưu tú để lai ghép.

Trong sản xuất cây giống, Trung tâm căn cứ vào nhu cầu của thị trường, nhất là thị trường xuất khẩu, mặt khác còn chú ý đến khâu chế biến để nghiên cứu, tuyển chọn lai ghép, nhân các giống với các đặc tính vượt trội. Cụ thể, như: Sản xuất giống xoài, tập trung nhân giống GL4, xoài Úc có khả năng chịu hạn và kháng sâu bệnh tốt, thời gian thu hoạch lại khá muộn và kéo dài; quả to, trọng lượng từ 0,8-1,5 kg/quả; thịt quả dầy, rắn chắc, hạt mỏng, ăn ngọt đậm, đặc biệt là quả không bị xoắn, vẹo, thuận lợi khi dùng máy chế biến cắt, sấy. Ông Hà Văn Lán cho biết thêm: Qua theo dõi, chúng tôi phát hiện một số cây mận hậu trong quá trình chọn lọc tự nhiên mà cho quả chín sớm, thu hoạch từ tháng 5 (bình thường từ tháng 6 -7 mới đúng vụ thu hoạch mận hậu). Trung tâm đang tiến hành chọn lọc và nhân giống thử nghiệm để sản xuất ra giống mận hậu chín sớm, cung ứng cho nông dân trồng rải vụ, nâng cao thu nhập.

Bình quân, mỗi năm Trung tâm xuất bán khoảng 1,5 triệu cây giống các loại. Năm nay, dự kiến xuất bán khoảng 500 nghìn cây xoài, 300 nghìn cây bơ, 200 nghìn cây mận, 100 nghìn cây đào, 400 nghìn cây sơn tra, 5 nghìn cây chanh leo... Đặc biệt, năm nay Trung tâm giống đang sản xuất thử nghiệm khoảng 10 nghìn cây cà phê giống bằng phương pháp ghép cành, lần đầu tiên được thực hiện ở tỉnh ta, nhanh cho thu hoạch hơn so với phương pháp gieo hạt trước đây. Nhiều năm qua, Trung tâm trở thành địa chỉ tin cậy cung ứng cây giống chuẩn, chất lượng cao, luôn được bà con nông dân trong tỉnh tin tưởng lựa chọn; lượng sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đấy. Sản phẩm cây giống của Trung tâm còn xuất sang một số tỉnh Bắc Lào; năm 2018, đã xuất 3 nghìn cây bơ và 2 nghìn cây sơn tra; dự kiến vụ trồng năm nay sẽ xuất khoảng 50 nghìn cây xoài, 5 nghìn cây bơ và 5 nghìn cây sơn tra sang các tỉnh Phông Sa Lỳ và Hủa Phăn. Ngoài sản xuất các giống cây ăn quả, Trung tâm còn phối hợp trồng khảo nghiệm các cây trồng khác, để đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng cây trồng, mức độ phù hợp điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu ở từng vùng trên địa bàn tỉnh. Năm 2018, phối hợp trồng khảo nghiệm 15 giống lúa nước, 12 giống ngô. Năm 2019, dự kiến phối hợp trồng khảo nghiệm 10 giống lúa nước, 2 giống ngô và phục tráng lúa tẻ râu tại xã Chiềng Khừa (Mộc Châu).

Hiện, nhu cầu về giống cây ăn quả trên địa bàn tỉnh đang rất lớn. Nhiều cơ sở, tổ chức, cá nhân khác cũng tham gia sản xuất, nhập cây giống các nơi khác về bán cho bà con, khó kiểm soát chất lượng. Thực tế ở tỉnh ta đã xảy ra tình trạng người dân mua phải giống kém chất lượng, thậm chí không ra quả, gây thiệt hại không nhỏ. Bà con nông nông dân cần tìm hiểu, mua cây giống ở các cơ sở có uy tín. Để phục vụ tốt hơn nhu cầu của nông dân, Trung tâm Giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản Sơn La tập trung sản xuất các loại giống cây ăn quả đảm bảo chất lượng, gồm 3 loại: Cây xuất vườn khi đủ thời gian sau ghép, cây lưu vườn 1 năm và cây lưu vườn 2 năm để người nông dân nhanh được thu hoạch hơn.